Zadanie 19
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: V.5 — Wladza sadownicza w RP. Sad Najwyzszy, Trybunal Konstytucyjny, Trybunal Stanu, sady powszechne, sadownictwo administracyjne.
Treść zadania
Przepisy z Konstytucji RP dotyczace organow wladzy sadowniczej (3 instytucje):
Instytucja 1. Sprawuje nadzor nad dzialalnoscia sadow powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania. Stwierdza waznosc wyborow do Sejmu i Senatu, referendum ogolnokrajowego, wyboru Prezydenta RP.
Instytucja 2. Sklada sie z przewodniczacego, dwoch zastepcow przewodniczacego i 16 czlonkow wybieranych przez Sejm spoza grona poslow na czas kadencji Sejmu. Odpowiedzialnosc konstytucyjna przed [tym organem] ponosza: Prezydent RP, Prezes Rady Ministrow oraz czlonkowie Rady Ministrow.
Instytucja 3. Orzeka w sprawach zgodnosci ustaw i umow miedzynarodowych z Konstytucja. Rozstrzyga spory kompetencyjne pomiedzy centralnymi konstytucyjnymi organami panstwa.
Do przepisow dotyczacych kazdej z instytucji dopisz nazwe tej instytucji.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Instytucja 1: Sad Najwyzszy (SN) — art. 183 Konstytucji RP. Sprawuje nadzor nad sadami powszechnymi i wojskowymi (Izba Cywilna, Karna, Pracy i Ubezpieczen Spolecznych, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych — ktora stwierdza waznosc wyborow).
Instytucja 2: Trybunal Stanu (TS) — art. 199 Konstytucji RP. 19 czlonkow: przewodniczacy = Pierwszy Prezes SN (z urzedu), 2 zastepcow i 16 czlonkow wybieranych przez Sejm spoza grona poslow na czas kadencji Sejmu. Przed TS ponosza odpowiedzialnosc konstytucyjna m.in.: Prezydent RP, Premier, ministrowie, Prezes NBP, Prezes NIK, czlonkowie KRRiT, Naczelny Dowodca Sil Zbrojnych (art. 198).
Instytucja 3: Trybunal Konstytucyjny (TK) — art. 188 Konstytucji RP. 15 sedziow wybieranych przez Sejm na 9 lat. Orzeka o: zgodnosci ustaw i umow miedzynarodowych z Konstytucja, zgodnosci ustaw z umowami ratyfikowanymi, zgodnosci aktow wykonawczych z Konstytucja/ustawami, zgodnosci celow lub dzialalnosci partii politycznych z Konstytucja, skargach konstytucyjnych, sporach kompetencyjnych miedzy centralnymi konstytucyjnymi organami panstwa.
Pulapki:
- Trybunal Konstytucyjny vs Trybunal Stanu — czesto mylone. Klucze:
- TK = bada zgodnosc aktow normatywnych z Konstytucja (kontrola prawa).
- TS = ocenia odpowiedzialnosc osob (Prezydenta, ministrow itd.) za delikty konstytucyjne i przestepstwa.
- Sad Najwyzszy to NIE Naczelny Sad Administracyjny (NSA). NSA sprawuje kontrole administracji publicznej, SN — sadow powszechnych i wojskowych.
- "Stwierdza waznosc wyborow" — to Sad Najwyzszy, nie PKW (PKW tylko ustala wyniki).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Wladza sadownicza w RP
| Organ | Funkcja | Sklad | Konstytucja |
|---|---|---|---|
| Sad Najwyzszy | nadzor nad sadami powszechnymi i wojskowymi, waznosc wyborow | I Prezes + sedziowie | art. 183 |
| Trybunal Konstytucyjny | kontrola zgodnosci prawa z Konstytucja, skargi konstytucyjne, spory kompetencyjne | 15 sedziow (Sejm) | art. 188 |
| Trybunal Stanu | odpowiedzialnosc konstytucyjna osob | 19 osob: I Prezes SN + 18 (Sejm) | art. 198 |
| Sady powszechne | sprawy karne i cywilne | sady rejonowe, okregowe, apelacyjne | art. 175 |
| Sady administracyjne | kontrola administracji publicznej | WSA i NSA | art. 184 |
Punktacja CKE
- 2 pkt — wszystkie 3 instytucje poprawne.
- 1 pkt — 2 instytucje poprawne.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „wladza sadownicza, Sad Najwyzszy, Trybunal Stanu, Trybunal Konstytucyjny, Konstytucja RP" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl