Zadanie 16
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: V.4 — Wladza wykonawcza w RP. Wotum nieufnosci konstruktywne i indywidualne. Odpowiedzialnosc Rady Ministrow.
Treść zadania
Przepisy z Konstytucji RP (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483):
- Art. 158 ust. 1: Sejm wyraza Radzie Ministrow wotum nieufnosci wiekszoscia ustawowej liczby poslow na wniosek wskazujacy imiennie kandydata na Prezesa Rady Ministrow.
- Art. 159 ust. 2: Prezydent RP odwoluje ministra, ktoremu Sejm wyrazil wotum nieufnosci wiekszoscia glosow ustawowej liczby poslow.
Uzupelnij tekst — wpisz wlasciwe nazwy: rodzaju wotum nieufnosci (1.), panstwa (2.) oraz typu odpowiedzialnosci (3.).
Rozwiazanie przyjete w art. 158 ust. 1 nosi nazwe (1.) ............ wotum nieufnosci. Jego pierwowzor wystepuje takze w systemie politycznym jednego z sasiadow Polski — w (2.) ........... . Oba przytoczone przepisy prawne dotycza (3.) ............... odpowiedzialnosci Rady Ministrow lub jej czlonkow.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
- (1.) konstruktywne wotum nieufnosci.
- (2.) Niemcy (Republika Federalna Niemiec).
- (3.) politycznej (parlamentarnej, indywidualnej/zbiorowej) odpowiedzialnosci.
Wyjasnienia:
(1.) Konstruktywne wotum nieufnosci — wymaga, aby wniosek o odwolanie rzadu jednoczesnie wskazywal kandydata na nowego premiera. Chroni to przed sytuacja, w ktorej parlament obala rzad, ale nie potrafi utworzyc nowego (jak w Republice Weimarskiej 1919–1933, kiedy czeste obalanie rzadow prowadzilo do paralizu).
(2.) Niemcy — pierwowzor konstruktywnego wotum nieufnosci to art. 67 Ustawy Zasadniczej RFN (Grundgesetz) z 1949 r. Niemcy wprowadzily je jako lekcje wyciagnieta z dziejow Republiki Weimarskiej. Polska konstytucja 1997 wzorowala sie na rozwiazaniu niemieckim.
(3.) Polityczna odpowiedzialnosc — Rada Ministrow odpowiada przed Sejmem politycznie (poprzez wotum nieufnosci), w odroznieniu od konstytucyjnej odpowiedzialnosci (przed Trybunalem Stanu za delikt konstytucyjny lub przestepstwo, art. 156 Konstytucji) i karnej (przed sadem powszechnym).
Pulapki:
- (1.) — nie "zwykle" / "klasyczne" wotum, ale konstruktywne. Klucz: wskazanie nowego premiera w samym wniosku.
- (2.) — sasiad Polski. Niemcy graniczy z Polska od zachodu. Inni sasiedzi (Czechy, Slowacja, Litwa, Bialorus, Ukraina, Rosja) nie maja konstruktywnego wotum nieufnosci.
- (3.) — nie "konstytucyjna" (to przed TS) i nie "karna". Polityczna odpowiedzialnosc to relacja rzad–parlament.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Wotum nieufnosci w RP
| Typ | Podstawa | Wymogi |
|---|---|---|
| Konstruktywne (wobec calej RM) | art. 158 Konstytucji | wniosek 46 poslow + wskazanie kandydata na premiera, wiekszosc 231 (ustawowa liczba 460) |
| Indywidualne (wobec ministra) | art. 159 Konstytucji | wniosek 69 poslow, wiekszosc 231 glosow |
Typy odpowiedzialnosci Rady Ministrow
- Polityczna — przed Sejmem (wotum nieufnosci, art. 158-159 Konstytucji).
- Konstytucyjna — przed Trybunalem Stanu za delikt konstytucyjny (art. 156 Konstytucji).
- Karna — przed sadem powszechnym za przestepstwa pospolite.
Punktacja CKE
- 2 pkt — wszystkie 3 elementy poprawnie (konstruktywne / Niemcy / polityczna).
- 1 pkt — 2 elementy poprawnie.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „konstruktywne wotum nieufnosci, Konstytucja RP art. 158-159, Niemcy" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl