Zadanie 2
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: I.2 — Socjalizacja. Uczen wyjasnia istote procesu socjalizacji, jego etapy i funkcje.
Treść zadania
Tekst A. Giddensa (Socjologia, Warszawa 2006) opisuje proces, ktory jest podstawowym kanalem przekazu kulturowego przez czasy i pokolenia, trwa cale zycie i polega na ksztaltowaniu zachowan przez interakcje spoleczne.
Podaj nazwe procesu, ktorego dotyczy tekst.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Socjalizacja.
Socjalizacja to wieloletni proces przyswajania przez jednostke norm, wartosci, wzorow zachowan i wiedzy kulturowej spoleczenstwa, w ktorym zyje. Trwa cale zycie. Wyrozniamy:
- Socjalizacja pierwotna — w rodzinie, w dziecinstwie (najwazniejsza dla osobowosci).
- Socjalizacja wtorna — w szkole, w pracy, w grupach rowiesniczych, w mediach.
Mozliwe pomyłki:
- Akulturacja — przejmowanie elementow obcej kultury (NIE caly proces, tylko zetkniecie kultur).
- Enkulturacja — synonim socjalizacji w wymiarze kulturowym, dopuszczalny.
- Wychowanie — to czesc socjalizacji (planowe, swiadome dzialanie); NIE caly proces.
- Adaptacja — przystosowanie biologiczne/spoleczne, ale nie obejmuje calego przekazu kulturowego.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Cechy procesu wskazane w tekscie:
- Podstawowy kanal przekazu kulturowego przez czasy i pokolenia — przekaz tradycji, norm, wartosci.
- Trwa cale zycie — od urodzenia do smierci.
- Ksztaltowanie zachowan przez interakcje spoleczne — kluczowy mechanizm: kontakt z innymi ludzmi.
- Pozwala jednostkom sie rozwijac, uczyc, przystosowywac — funkcja indywidualna procesu.
Wszystkie cechy = definicja socjalizacji.
Typy socjalizacji
- Pierwotna — rodzina, dziecinstwo (E. Erikson, J. Piaget — etapy rozwoju).
- Wtorna — instytucje wtorne (szkola, praca, media, panstwo).
- Trzeciorzedna / antycypacyjna — przygotowanie do przyszlych rol.
- Resocjalizacja — zmiana wczesniej przyswojonych wzorow (po wiezieniu, terapii).
Punktacja CKE
- 1 pkt za podanie nazwy “socjalizacja” (lub “uspolecznienie”).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „socjalizacja, procesy spoleczne, A. Giddens" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl