Zadanie 21
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: V.7 — Alternatywne metody rozwiazywania sporow. Mediacja w postepowaniu cywilnym i administracyjnym.
Treść zadania
Przepisy z kodeksu obowiazujacego w RP — art. 96, 1832, 1833, 1834 KPC dotyczace mediacji:
- Art. 96. Mediator zapoznaje sie z aktami sprawy i ma prawo sporzadzania z nich notatek, kopii lub odpisow, chyba ze uczestnik mediacji w terminie tygodnia od dnia ogloszenia lub doreczenia mu postanowienia o przeprowadzeniu mediacji nie wyrazi na to zgody. Mediator zachowuje bezstronnosc.
- Art. 1832 §3. Propozycje ugodowe, ujawnione fakty lub oswiadczenia zlozone w toku mediacji nie moga byc wykorzystywane po jej zakonczeniu, z wyjatkiem ustalen zawartych w protokole z mediacji.
- Art. 1834. Mediator powinien prowadzic mediacje, dazac do polubownego rozwiazania sporu, w tym przez wspieranie uczestnikow w formulowaniu propozycji ugodowych.
21.1. Na podstawie przytoczonych przepisow prawnych ocen prawdziwosc podanych zdan. Zaznacz P, jesli zdanie jest prawdziwe, albo F — jesli jest falszywe.
- Mediacja moze byc prowadzona zarowno w ramach postepowania administracyjnego, jak i w ramach postepowania cywilnego.
- Skierowanie sprawy do postepowania mediacyjnego jest rownoznaczne z bezwarunkowym dopuszczeniem mediatora do akt sprawy.
- Po sporzadzeniu protokolu z przebiegu mediacji uczestnicy moga ujawnic niezaplacane w niej oswiadczenia w czasie trwania mediacji.
21.2. Odwolujac sie do przytoczonych przepisow prawnych, sformuluj argument uzasadniajacy twierdzenie, ze opisana procedura jest korzystna dla obu stron postepowania.
21.3. Wyjasnij, na czym polega roznica miedzy metodami rozwiazywania konfliktow: mediacja i arbitrazem.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
21.1.
1. P — mediacja jest stosowana zarowno w postepowaniu administracyjnym (art. 96a-96n KPA, od 2017 r.) jak i w postepowaniu cywilnym (art. 1831-18315 KPC). To dwa rozne reżimy prawne, ale obie galezie prawa dopuszczaja mediacje.
2. F — z art. 96 wynika wyraznie, ze uczestnik mediacji moze nie wyrazic zgody na zapoznanie sie mediatora z aktami w terminie tygodnia. Wiec NIE jest bezwarunkowe.
3. F — z art. 1832 §3 jasno wynika, ze propozycje ugodowe i fakty z mediacji NIE moga byc wykorzystywane po jej zakonczeniu (z wyjatkiem protokolu). Zdanie sprzecznie z tym przepisem.
Klucz: P, F, F.
21.2. Argument za korzysciami mediacji:
Mediacja jest dobrowolna i poufna — strony zachowuja kontrole nad procesem (moga nie wyrazic zgody na dostep mediatora do akt, art. 96), a ich wypowiedzi z mediacji nie moga byc wykorzystywane w pozniejszym postepowaniu (art. 1832 §3). Dzieki temu strony moga swobodnie negocjowac, nie obawiajac sie, ze ich slowa zostana uzyte przeciwko nim. To zachęca do szczerych rozmow i znalezienia polubownego rozwiazania, w odroznieniu od formalnego procesu, gdzie wszystko, co powiedziane, ma znaczenie dowodowe.
21.3. Roznica mediacja vs arbitraz:
Mediacja — mediator jest bezstronnym posrednikiem, ktory pomaga stronom samodzielnie wypracowac ugode. NIE wydaje wiazacego rozstrzygniecia. Strony same decyduja, czy i jaka ugode zawrza. Wynik (ugoda) jest skuteczny tylko za zgoda obu stron.
Arbitraz — arbiter (sad polubowny) wydaje wiazace orzeczenie rozstrzygajace spor, podobne do wyroku sadowego. Strony zgadzaja sie wczesniej (np. w klauzuli arbitrazowej), ze podporzadkuja sie decyzji arbitra. Orzeczenie arbitrazowe ma moc sadowa po stwierdzeniu wykonalnosci przez sad.
Klucz: mediator wspiera/pomaga, arbiter rozstrzyga. Mediacja konczy sie ugoda dobrowolna, arbitraz — wiazacym wyrokiem.
Pulapki:
- 21.1.1: mediacja istnieje w obu galeziach. Czesty blad: "tylko w cywilnym".
- 21.1.3: poufnosc mediacji to fundamentalna zasada — wszystko z mediacji zostaje w mediacji (poza protokolem).
- 21.2: argument MUSI odwolywac sie do przepisow prawnych z zadania (poufnosc, dobrowolnosc, brak wykorzystania w pozniejszym procesie).
- 21.3: nie mylic z koncyliacja (mediator proponuje rozwiazanie, ale niewiazace) i negocjacja (bez posrednika).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
ADR — alternatywne metody rozwiazywania sporow
| Metoda | Rozjemca | Czy decyduje? | Moc wiazaca |
|---|---|---|---|
| Negocjacja | brak (strony bezposrednio) | strony same | umowa stron |
| Mediacja | mediator (neutralny posrednik) | NIE — wspiera strony | ugoda dobrowolna, zatwierdzana przez sad |
| Koncyliacja | koncyliator | proponuje, ale niewiazaco | jak umowa |
| Arbitraz | arbiter / sad polubowny | TAK — wydaje wyrok | wiazaca, po stwierdzeniu wykonalnosci przez sad |
| Postepowanie sadowe | sad | TAK | wiazaca z mocy panstwa |
Punktacja CKE
- 21.1. 1 pkt — P, F, F (wszystkie trzy poprawnie).
- 21.2. 1 pkt — argument z odwolaniem do przepisow (poufnosc, dobrowolnosc, brak wykorzystania ujawnionych faktow).
- 21.3. 1 pkt — wskazanie kluczowej roznicy: mediator pomaga, arbiter rozstrzyga wiazaco.
- Suma: 3 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „mediacja, kodeks postepowania cywilnego, alternatywne metody rozwiazywania sporow, arbitraz" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl