Zadanie 3
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024. Ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna, pkt 1–2. Szczegółowe: IV. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura starożytnego Rzymu. Zdający: 1) charakteryzuje przemiany ustrojowe […] w państwie rzymskim doby republiki […]; 2) omawia charakter ekspansji rzymskiej i wyjaśnia ideę imperium rzymskiego (PP); 1) charakteryzuje […] etapy ekspansji rzymskiej (PR).
Treść zadania
Źródło 1. Napis na sarkofagu Luciusa Corneliusa Scipiona
On to, Lucius Scipio, był w Rzymie, jak przyznaje większość, najlepszym z dobrych mężów. Syn Barbatusa. Był wśród nas konsulem, cenzorem i edylem. On to zdobył Korsykę wraz z miastem Alerią. Poświęcił Burzom świątynię, na jaką zasłużyły.
(A. Ziółkowski, Dzieje starożytne, Warszawa 1999, s. 225)
Źródło 2. Mapa. Wojny Rzymu z Kartaginą
[W arkuszu: mapa basenu Morza Śródziemnego z legendą: posiadłości kartagińskie do I wojny punickiej, posiadłości rzymskie 264 p.n.e., państwa greckie; I wojna punicka 264–241 p.n.e. (działania wojsk rzymskich i kartagińskich, zdobycze terytorialne Rzymu po I wojnie punickiej); II wojna punicka 218–201 p.n.e. (nabytki terytorialne Kartaginy między I a II wojną punicką, działania wojsk rzymskich i kartagińskich, zdobycze terytorialne Rzymu po II wojnie punickiej); III wojna punicka 149–146 p.n.e. (działania wojsk rzymskich, oblężenie Kartaginy 146 p.n.e., Kartagina 150 p.n.e. – przyszła prowincja rzymska). Zaznaczone m.in. Korsyka, Sardynia, Sycylia, Rzym, Kartagina, Sagunt, Nowa Kartagina, Massalia oraz miejsca bitew z datami: Mylae 260, Aspis 255, Przylądek Eknomus 256, Trebia 218, Jezioro Trazymeńskie 217, Kanny 216, Metaurus 207, Ilipa 207, Zama 202.]
(Wielka Encyklopedia PWN, red. J. Wojnowski, t. 29, Warszawa 2005, s. 531)
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Nr | Stwierdzenie | P/F |
|---|---|---|
| 1. | Wyspa, o której mowa w źródle 1., została przyłączona do Rzymu w wyniku II wojny punickiej. | P / F |
| 2. | Sprawowanie przez Luciusa Corneliusa Scipiona jednego z urzędów wymienionych w źródle 1. wiązało się ze sporządzaniem list senatorów. | P / F |
| 3. | Na mapie zaznaczono miejsce bitwy, w której potomek wodza wspomnianego w źródle 1. pokonał wodza Kartaginy. | P / F |
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozwiązanie (klucz CKE):
- 1 – F
- 2 – P
- 3 – P
Zasady oceniania: 2 pkt – trzy prawidłowe wskazania; 1 pkt – dwa prawidłowe wskazania; 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Uwaga: 1 pkt daje dopiero komplet dwóch poprawnych ocen, a 2 pkt – wszystkich trzech. W stwierdzeniu 1. łatwo przeoczyć legendę mapy: Korsyka jest oznaczona jako zdobycz Rzymu po I wojnie punickiej, nie po II.
Rozwiązanie
Krok 1. Stwierdzenie 1. – Korsyka
Źródło 1. mówi o zdobyciu Korsyki wraz z miastem Alerią. Na mapie Korsyka (wraz z Sardynią) należy do zdobyczy terytorialnych Rzymu po I wojnie punickiej (264–241 p.n.e.), a nie po II wojnie punickiej (218–201 p.n.e.). Stwierdzenie jest fałszywe.
Krok 2. Stwierdzenie 2. – urząd cenzora
Wśród urzędów Luciusa Scipiona źródło 1. wymienia cenzurę. Cenzorzy w republikańskim Rzymie przeprowadzali spis obywateli (census) i sporządzali listę senatorów. Stwierdzenie jest prawdziwe.
Krok 3. Stwierdzenie 3. – bitwa pod Zamą
Wodzem wspomnianym w źródle 1. jest Lucius Cornelius Scipio, zdobywca Korsyki. Jego potomkiem był Publiusz Korneliusz Scypion Afrykański, który w 202 r. p.n.e. pokonał Hannibala pod Zamą. Bitwa pod Zamą (202) jest zaznaczona na mapie. Stwierdzenie jest prawdziwe.
Krok 4. Zapis odpowiedzi
1 – F, 2 – P, 3 – P.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „starożytny Rzym, wojny punickie, Scypionowie, cenzura, Korsyka” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl