Zadanie 1
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024. Ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna, pkt 1–2. Szczegółowe: II. Pradzieje i historia starożytnego Wschodu. Zdający: 1) wyjaśnia zagadnienie rewolucji neolitycznej (PP).
Treść zadania
Ilustracja przedstawia rekonstrukcję zabudowań - zwartego osiedla z prostokątnych, gliniano-ceglanych domów z płaskimi dachami, połączonych drabinami, z wnętrzami zawierającymi naczynia, paleniska i sprzęty domowe.
Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy przedstawiona rekonstrukcja dotyczy epoki paleolitu czy neolitu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do ilustracji i własnej wiedzy.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: Rekonstrukcja dotyczy epoki neolitu.
Uzasadnienie: Przedstawione osiedle składa się ze stałych, gliniano-ceglanych domów tworzących zwartą zabudowę osadniczą. Tak trwałe budownictwo i osiadły tryb życia są charakterystyczne dla neolitu, kiedy dokonała się rewolucja neolityczna - ludzie przeszli od koczowniczego trybu życia (paleolit, łowiectwo-zbieractwo) do rolnictwa, hodowli zwierząt i osiadłego trybu życia. W paleolicie ludzie prowadzili koczowniczy tryb życia i nie budowali stałych osiedli. Zasady oceniania CKE podają przykładowe uzasadnienie: na ilustracji widać rekonstrukcję zabudowań mieszkalnych, a w wyniku rewolucji neolitycznej nastąpiło przejście z koczowniczego na osiadły tryb życia i zaczęły tworzyć się osady, a później miasta.
Błąd: pomylenie epoki ze względu na „prymitywny” wygląd domów. Kluczem jest TRWAŁOŚĆ zabudowy (cegła, glina) i SKUPIENIE osiedla, świadczące o osiadłym trybie życia neolitu.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Analiza ilustracji
Na rekonstrukcji widać:
- zwartą zabudowę z prostokątnych domów z gliny/cegły mułowej
- płaskie dachy z dostępem przez drabiny
- urządzone wnętrza domów
- zwarty układ osiedla – ludzie mieszkają na stałe w jednym miejscu
Krok 2. Cechy paleolitu vs neolitu
| Cecha | Paleolit | Neolit |
|---|---|---|
| Tryb życia | koczowniczy | osiadły |
| Gospodarka | łowiectwo, zbieractwo | rolnictwo, hodowla |
| Mieszkania | jaskinie, szałasy, obozowiska | stałe domy w osadach |
Krok 3. Wniosek
Trwała zabudowa + zwarta osada = osiadły tryb życia = NEOLIT.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „paleolit, neolit, osadnictwo, rewolucja neolityczna” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl