Zadanie 2
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024. Ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna, pkt 1–2. Szczegółowe: III. Świat starożytnych Greków. Zdający: 2) porównuje organizację społeczeństwa Aten i Sparty oraz formy ustrojowe greckich polis (PP).
Treść zadania
Fragmenty źródeł z epoki
Fragment 1.: Temistokles przystąpił natychmiast do odbudowy miasta i do wznoszenia murów obronnych. Sprzeciwiali się budowie tych murów […] eforowie, ale podobno przekupił ich złotem. […] Następnie przeprowadził rozbudowę Pireusu, widząc dogodność naturalnego położenia tego portu, i w ogóle całe miasto związał ściślej z morzem […].
Fragment 2.: Jeśliby bowiem miasto Lacedemończyków opustoszało, a pozostały tylko świątynie i fundamenty budowli, to […] nikt z potomnych nie chciałby uwierzyć, że potęga Lacedemończyków była tak wielka, za jaką uchodzi; a przecież mają oni w swym posiadaniu dwie piąte Peloponezu [wraz z helotami] oraz hegemonię nad całym półwyspem i nad licznymi sprzymierzeńcami […].
Fragment 3.: [N]ie było w skarbie publicznym żadnej gotówki. Wobec tego sami areopagici uchwalili z własnych funduszów żołd w wysokości ośmiu drachm dla każdego żołnierza, biorącego udział w tej wojnie, i w ten sposób najbardziej się przyczynili do skompletowania załóg na trierach.
(Plutarch, Żywoty sławnych mężów, Wrocław 1953, s. 22, 35–36; Tukidydes, Wojna peloponeska, Warszawa 1988, s. 6–7)
Zadanie 2.1. Rozstrzygnij, który z fragmentów 1-3 zawiera opis starożytnej Sparty. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z tego fragmentu.
Zadanie 2.2. Na podstawie tekstów i własnej wiedzy uzupełnij tabelę - obok opisu wpisz numer fragmentu tekstu zawierającego informacje o grupach, których opis dotyczy: A. Członkowie najwyższej rady złożonej z byłych archontów. B. Należeli do najniższej warstwy mieszkańców polis i byli pozbawieni praw.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zadanie 2.1: Rozstrzygnięcie – fragment 2. Uzasadnienie: fragment mówi o „mieście Lacedemończyków”, o posiadaniu dwóch piątych Peloponezu wraz z helotami i o hegemonii nad całym półwyspem.
Zadanie 2.2:
- A. Członkowie najwyższej rady złożonej z byłych archontów (areopag, Ateny) – fragment 3 (areopagici)
- B. Najniższa warstwa mieszkańców polis, pozbawiona praw (heloci, Sparta) – fragment 2
Uwaga: we fragmencie 1. pojawiają się eforowie, ale fragment dotyczy Aten (Temistokles, mury miasta, Pireus). Areopag tworzyli byli archonci – to instytucja ateńska. Heloci to spartańska ludność zależna, nie ateńska.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Identyfikacja Sparty
Informacje z fragmentu 2., które wskazują na Spartę (przykładowe uzasadnienie z zasad oceniania CKE):
- określenie „miasto Lacedemończyków”
- położenie na Peloponezie i hegemonia nad całym półwyspem
- wzmianka o helotach
Krok 2. Areopag vs geruzja
Areopag (Ateny) - rada złożona z byłych archontów, dożywotnia. Geruzja (Sparta) - 28 starszych + 2 królowie, dożywotnia.
Polecenie wskazuje “byłych archontów” → ATENY.
Krok 3. Heloci
Heloci to grupa zależna chłopów-niewolników należących do państwa spartańskiego. Pozbawieni praw obywatelskich, uprawiali ziemię Spartiatów.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „starożytna Sparta i Ateny, areopag, heloci, Plutarch, Tukidydes” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl