Zadanie 6
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: III.3 — Spoleczenstwo obywatelskie. Uczen analizuje dane sondazowe dotyczace postaw obywatelskich.
Treść zadania
Wykres CBOS (Komunikat z badan BS/22/2016 "Gotowosc do wspolpracy"): odpowiedzi na pytanie "Ktora z ponizszych opinii jest blizsza Pana(i) pogladom?" w latach 2002–2016. Dane (% odp. "Ludzie tacy jak ja, dzialajac wspolnie z innymi, moga pomoc potrzebujacym lub rozwiazac niektore problemy swojego srodowiska"):
- 2002: 50% | 2004: 54% | 2006: 63% | 2008: 65% | 2010: 66% | 2012: 72% | 2016: 75%.
Sformuluj wniosek dotyczacy tendencji zmian w opiniach spoleczenstwa polskiego wobec przedstawionej kwestii. Odpowiedz uzasadnij, przytaczajac dane z wykresu.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Wniosek: W latach 2002–2016 w spoleczenstwie polskim systematycznie rosnie przekonanie o sprawczosci wspolpracy obywatelskiej — coraz wiecej Polakow uwaza, ze wspolne dzialanie pozwala rozwiazywac problemy lokalne. Rownoczesnie maleje odsetek osob sceptycznych.
Uzasadnienie danymi:
- W 2002 r. tylko 50% ankietowanych uznawalo wspolprace za skuteczna; w 2016 r. juz 75% — wzrost o 25 punktow procentowych.
- Odsetek osob sceptycznych ("ludzie tacy jak ja nie sa w stanie pomoc") spadl z 38% (2002) do 18% (2016) — spadek o 20 pkt proc.
- Tendencja jest monotonicznie rosnaca — w kazdym kolejnym pomiarze odsetek optymistow wzrastal.
To wskazuje na wzrost kapitalu spolecznego i postaw obywatelskich w Polsce w okresie potransformacyjnym.
Pulapki:
- Sam wniosek bez danych = 0 pkt. CKE wymaga liczb z wykresu (przynajmniej 2 punkty czasowe + procenty).
- Niewlasciwa tendencja — nie "stabilna", nie "spadek", tylko wzrost optymistow / spadek sceptykow.
- Nie nalezy interpretowac danych poza zakresem (np. "po 2016 r. trend bedzie..."), tylko opisac to, co pokazuje wykres.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Kontekst: kapital spoleczny
Kapital spoleczny (R. Putnam, Demokracja w dzialaniu, 1993):
- Zasoby zaufania, norm i sieci powiazan miedzyludzkich.
- Wskazniki: aktywnosc w stowarzyszeniach, zaufanie do obcych, gotowosc do wspolpracy.
- Polska tradycyjnie miala niski kapital spoleczny (efekt PRL, indywidualizm, niskie zaufanie).
- Dane CBOS pokazuja stopniowy wzrost od 2002 r. — choc nadal jest niski w porownaniu z krajami zachodnimi.
Punktacja CKE
- 1 pkt za poprawny wniosek (wzrost optymizmu/gotowosci do wspolpracy) + min. 2 dane liczbowe z wykresu.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „spoleczenstwo obywatelskie, kapital spoleczny, CBOS, wykres" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl