Zadanie 2
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: tekst „O procesie w życiu społecznym” (A. Giddens, Socjologia, Warszawa 2006, s. 50–51): „[Jest to proces, który] jest podstawowym kanałem przekazu kulturowego przez czasy i pokolenia. […] [N]ależy więc [go] rozumieć jako trwający całe życie proces kształtowania ludzkich zachowań przez interakcje społeczne. Pozwala on jednostkom rozwijać się, wykorzystywać własny potencjał, uczyć i przystosowywać”.
Polecenie CKE: „Podaj nazwę procesu, którego dotyczy tekst.”
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Socjalizacja. Zasady oceniania CKE uznają: socjalizacja / enkulturacja / uspołecznienie, a także socjalizacja wtórna. 1 p. za poprawną nazwę.
Socjalizacja to proces, w którym jednostka przyswaja normy, wartości i wzory zachowań swojej społeczności. Trwa przez całe życie – po socjalizacji pierwotnej (rodzina) następuje socjalizacja wtórna (szkoła, grupy rówieśnicze, praca).
Uwaga: akulturacja to przejmowanie elementów obcej kultury przy zetknięciu się kultur, a nie przekaz kultury przez pokolenia. Wychowanie jest tylko częścią socjalizacji – świadomym, celowym oddziaływaniem. Enkulturacja jest w zasadach oceniania CKE uznana za poprawną odpowiedź.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Cechy procesu wskazane w tekście:
- Podstawowy kanał przekazu kulturowego przez czasy i pokolenia – przekaz tradycji, norm, wartości.
- Trwa całe życie.
- Kształtowanie zachowań przez interakcje społeczne – kontakt z innymi ludźmi.
- Pozwala jednostkom się rozwijać, uczyć, przystosowywać.
Te cechy składają się na definicję socjalizacji.
Rodzaje socjalizacji
- Pierwotna – w rodzinie, w dzieciństwie.
- Wtórna – w szkole, grupach rówieśniczych, pracy.
- Antycypacyjna – przygotowanie do przyszłych ról.
- Resocjalizacja – zmiana wcześniej przyswojonych wzorów zachowań.
Punktacja CKE
- 1 pkt za podanie nazwy: socjalizacja / enkulturacja / uspołecznienie albo socjalizacja wtórna.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „socjalizacja, procesy spoleczne, A. Giddens” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl