Zadanie 15
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XIX wiek. Wymaganie - kultura i sztuka XIX w.; style w malarstwie; realizm.
Treść zadania
Reprodukcja obrazu Józefa Chełmońskiego "Bociany" (1900) - przedstawia chłopa siedzącego na łące obok stojącego chłopca, obu patrzących w niebo na klucz bocianów; w tle wiejskie zabudowania, krowy i pole.
Polecenie CKE: Podaj nazwę stylu w malarstwie, którego przykładem jest zaprezentowany obraz. Odpowiedź uzasadnij, podając jedną widoczną na obrazie cechę tego stylu.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Nazwa stylu: Realizm (z elementami nastrojowości - czasem klasyfikowany też jako późny realizm/nastrojowy realizm Młodej Polski).
Uzasadnienie (cecha widoczna): Realistyczne, wierne odwzorowanie codziennego życia polskiej wsi - artysta przedstawia zwykłych chłopów w autentycznych strojach ludowych, na tle realnego pejzażu wiejskiego (chaty kryte strzechą, krowa na polu, pole orne). Brak idealizacji, alegorii czy mitologizacji - typowa scena z prawdziwego życia chłopów polskich końca XIX w. Realizm w malarstwie polega właśnie na wiernym ukazywaniu rzeczywistości społecznej i przyrodniczej bez upiększeń.
Alternatywna cecha: Drobiazgowe oddanie szczegółów (faktura traw, postaci, ubiorów) i naturalne barwy, niestylizowane.
Częsty błąd: określenie stylu jako "naturalizm" (też możliwe, choć "Bociany" są bliżej realizmu z elementami nastrojowości) lub "impresjonizm" (Chełmoński z impresjonizmem flirtował, ale "Bociany" nie są impresjonistyczne - brak rozbicia barwy, jest twarda forma). Drugi błąd: cecha ZBYT ogólna - musi być WIDOCZNA na obrazie.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Style XIX wieku - skrót
| Styl | Cechy |
|---|---|
| Klasycyzm | mitologia, idealne formy, antyk |
| Romantyzm | dramatyzm, emocje, narodowe sceny |
| Realizm | codzienność, wieś, miasto, bez idealizacji |
| Impresjonizm | rozbicie barwy, plener, ulotność |
| Symbolizm | metafora, mistyka, alegoria |
Krok 2. Cechy “Bocianów”
- chłopska scena rodzajowa
- realna polska wieś
- ubiory ludowe, krowy, chaty
- naturalne barwy
- bez alegorii (sam motyw bocianów jest dosłowny - symbolicznie odnosi się do wsi, ale obraz nie jest symboliczny w sensie stylu)
→ REALIZM.
Krok 3. Chełmoński
Józef Chełmoński (1849-1914) - czołowy polski realista, malował polską wieś, chłopów, pejzaże. “Bociany” (1900) to jedno z jego najbardziej znanych dzieł, dziś w MNW.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „realizm, Chełmoński, malarstwo XIX wieku, style artystyczne" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl