Zadanie 15
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024. Ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna, pkt 1–2. Szczegółowe: XXXVI. Kultura i nauka polska w II połowie XIX i na początku XX wieku. Zdający: 2) charakteryzuje różne nurty w sztuce na przełomie XIX i XX w. (PR).
Treść zadania
Reprodukcja obrazu Józefa Chełmońskiego „Bociany” (1900) - przedstawia chłopa siedzącego na łące obok stojącego chłopca, obu patrzących w niebo na klucz bocianów; w tle wiejskie zabudowania, krowy i pole.
Polecenie CKE: Podaj nazwę stylu w malarstwie, którego przykładem jest zaprezentowany obraz. Odpowiedź uzasadnij, podając jedną widoczną na obrazie cechę tego stylu.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Nazwa stylu: Realizm.
Uzasadnienie (cecha widoczna): Realistyczne, wierne odwzorowanie codziennego życia polskiej wsi - artysta przedstawia zwykłych chłopów w autentycznych strojach ludowych, na tle realnego pejzażu wiejskiego (wiejskie chaty, bydło na polu). Brak idealizacji, alegorii czy mitologizacji - typowa scena z prawdziwego życia chłopów polskich końca XIX w. Realizm w malarstwie polega właśnie na wiernym ukazywaniu rzeczywistości społecznej i przyrodniczej bez upiększeń.
Alternatywna cecha: Drobiazgowe oddanie szczegółów (faktura traw, postaci, ubiorów) i naturalne barwy, niestylizowane.
Uwaga: zasady oceniania uznają nazwę „realizm”. Cecha musi być widoczna na obrazie – CKE podaje m.in.: przedstawianie spraw codziennych, brak idealizacji, pokazywanie pracy zwykłych ludzi, elementy brzydoty. Ogólna definicja stylu bez odwołania do obrazu nie wystarczy.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Style XIX wieku - skrót
| Styl | Cechy |
|---|---|
| Klasycyzm | mitologia, idealne formy, antyk |
| Romantyzm | dramatyzm, emocje, narodowe sceny |
| Realizm | codzienność, wieś, miasto, bez idealizacji |
| Impresjonizm | rozbicie barwy, plener, ulotność |
| Symbolizm | metafora, mistyka, alegoria |
Krok 2. Cechy “Bocianów”
- chłopska scena rodzajowa
- realna polska wieś
- ubiory ludowe, krowy, chaty
- naturalne barwy
- bez alegorii (sam motyw bocianów jest dosłowny - symbolicznie odnosi się do wsi, ale obraz nie jest symboliczny w sensie stylu)
→ REALIZM.
Krok 3. Chełmoński
Józef Chełmoński (1849-1914) - czołowy polski realista, malował polską wieś, chłopów, pejzaże. “Bociany” (1900) to jedno z jego najbardziej znanych dzieł, dziś w MNW.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „realizm, Chełmoński, malarstwo XIX wieku, style artystyczne” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl