Zadanie 30
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: rysunek satyryczny – relacje międzynarodowe według J. Goudersa (www.cartoonmovement.com). Po lewej stoi wychudzona krowa z konturem Afryki na boku – do wiadra pod nią kapie niewiele mleka. Po prawej stoi opasła krowa z konturami Ameryki Północnej (USA) i Europy na boku – wokół niej stoją przepełnione i przewrócone wiadra, a rozlane mleko tworzy dużą kałużę. Między krowami idzie mężczyzna niosący wiadra.
Polecenie CKE: „Sformułuj argument i kontrargument wobec wizji współczesnych relacji międzynarodowych przedstawionej na rysunku satyrycznym.”
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowe odpowiedzi z zasad oceniania CKE:
- Argument: rysunek pokazuje problem wykorzystywania krajów biednych (wychudłe zwierzę z mapą Afryki) przez kraje bogate (opasłe zwierzę z mapą UE i USA), czego jednym ze źródeł jest kolonializm; albo: rysunek pokazuje problem marnowania żywności w USA i państwach UE, podczas gdy w państwach Afryki nie ma jej w odpowiedniej ilości.
- Kontrargument: istnieje wiele instytucji pomocowych, także w ONZ, poprzez które kraje Północy pomagają krajom Południa, w tym Afryki; albo: nie można stwierdzić, że wszystkie państwa UE były dawniej państwami posiadającymi kolonie w Afryce.
1 p. – za poprawny argument i kontrargument.
Uwaga: punkt przyznaje się tylko za oba elementy. Argument powinien odwoływać się do elementów rysunku (chuda krowa z Afryką, opasła krowa z USA i Europą, rozlane mleko), a kontrargument – podważać tę wizję, np. wskazując pomoc rozwojową.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Kontekst: Północ – Południe
Podział świata na globalną Północ i globalne Południe (upowszechniony m.in. przez raport komisji W. Brandta z 1980 r.):
- Północ – państwa wysoko rozwinięte (m.in. USA, Kanada, Europa Zachodnia, Japonia, Australia),
- Południe – państwa rozwijające się (większość Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej).
Teoria zależności (m.in. R. Prebisch, A.G. Frank): państwa peryferyjne są gospodarczo podporządkowane państwom centrum – eksportują surowce, a importują wyroby przemysłowe.
Działania, które zmniejszają dysproporcje (dobry materiał na kontrargument):
- oficjalna pomoc rozwojowa – ONZ wyznaczyła cel 0,7% dochodu narodowego brutto państw-darczyńców; osiąga go niewiele państw (np. Szwecja, Norwegia, Dania, Luksemburg),
- programy organizacji wyspecjalizowanych ONZ i instytucji pomocowych.
Punktacja CKE
- 1 pkt za argument i kontrargument (oba muszą być poprawne).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „globalizacja, relacje miedzynarodowe, Polnoc-Poludnie, neokolonializm, eksploatacja” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl