Zadanie 15
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: tekst „O typie systemu politycznego” (J. Knopek, Europejskie systemy polityczne, Warszawa 2016, s. 186–187): „Ten system rządów opiera się na zasadzie […] uznającej, iż naczelną rolę w państwie winien pełnić parlament jako jedyna polityczna reprezentacja obywateli. […] Supremacja parlamentu jest zatem widoczna w każdym elemencie życia polityczno-ustrojowego […]. Do […] cech tego systemu rządów należą [też]: zależność polityczna rządu od parlamentu; brak prerogatyw politycznych ze strony głowy państwa. [Znanym współczesnym przykładem państwa o takim systemie jest Szwajcaria.]”
15.1. Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź. System polityczny opisany w tekście to system
15.2. Oceń prawdziwość podanych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- W systemie politycznym opisanym w tekście parlament może być bikameralny.
- W Szwajcarii prezydent wchodzi w skład kolegialnego organu wykonawczego, będącego także głową państwa.
- Opisane w tekście relacje między organami prawodawczymi a wykonawczymi są zgodne z monteskiuszowską zasadą podziału władzy.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
15.1. B. parlamentarno-komitetowy (zasady oceniania CKE). 1 p.
15.2. 1. P, 2. P, 3. F (zasady oceniania CKE). 1 p. – za poprawną ocenę trzech zdań.
- P – parlament Szwajcarii (Zgromadzenie Federalne) jest dwuizbowy: Rada Narodowa i Rada Kantonów.
- P – prezydent Konfederacji jest członkiem siedmioosobowej Rady Związkowej, która jest organem wykonawczym i kolegialną głową państwa.
- F – w opisanym systemie rząd jest politycznie zależny od parlamentu, a parlament ma supremację; nie ma równowagi władz, jakiej wymaga monteskiuszowski podział władzy.
Uwaga: w systemie parlamentarno-gabinetowym (C) rząd też odpowiada przed parlamentem, ale tekst podkreśla supremację parlamentu i brak prerogatyw głowy państwa – to cechy systemu komitetowego (rządów zgromadzenia). System parlamentarno-prezydencki (A) i prezydencki (D) zakładają silną pozycję prezydenta.
W 15.2 zdanie 3 jest fałszywe właśnie dlatego, że tekst opisuje przewagę parlamentu nad rządem.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Porównanie systemów rządów
| System | Głowa państwa | Rząd | Zależność rządu od parlamentu |
|---|---|---|---|
| Parlamentarno-komitetowy (Szwajcaria) | kolegialna (Rada Związkowa; prezydent Konfederacji pełni funkcję przez rok) | wybierany przez parlament | silna |
| Parlamentarno-gabinetowy (np. Wielka Brytania, Niemcy) | monarcha albo prezydent z ograniczonymi kompetencjami | odpowiedzialny politycznie przed parlamentem | duża |
| Półprezydencki (Francja) | silny prezydent wybierany w wyborach powszechnych | zależny od prezydenta i od parlamentu | umiarkowana |
| Prezydencki (USA) | prezydent, który jest też szefem rządu | sekretarze mianowani przez prezydenta | brak odpowiedzialności politycznej przed parlamentem |
Punktacja CKE
- 15.1. 1 pkt – B.
- 15.2. 1 pkt – P, P, F (wszystkie trzy poprawne).
- Razem: 2 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „system parlamentarno-komitetowy, Szwajcaria, supremacja parlamentu” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl