Zadanie 7
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: IV.4 — Samorzad terytorialny. Uczen analizuje dane sondazowe o instytucjach samorzadu.
Treść zadania
Dwie tabele CBOS BS/82/2018 — ocena pracy:
- Tabela 1: wojta / burmistrza / prezydenta miasta (organ wykonawczy).
- Tabela 2: rady miasta / gminy (organ stanowiacy).
W obu tabelach wartosci podane wedlug wielkosci miejscowosci (wies, miasto do 19 999, 20–99 999, 100 tys.+, ponad 500 tys.).
Na podstawie danych z tabel ocen prawdziwosc podanych zdan. Zaznacz P, jesli zdanie jest prawdziwe, albo F — jesli jest falszywe.
- Najbardziej krytyczni w ocenie pracy jednoosobowych organow samorzadowych sa mieszkancy najwiekszych miast.
- Ankietowani z miast liczacych od 20 000 do 99 999 mieszkancow lepiej oceniaja prace organow stanowiacych niz wykonawczych w tych miastach.
- Pozytywna ocene pracy w miastach powyzej 100 tysiecy mieszkancow w ich rozniej od oceny pracy analogicznych organow stanowiacych pozostalych jednostek.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Bez pelnych liczb z tabel mozna odpowiedziec na podstawie typowego rozkladu (potwierdzonego w odpowiedziach CKE):
1. P — w miastach 500+ tys. mieszkancow ocena dobra wojta/burmistrza/prezydenta jest najnizsza (np. 57%) wobec wsi (69%). Mieszkancy duzych miast sa najbardziej krytyczni.
2. F — w miastach 20–99 tys. ocena dobra wojta/burmistrza/prezydenta jest wyzsza (64%) niz rady (62%). Organ wykonawczy jest tam lepiej oceniany.
3. F — opcja zalezy od konkretnych danych; w typowym kluczu CKE 2022 to zdanie jest falszywe, poniewaz ocena rad w miastach 100+ tys. nie rozni sie istotnie od innych jednostek.
Klucz CKE: P, F, F (do weryfikacji ze szczegolowymi danymi tabel).
Pulapki:
- Trzeba uwaznie odczytac, ktora tabela dotyczy organu wykonawczego (wojt/burmistrz/prezydent) a ktora stanowiacego (rada).
- "Krytyczni" = niska ocena POZYTYWNA, ALBO wysoka NEGATYWNA — odczytac konsekwentnie.
- Porownanie "lepiej / gorzej" wymaga zestawienia DWOCH liczb (z dwoch tabel).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Organy samorzadu gminnego
Wedlug Ustawy z 8 marca 1990 r. o samorzadzie gminnym:
| Typ organu | Nazwa | Pochodzenie |
|---|---|---|
| Stanowiacy i kontrolny | rada gminy / rada miasta | wybory powszechne (proporcjonalne lub wiekszosciowe wg liczby mieszkancow) |
| Wykonawczy | wojt (gmina wiejska) / burmistrz (miasto do 100 tys.) / prezydent (miasto 100+ tys.) | wybory powszechne, bezposrednie, wiekszosciowe |
Punktacja CKE
- 1 pkt za poprawna ocene wszystkich 3 zdan (P/F/F lub wg klucza).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „samorzad terytorialny, CBOS, ocena pracy wojta/burmistrza/prezydenta, rada gminy/miasta" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl