Zadanie 12
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: 12.1: 17. Systemy partyjne. Zdający: 1) charakteryzuje system […] dwupartyjny i wielopartyjny. 12.2: 17. Systemy partyjne. Zdający: 5) wyjaśnia znaczenie progu wyborczego dla reprezentatywności wyborów i tworzenia rządzącej koalicji; 25. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający: 2) wyjaśnia różnice między ordynacjami wyborów parlamentarnych i prezydenckich w Polsce.
Treść zadania
Materiał źródłowy: tabele „Wybrane wyniki wyborów do Sejmu RP z drugiej dekady XXI wieku (uwzględniono ugrupowania, które otrzymały ponad 5% głosów)” (na podstawie: pkw.gov.pl). W arkuszu tabele nie mają podpisanych lat; pierwsza dotyczy wyborów z 2011 r., druga – z 2015 r.
Tabela pierwsza:
| Komitet wyborczy | Głosy w % | Mandaty w Sejmie RP |
|---|---|---|
| KW PO RP | 39,18 | 207 |
| KW PiS | 29,89 | 157 |
| KW Ruch Palikota | 10,02 | 40 |
| KW PSL | 8,36 | 28 |
| KW SLD | 8,24 | 27 |
Tabela druga:
| Komitet wyborczy | Głosy w % | Mandaty w Sejmie RP |
|---|---|---|
| KW PiS | 37,58 | 235 |
| KW PO RP | 24,09 | 138 |
| KWW Kukiz’15 | 8,81 | 42 |
| KW Nowoczesna R. Petru | 7,60 | 28 |
| KKW Zjednoczona Lewica | 7,55 | 0 |
| KW PSL | 5,13 | 16 |
12.1. Na podstawie tabel sformułuj argument i kontrargument do tezy: Polski system partyjny jest stabilny.
12.2. Wyjaśnij, dlaczego w wyborach, których wyniki zaprezentowano jako ostatnie, nie przyznano mandatów w Sejmie RP jednemu z ugrupowań.
Źródło: arkusz CKE EWOP-R0-100-2205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
12.1. Przykładowe odpowiedzi z zasad oceniania CKE:
- Argument: nie zmieniają się dwie partie mające największe poparcie społeczne – PiS i PO; albo: po każdych wyborach reprezentację sejmową ma PSL.
- Kontrargument: w Sejmie wybranym w 2015 r. pojawiają się nowe ugrupowania – Kukiz’15 i Nowoczesna; albo: w Sejmie wybranym w 2015 r. nie jest reprezentowany Ruch Palikota (część tej formacji znalazła się w Zjednoczonej Lewicy, która nie przekroczyła progu).
1 p. – za poprawny argument i kontrargument.
12.2. Przykładowa odpowiedź CKE: KKW Zjednoczona Lewica był koalicyjnym komitetem wyborczym, a taki komitet, by uczestniczyć w podziale mandatów, musi przekroczyć próg 8% – uzyskał 7,55%. 1 p.
(Komitety niebędące koalicyjnymi muszą przekroczyć próg 5%.)
W 12.1 argument i kontrargument mają wynikać z tabel – trzeba wskazać konkretne ugrupowania obecne w obu Sejmach albo nowe i znikające.
W 12.2 samo „nie przekroczyli progu wyborczego” nie wystarcza: 7,55% to więcej niż 5%. Trzeba wskazać, że był to komitet koalicyjny, dla którego próg wynosi 8%.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Progi wyborcze w Polsce
| Komitet | Próg w wyborach do Sejmu | Podstawa |
|---|---|---|
| Komitet wyborczy partii politycznej | 5% | Kodeks wyborczy, art. 196 § 1 |
| Komitet wyborczy wyborców | 5% | Kodeks wyborczy, art. 196 § 1 |
| Koalicyjny komitet wyborczy | 8% | Kodeks wyborczy, art. 196 § 1 |
| Komitet wyborców z organizacji mniejszości narodowej | może być zwolniony z progu | Kodeks wyborczy, art. 197 |
Sejm 2015 – fakty
Zjednoczona Lewica (m.in. SLD, Twój Ruch, PPS, UP, Zieloni) wystartowała jako koalicyjny komitet wyborczy. Uzyskała 7,55% głosów, a więc nie przekroczyła progu 8% – nie dostała mandatów.
Punktacja CKE
- 12.1. 1 pkt – poprawny argument i kontrargument oparte na tabelach.
- 12.2. 1 pkt – wyjaśnienie, że był to komitet koalicyjny, dla którego próg wynosi 8%.
- Razem: 2 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „system partyjny, wybory do Sejmu 2011 i 2015, prog wyborczy, koalicja” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl