Zadanie 21
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: 21.1 i 21.2: (IV etap z.p.) 2. Prawo i sądy. Zdający: 3) […] interpretuje proste przepisy prawne; 6) […] uzasadnia znaczenie mediacji. 21.3: 40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym. Zdający: 2) charakteryzuje na przykładach najczęściej stosowane metody rozwiązywania sporów […].
Treść zadania
Materiał źródłowy: przepisy prawne z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1960, nr 30, poz. 168, z późn. zm. – Kodeks postępowania administracyjnego; stan prawny na 20 stycznia 2022 r.):
- Art. 96i. Mediator zapoznaje się z aktami sprawy i ma prawo sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, chyba że uczestnik mediacji w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia lub doręczenia postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji nie wyrazi zgody na zapoznanie się mediatora z aktami.
- Art. 96j. § 1. Mediacja nie jest jawna. § 3. Propozycje ugodowe, ujawnione fakty lub oświadczenia złożone w toku mediacji nie mogą być wykorzystywane po jej zakończeniu, z wyjątkiem ustaleń zawartych w protokole z przebiegu mediacji.
- Art. 96k. Mediator prowadzi mediację, dążąc do polubownego rozwiązania sporu, w tym przez wspieranie uczestników mediacji w formułowaniu przez nich propozycji ugodowych.
21.1. Na podstawie przytoczonych przepisów prawnych oceń prawdziwość podanych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Mediacja może być prowadzona zarówno w przedstawionym postępowaniu administracyjnym, jak i w ramach postępowania cywilnego.
- Skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego jest równoznaczne z bezwarunkowym dopuszczeniem mediatora do akt sprawy.
- Po sporządzeniu protokołu z przebiegu mediacji uczestnicy mogą ujawnić niezapisane w nim informacje pozyskane w czasie trwania mediacji.
21.2. Odwołując się do przytoczonych przepisów prawnych, sformułuj argument uzasadniający twierdzenie, że opisana procedura jest korzystna dla obu stron postępowania.
21.3. Wyjaśnij, na czym polega różnica między metodami rozwiązywania konfliktów: mediacją a arbitrażem.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
21.1. 1. P, 2. F, 3. F (zasady oceniania CKE). 1 p. – za poprawną ocenę trzech zdań.
- P – przepisy pochodzą z Kodeksu postępowania administracyjnego; mediację przewiduje także postępowanie cywilne.
- F – według art. 96i uczestnik mediacji może w ciągu siedmiu dni nie wyrazić zgody na zapoznanie się mediatora z aktami.
- F – według art. 96j mediacja nie jest jawna, a informacji z mediacji nie można wykorzystywać po jej zakończeniu, z wyjątkiem ustaleń zawartych w protokole.
21.2. Przykładowe odpowiedzi CKE (1 p.):
- ze względu na formę – mediacja nie jest jawna;
- ze względu na aktywność uczestników – strony same formułują propozycje;
- ze względu na efekt – jest nim polubowne rozwiązanie sporu;
- ze względu na ochronę – strony nie mogą wykorzystywać informacji ujawnionych podczas mediacji, a nieuwzględnionych w protokole.
21.3. Przykładowa odpowiedź CKE: w mediacji strony postępowania formułują propozycje ugodowe, natomiast arbitraż polega na rozstrzygnięciu sporu i narzuceniu rozwiązania przez arbitra. 1 p.
Uwaga: przytoczone przepisy pochodzą z Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960, nr 30, poz. 168), a nie z Kodeksu postępowania cywilnego.
W 21.2 argument ma wynikać z przytoczonych przepisów (niejawność, ochrona informacji, polubowne rozwiązanie, udział stron w formułowaniu propozycji).
W 21.3 kluczowa różnica: mediator pomaga stronom dojść do porozumienia, a arbiter sam rozstrzyga spór.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Metody rozwiązywania sporów
| Metoda | Kto pośredniczy | Kto rozstrzyga |
|---|---|---|
| Negocjacje | nikt – strony rozmawiają bezpośrednio | strony same |
| Mediacja | mediator – neutralny pośrednik | strony; mediator tylko pomaga im dojść do porozumienia |
| Arbitraż | arbiter / sąd polubowny | arbiter – wydaje rozstrzygnięcie, które strony mają wykonać |
| Postępowanie sądowe | sąd | sąd – wydaje wyrok |
Punktacja CKE
- 21.1. 1 pkt – P, F, F (wszystkie trzy poprawnie).
- 21.2. 1 pkt – argument odwołujący się do przepisów (np. niejawność mediacji, ochrona informacji, polubowne rozwiązanie, udział stron w formułowaniu propozycji).
- 21.3. 1 pkt – wyjaśnienie różnicy: w mediacji strony same formułują propozycje ugodowe, a w arbitrażu rozwiązanie narzuca arbiter.
- Razem: 3 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „mediacja, Kodeks postępowania administracyjnego, metody rozwiązywania sporów, arbitraż” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl