m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWOP-R0-100-202205 • Otwarte krótkie • 1 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 25

Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony

Wymaganie:

VI.2 — NATO. Cele, struktura, art. 5, polskie czlonkostwo (1999).

Treść zadania

Fragment traktatu (Dz.U. 2000 nr 87 poz. 970):

Artykul 5: Strony zgadzaja sie, ze zbrojna napasc na jedna lub wiecej z nich w Europie lub Ameryce Polnocnej bedzie uznana za napasc przeciwko nim wszystkim i dlatego zgadzaja sie, ze jezeli taka zbrojna napasc nastapi, to kazda z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony [...], udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadnietym, podejmujac niezwlocznie, samodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, dzialania, jakie uzna za konieczne, lacznie z uzyciem sily zbrojnej.

Podaj pelna polska nazwe organizacji miedzynarodowej funkcjonujacej na mocy traktatu, ktorego fragment przytoczono.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Organizacja Traktatu Polnocnoatlantyckiego (NATO) — pelna polska nazwa.

Skroty: NATO (z ang. North Atlantic Treaty Organization), Sojusz Polnocnoatlantycki.

Podstawa prawna: Traktat Polnocnoatlantycki (Traktat Waszyngtonski) z 4 kwietnia 1949 r. Ogloszony w Polsce: Dz.U. 2000 nr 87 poz. 970 (po ratyfikacji w 1999 r.).

Art. 5 — sztandarowy artykul Sojuszu, zasada kolektywnej obrony (one for all, all for one). Pierwszy i jedyny raz aktywowany 12 wrzesnia 2001 r. po atakach 11 wrzesnia na USA.

Polska wstapila do NATO 12 marca 1999 r. wraz z Czechami i Wegrami (pierwsze rozszerzenie po zimnej wojnie).

Typowy błąd / pułapka

Pulapki:

  • Trzeba podac pelna polska nazwe: Organizacja Traktatu Polnocnoatlantyckiego. Sam skrot "NATO" moze byc niewystarczajacy — CKE oczekuje pelnej nazwy.
  • Nie mylic z innymi sojuszami:
    • UE / Wspolna Polityka Zagraniczna i Bezpieczenstwa (WPZiB) — to UE, NIE NATO.
    • UZE (Unia Zachodnioeuropejska) — rozwiazana w 2011 r.
    • OBWE — to organizacja bezpieczenstwa, ale NIE sojusz obronny.
    • Pakt Warszawski — historyczny sojusz blokowy ZSRR, rozwiazany 1991 r.
  • Klucz w tekscie: "zbrojna napasc na jedna lub wiecej z nich w Europie lub Ameryce Polnocnej" → NATO (transatlantyckie powiazanie Europa-AmPn).

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 25 - WOS 2022 PR
Strona arkusza CKE 2022 PR WOS - zadanie 25 (NATO, art. 5 traktatu waszyngtonskiego). Na podstawie: CKE 2022 / Dz.U. 2000 nr 87 poz. 970 Oryginalny PDF CKE, str. 17

NATO — fakty kluczowe

  • Zalozona: 4 kwietnia 1949 r. (Waszyngton).
  • 12 panstw zalozycielskich: USA, Kanada, UK, Francja, Wlochy, Holandia, Belgia, Luksemburg, Norwegia, Dania, Islandia, Portugalia.
  • Polska wstapila: 12 marca 1999 r. (wraz z Czechami i Wegrami).
  • Obecnie (2022): 30 panstw (w 2023 doszla Finlandia, w 2024 Szwecja → 32).
  • Siedziba: Bruksela (Belgia).
  • Sekretarz Generalny (2022): Jens Stoltenberg.
  • Art. 5: zbiorowa obrona — atak na jednego = atak na wszystkich.

Punktacja CKE

  • 1 pkt za podanie pelnej nazwy: Organizacja Traktatu Polnocnoatlantyckiego (NATO).

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „NATO, Pakt Polnocnoatlantycki, art. 5, traktat waszyngtonski, zbiorowa obrona" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl