Zadanie 4
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: mapa administracyjna Polski z gminami, w których wprowadzono język pomocniczy. Na mapie literami oznaczono cztery skupiska gmin:
- A – na północno-wschodnim krańcu Polski, przy granicy z Litwą (woj. podlaskie),
- B – na Pomorzu, na zachód od Gdańska (woj. pomorskie),
- C – na wschodzie województwa podlaskiego, przy granicy z Białorusią,
- D – na Śląsku Opolskim (woj. opolskie).
Polecenie CKE: „Oceń prawdziwość podanych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.”
- W gminach oznaczonych na mapie literami A i C językiem pomocniczym jest język białoruski.
- Gminy, w których językiem pomocniczym jest język regionalny w rozumieniu prawodawstwa polskiego, oznaczono na mapie literą B.
- Gminy, w których językiem pomocniczym jest język mniejszości etnicznej w rozumieniu prawodawstwa polskiego, oznaczono na mapie literą D.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
1. F, 2. P, 3. F (zasady oceniania CKE). 1 p. – za poprawną ocenę trzech zdań.
- F – w gminach A (okolice Puńska) językiem pomocniczym jest język litewski; język białoruski jest tylko w gminach C.
- P – w gminach B (Kaszuby) językiem pomocniczym jest język kaszubski, jedyny język regionalny w rozumieniu ustawy z 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym.
- F – w gminach D (Opolszczyzna) językiem pomocniczym jest język niemiecki, a Niemcy są w polskim prawie mniejszością narodową, nie etniczną.
Uwaga na rozróżnienie z ustawy z 2005 r.:
- mniejszości narodowe (9): białoruska, czeska, litewska, niemiecka, ormiańska, rosyjska, słowacka, ukraińska, żydowska – utożsamiają się z narodem zorganizowanym we własnym państwie;
- mniejszości etniczne (4): karaimska, łemkowska, romska, tatarska – bez własnego państwa;
- język regionalny: kaszubski.
Niemcy to mniejszość narodowa, więc gminy D nie są gminami z językiem mniejszości etnicznej.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Podstawa prawna
Ustawa z 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz.U. 2005 nr 17 poz. 141):
- Art. 2: definicje i wykaz – 9 mniejszości narodowych (utożsamiają się z narodem zorganizowanym we własnym państwie) i 4 mniejszości etniczne (nie utożsamiają się z narodem zorganizowanym we własnym państwie).
- Art. 19: język regionalny – kaszubski.
- Art. 9: gmina może wprowadzić język pomocniczy obok języka urzędowego, jeśli liczba jej mieszkańców należących do mniejszości (albo posługujących się językiem regionalnym) jest nie mniejsza niż 20% mieszkańców i gmina jest wpisana do urzędowego rejestru.
Mapa: który język gdzie
| Litera | Region | Język pomocniczy | Status |
|---|---|---|---|
| A | okolice Puńska (Podlasie) | litewski | mniejszość narodowa |
| B | Pomorze (Kaszuby) | kaszubski | język regionalny |
| C | wschodnia część Podlasia | białoruski | mniejszość narodowa |
| D | Opolszczyzna | niemiecki | mniejszość narodowa |
Punktacja CKE
- 1 pkt za poprawną ocenę wszystkich trzech zdań: F, P, F.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „mniejszości narodowe i etniczne, język pomocniczy, język regionalny” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl