Zadanie 14
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XIX wiek. Wymaganie XXIV - ziemie polskie pod zaborami; przemysł i gospodarka; Galicja.
Treść zadania
Moneta okolicznościowa NBP "150-lecie narodzin przemysłu naftowego i gazowniczego" z datą 31 VII 1853 - przedstawia postać brodatego mężczyzny w surducie oraz przemysłowy krajobraz z rafineriami i lampą naftową.
Zadanie 14.1. Podaj nazwisko postaci przedstawionej na monecie.
Zadanie 14.2. Podaj nazwę zaboru, na którego terenie narodził się przemysł naftowy.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zadanie 14.1: Ignacy Łukasiewicz (1822-1882) - polski farmaceuta, wynalazca, pionier przemysłu naftowego. 31 lipca 1853 r. we Lwowie w aptece Piotra Mikolascha skonstruował (wraz z Janem Zehem) pierwszą na świecie lampę naftową, którą jeszcze tego samego dnia użyto do oświetlenia operacji chirurgicznej w lwowskim szpitalu - data widnieje na monecie.
Zadanie 14.2: Zabór austriacki (Galicja, część monarchii habsburskiej).
Łukasiewicz pracował we Lwowie (stolica Galicji, zabór austriacki), a pierwsze kopalnie ropy naftowej powstały na Podkarpaciu - w Bóbrce koło Krosna (1854), Polance, Klęczanach, Ropiance. Region galicyjski w drugiej połowie XIX w. stał się jednym z największych ośrodków wydobycia ropy w Europie.
Częsty błąd przy 14.1: pomylenie z innymi XIX-wiecznymi wynalazcami polskimi (np. Karol Olszewski - skraplanie gazów). Przy 14.2: wskazanie zaboru rosyjskiego (Kongresówka miała przemysł włókienniczy, nie naftowy) lub pruskiego.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Identyfikacja postaci (14.1)
Wskazówki z monety:
- “150-lecie narodzin przemysłu naftowego”
- data 31 VII 1853
- brodaty mężczyzna w surducie z drugiej połowy XIX w.
- w tle rafinerie i lampa naftowa
→ Ignacy Łukasiewicz, wynalazca lampy naftowej (1853).
Krok 2. Lokalizacja przemysłu naftowego (14.2)
- Lwów - apteka Mikolascha, gdzie powstała lampa
- Bóbrka k. Krosna - pierwsza kopalnia (1854)
- Galicja - serce polskiego przemysłu naftowego
Wszystko w zaborze austriackim.
Krok 3. Kontekst
Galicja miała większą autonomię (po 1867 r.) i więcej swobód dla Polaków niż zabór rosyjski czy pruski - sprzyjało to rozwojowi nauki i przedsiębiorczości.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Ignacy Łukasiewicz, przemysł naftowy, zabór austriacki, XIX wiek" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl