Zadanie 22
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XX wiek. Wymaganie XXX - zimna wojna; NATO i Układ Warszawski.
Treść zadania
Fragmenty dwóch traktatów międzynarodowych:
Fragment A: Państwa-strony zobowiązują się do wzajemnej pomocy w wypadku napaści, w oparciu o art. 51 Karty NZ; powstanie zbiorowej obrony; sygnatariusze z obu stron Atlantyku.
Fragment B: Sygnatariusze, uwzględniając jednocześnie sytuację w wyniku ratyfikacji układów paryskich (włączenie do bloku północnoatlantyckiego zremilitaryzowanych Niemiec Zachodnich) - postanawiają zawrzeć niniejszy układ o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej.
Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy traktaty A i B odnoszą się do procesów integracyjnych odbywających się w tej samej stronie żelaznej kurtyny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu traktatów i własnej wiedzy.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: NIE - traktaty A i B odnoszą się do procesów integracyjnych po PRZECIWNYCH stronach żelaznej kurtyny.
Uzasadnienie:
Fragment A opisuje powstanie NATO (Pakt Północnoatlantycki, podpisany w Waszyngtonie 4 IV 1949). Wskazują na to: oparcie na art. 51 Karty NZ, zbiorowa obrona, sygnatariusze z obu stron Atlantyku (USA, Kanada + państwa zachodnioeuropejskie). NATO to sojusz bloku zachodniego (kapitalistycznego).
Fragment B opisuje powstanie Układu Warszawskiego (podpisany w Warszawie 14 V 1955). Kluczowy sygnał: "ratyfikacja układów paryskich" i "włączenie do bloku północnoatlantyckiego zremilitaryzowanych Niemiec Zachodnich" - to bezpośrednia reakcja ZSRR i państw socjalistycznych na akcesję RFN do NATO (9 V 1955). Układ Warszawski to sojusz bloku wschodniego (socjalistycznego).
Oba traktaty reprezentują dwa konkurujące bloki zimnowojennego świata - NATO (Zachód) i Układ Warszawski (Wschód), znajdujące się po przeciwnych stronach żelaznej kurtyny (termin Churchilla z Fulton, 1946).
Częsty błąd: identyfikacja obu jako NATO (na podstawie podobnego języka "zbiorowej obrony"). Klucz: fragment B explicite wspomina o reakcji na układy paryskie i remilitaryzację RFN - to jednoznacznie wskazuje na Układ Warszawski 1955, nie NATO. Drugi błąd: pomylenie z Paktem Brukselskim (1948) lub UE.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. NATO (Fragment A)
- 4 IV 1949 Waszyngton
- 12 państw założycielskich (m.in. USA, Kanada, UK, Francja, Włochy, kraje Beneluksu, Norwegia, Dania, Islandia, Portugalia)
- art. 5 - “atak na jedno = atak na wszystkich”
- art. 51 Karty NZ - prawo do samoobrony zbiorowej
Krok 2. Układ Warszawski (Fragment B)
- 14 V 1955 Warszawa
- ZSRR + Polska, NRD, Czechosłowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Albania (do 1968)
- bezpośrednia reakcja na akcesję RFN do NATO (9 V 1955)
Krok 3. Żelazna kurtyna
Pojęcie ukute przez Churchilla 5 III 1946 (Fulton, Missouri). Dzieliła Europę na:
- Zachód: demokracja parlamentarna, gospodarka rynkowa (NATO)
- Wschód: dyktatura komunistyczna, gospodarka centralnie planowana (RWPG, Układ Warszawski)
→ Traktaty po PRZECIWNYCH stronach.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „NATO, zimna wojna, integracja europejska, Karta NZ" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl