Zadanie 20
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024. Ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna, pkt 1–2. Szczegółowe: XL. Narodziny i rozwój totalitaryzmów w okresie międzywojennym. Zdający: 4) charakteryzuje politykę […] zagraniczną III Rzeszy w latach trzydziestych (PP); XLV. Świat na drodze do II wojny światowej. Zdający: 2) wyjaśnia wpływ polityki hitlerowskich Niemiec na rozbijanie systemu wersalskiego (PP).
Treść zadania
Źródło 1. Fragment opracowania historycznego
Rok 1935 przyniósł Hitlerowi większe sukcesy w polityce międzynarodowej. Przede wszystkim Niemcy przejęli terytorium Saary […]. 13 stycznia 1935 roku przeprowadzono plebiscyt. Na 534 tys. uprawnionych głosy oddało 528 tys. osób. Za przyłączeniem obszaru Saary do Rzeszy głosowało 477 tys., tj. 90,4% […].
(T. Kotłowski, Niemcy 1890–1945. Dzieje państwa i społeczeństwa, Kraków 2008, s. 163–164)
Źródło 2. Fragment strony tytułowej dziennika „Śląski Kurjer Poranny” (Chorzów-Katowice, wtorek 10 marca 1936 r.) z nagłówkiem: „Zanim Niemcy nie wycofają wojska z Nadrenji – nie może być mowy o rokowaniach francusko-niemieckich”.
Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. nawiązują do łamania postanowień traktatu wersalskiego przez Niemcy. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: NIE – do łamania postanowień traktatu wersalskiego nawiązuje tylko źródło 2.
Uzasadnienie:
Źródło 1. dotyczy plebiscytu w Saarze (13 I 1935), w którym większość głosujących opowiedziała się za przyłączeniem do Rzeszy. Plebiscyt był przewidziany w traktacie wersalskim, więc nie był jego naruszeniem.
Źródło 2. (dziennik z 10 III 1936) mówi o wojskach niemieckich w Nadrenii, czyli o remilitaryzacji Nadrenii (marzec 1936) – strefy zdemilitaryzowanej na mocy traktatu wersalskiego. To było złamanie traktatu.
Błąd: uznanie, że skoro źródło 1. opisuje sukces Hitlera w polityce zagranicznej, to dotyczy złamania traktatu. Plebiscyt w Saarze (1935) był przewidziany w traktacie wersalskim; złamaniem traktatu była remilitaryzacja Nadrenii (1936), o której mówi źródło 2. Pytanie dotyczy obu źródeł, więc rozstrzygnięcie brzmi „nie”.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Postanowienia Wersalu wobec Niemiec (1919)
- limit armii: 100 tys. żołnierzy zawodowych
- zakaz poboru powszechnego
- Nadrenia: strefa zdemilitaryzowana
- zakaz posiadania lotnictwa, czołgów, ciężkiej artylerii
- reparacje wojenne
- Saara: na 15 lat pod zarządem Ligi Narodów, potem plebiscyt
Krok 2. Co opisują źródła
- Źródło 1.: plebiscyt w Saarze (13 I 1935) – przewidziany w traktacie wersalskim, więc NIE był jego złamaniem.
- Źródło 2.: wojska niemieckie w Nadrenii, czyli remilitaryzacja Nadrenii (7 III 1936) – złamanie zakazu z traktatu wersalskiego.
Krok 3. Wniosek
Do łamania traktatu nawiązuje tylko źródło 2. → ROZSTRZYGNIĘCIE: NIE (klucz CKE). Uwaga: przywrócenie powszechnej służby wojskowej (16 III 1935) też łamało traktat, ale źródło 1. o nim nie mówi.
Kontekst dalszy
Francja i Wielka Brytania nie odpowiedziały na remilitaryzację Nadrenii działaniami zbrojnymi.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „traktat wersalski, plebiscyt w Saarze, remilitaryzacja Nadrenii, Hitler, 1935–1936” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl