Zadanie 9
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: tekst „O pozycji grup interesu z szarej strefy” (na podstawie: J.R. Wedel, Klany, kliki i zawłaszczone państwa, Toruń 2007, s. 109): w „państwie częściowo zawłaszczonym” nieformalne grupy interesu działające w szarej strefie gospodarczej korzystają z usług aktorów państwowych, którzy zostali skorumpowani. W przypadku „państwa klanowego” wspomniane grupy interesu (zwane klanami) zarządzają państwem jako aktorzy polityczni. Trudno zatem rozdzielić klan i państwo, politykę i gospodarkę, więc klany uzyskują znaczną bezkarność.
Polecenie CKE: „Podaj podobieństwo i różnicę w funkcjonowaniu opisanych w tekście nieformalnych grup interesu działających w szarej strefie w obu typach państw.”
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi z zasad oceniania CKE:
- Podobieństwo: grupy interesu z szarej strefy oddziałują na politykę; albo: grupy interesu z szarej strefy są związane z korupcją życia politycznego.
- Różnica: w państwie częściowo zawłaszczonym grupy interesu wpływają na władzę państwową poprzez korumpowanie polityków, a w państwie klanowym – same ją sprawują.
1 p. – za poprawne podobieństwo i poprawną różnicę.
Uwaga: punkt przyznaje się tylko za oba elementy. Różnica powinna zestawić oba typy państw: w pierwszym grupy interesu korzystają z usług skorumpowanych urzędników, w drugim same rządzą państwem.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Dwa typy państw z tekstu (J.R. Wedel)
| Typ | Mechanizm | Granica między grupą a państwem |
|---|---|---|
| Państwo częściowo zawłaszczone | grupy interesu korzystają z usług skorumpowanych aktorów państwowych | zachowana, ale naruszana przez korupcję |
| Państwo klanowe | klany same zarządzają państwem jako aktorzy polityczni | trudno rozdzielić klan i państwo |
Punktacja CKE
- 1 pkt za podobieństwo (np. grupy interesu z szarej strefy oddziałują na politykę) i różnicę (wpływ przez korumpowanie polityków albo samodzielne sprawowanie władzy).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „szara strefa, grupy interesu, panstwo zawlaszczone, panstwo klanowe” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl