Zadanie 17
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: V.3 — Konstytucja RP i procedura jej zmiany. Uprawnienia Prezydenta RP wobec ustaw.
Treść zadania
Przepisy z art. 235 Konstytucji RP (zmiana Konstytucji):
- Ust. 4: Ustawe o zmianie Konstytucji uchwala Sejm wiekszoscia 2/3 glosow w obecnosci min. polowy ustawowej liczby poslow oraz Senat bezwzgledna wiekszoscia glosow w obecnosci min. polowy ustawowej liczby senatorow.
- Ust. 6: Jezeli zmiana dotyczy rozdzialow I, II lub XII, podmioty inicjujace moga zazadac referendum zatwierdzajacego w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy przez Senat.
- Ust. 7: Marszalek Sejmu przedstawia Prezydentowi RP uchwalona ustawe do podpisu. Prezydent RP podpisuje ustawe w ciagu 21 dni od dnia przedstawienia i zarzadza jej ogloszenie.
Porownaj mozliwe dzialania Prezydenta RP w sytuacji, ktorej dotycza przytoczone przepisy prawne (zmiana Konstytucji), oraz w sytuacji procedowania ustawy zwyklej — sformuluj dwa podobienstwa i dwie roznice.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Podobienstwa (dwa):
- Podpisanie ustawy i zarzadzenie ogloszenia w Dzienniku Ustaw — w obu procedurach Prezydent po otrzymaniu ustawy podpisuje ja i zarzadza ogloszenie w Dz.U. (warunek wejscia w zycie).
- Obowiazek dzialania w okreslonym terminie — w obu procedurach Prezydent ma 21 dni na podpisanie (przy ustawie zmieniajacej Konstytucje) lub na podjecie decyzji (przy ustawie zwyklej — art. 122 ust. 2 mowi o 21 dniach).
Roznice (dwie):
- Brak prawa weta przy zmianie Konstytucji: przy ustawie zwyklej Prezydent ma prawo weta (art. 122 ust. 5 — przekazac ustawe do ponownego rozpatrzenia Sejmowi). Przy ustawie zmieniajacej Konstytucje takiego uprawnienia NIE MA — Prezydent musi ja podpisac w 21 dni.
- Brak mozliwosci skierowania do TK: przy ustawie zwyklej Prezydent moze przed podpisaniem skierowac ja do Trybunalu Konstytucyjnego (kontrola prewencyjna, art. 122 ust. 3). Przy ustawie zmieniajacej Konstytucje NIE MA takiej mozliwosci (Konstytucja nie moze byc kontrolowana wzgledem samej siebie).
Inne mozliwe roznice: przy ustawie zwyklej brak referendum, przy zmianie rozdzialow I/II/XII Konstytucji moze odbyc sie referendum zatwierdzajace; rozne progi wiekszosci uchwalania (Sejm zwykla wiekszoscia vs. 2/3 dla Konstytucji).
Pulapki:
- Czesty blad: stwierdzenie, ze Prezydent moze zawetowac zmiane Konstytucji — to falsz. Konstytucja art. 235 ust. 7 mowi wyraznie: "podpisuje ustawe w ciagu 21 dni od dnia przedstawienia i zarzadza jej ogloszenie". Bez weta, bez TK.
- Inna pulapka: porownanie z procedura uchwalania (kto podpisuje wniosek), a nie z dzialaniami Prezydenta. Polecenie pyta o mozliwe dzialania Prezydenta.
- 2 podobienstwa + 2 roznice — pominiecie jednego elementu = utrata punktu.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Procedura: ustawa zwykla vs zmiana Konstytucji
| Etap | Ustawa zwykla | Zmiana Konstytucji |
|---|---|---|
| Inicjatywa | 15 poslow, Senat, Prezydent, RM, 100 tys. obywateli | 1/5 ustawowej liczby poslow, Senat, Prezydent |
| Sejm | zwykla wiekszosc, polowa obecnych | 2/3 glosow, polowa ustawowej liczby poslow |
| Senat | mozliwosc poprawek/odrzucenia | bezwzgledna wiekszosc, polowa ustawowej liczby senatorow |
| Referendum | rzadko (art. 125, zarzadzane przez Prezydenta lub Sejm) | fakultatywne dla rozdz. I/II/XII (art. 235 ust. 6) |
| Prezydent — weto | TAK (art. 122 ust. 5) | NIE |
| Prezydent — TK prewencyjny | TAK (art. 122 ust. 3) | NIE |
| Prezydent — podpis | 21 dni | 21 dni, OBLIGATORYJNY |
Punktacja CKE
- 2 pkt — 2 podobienstwa i 2 roznice (lacznie 4 elementy).
- 1 pkt — 2-3 elementy poprawne.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „zmiana Konstytucji RP, art. 235, ustawa zwykla, Prezydent RP, referendum zatwierdzajace" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl