Zadanie 1
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Starożytność. Wymaganie I.1 - prahistoria; epoki paleolitu i neolitu; rewolucja neolityczna.
Treść zadania
Ilustracja przedstawia rekonstrukcję zabudowań - zwartego osiedla z prostokątnych, gliniano-ceglanych domów z płaskimi dachami, połączonych drabinami, z wnętrzami zawierającymi naczynia, paleniska i sprzęty domowe.
Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy przedstawiona rekonstrukcja dotyczy epoki paleolitu czy neolitu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do ilustracji i własnej wiedzy.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: Rekonstrukcja dotyczy epoki neolitu.
Uzasadnienie: Przedstawione osiedle składa się ze stałych, gliniano-ceglanych domów tworzących zwartą zabudowę osadniczą. Tak trwałe budownictwo i osiadły tryb życia są charakterystyczne dla neolitu, kiedy dokonała się rewolucja neolityczna - ludzie przeszli od koczowniczego trybu życia (paleolit, łowiectwo-zbieractwo) do rolnictwa, hodowli zwierząt i osiadłego trybu życia. W paleolicie ludzie żyli w jaskiniach lub prowizorycznych obozowiskach, nie budowali stałych osiedli. Widoczne na ilustracji naczynia ceramiczne także świadczą o neolicie - garncarstwo to wynalazek tej epoki.
Częsty błąd: pomylenie epoki ze względu na "prymitywny" wygląd domów. Kluczem jest TRWAŁOŚĆ zabudowy (cegła, glina) i SKUPIENIE osiedla, świadczące o osiadłym trybie życia neolitu.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Analiza ilustracji
Na rekonstrukcji widać:
- zwartą zabudowę z prostokątnych domów z gliny/cegły mułowej
- płaskie dachy z dostępem przez drabiny (typowa zabudowa typu Çatalhöyük)
- wnętrza z naczyniami ceramicznymi, paleniskami
- przemyślany układ osiedla świadczący o planowaniu
Krok 2. Cechy paleolitu vs neolitu
| Cecha | Paleolit | Neolit |
|---|---|---|
| Tryb życia | koczowniczy | osiadły |
| Gospodarka | łowiectwo, zbieractwo | rolnictwo, hodowla |
| Mieszkania | jaskinie, namioty | stałe domy w osiedlach |
| Ceramika | brak | tak |
Krok 3. Wniosek
Trwała zabudowa + ceramika + zwarta osada = NEOLIT.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „paleolit, neolit, osadnictwo, rewolucja neolityczna" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl