Zadanie 8
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Nowożytność. Wymaganie XIII - reformacja w Europie; konflikty religijne XVI w.; analiza źródła ikonograficznego.
Treść zadania
Rycina z XVI wieku (źródło: https://www.tagblatt.ch) przedstawiająca scenę alegoryczną - waga z postaciami duchownych po jednej stronie i symbolami religijnymi (Biblią, Lutrem) po drugiej, ukazująca dysproporcję w ocenie nauki katolickiej i reformacyjnej.
Polecenie CKE: Sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę, że rycina powstała w kręgu zwolenników reformacji.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Argument 1: Na rycinie waga "wskazuje" na korzyść strony reformacyjnej - Biblia (symbol nauki Lutra, "sola scriptura") przeważa nad ciężkimi atrybutami duchowieństwa katolickiego (relikwiami, regułami zakonnymi, bullą papieską). Taka kompozycja ikonograficzna jednoznacznie wartościuje strony konfliktu na korzyść reformacji - katolicki autor nie przedstawiłby tak swoich symboli sakralnych jako "lekkich" wobec Biblii.
Argument 2: Postać Lutra (lub przedstawicieli reformacji) jest ukazana w sposób dostojny, jako autorytet z Pismem Świętym, podczas gdy hierarchowie kościoła katolickiego (papież, biskupi, zakonnicy) są karykaturalnie przeładowani atrybutami, co stanowi typowy zabieg propagandy luterańskiej - ośmieszenie "pustej" obrzędowości i tradycji katolickiej w opozycji do prostoty nauki biblijnej.
Częsty błąd: ogólnikowe stwierdzenia ("rycina krytykuje kościół"). Trzeba wskazać KONKRETNE elementy graficzne (waga, Biblia, atrybuty), które dowodzą stronniczości autora. Drugi błąd: opis bez argumentacji - sam opis nie jest argumentem, trzeba wykazać "dlaczego to świadczy o reformacyjnym pochodzeniu".
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Reformacja - kluczowe hasła
- sola scriptura - tylko Pismo
- sola fide - tylko wiara
- krytyka odpustów, kultu świętych, bogactwa kleru
- Marcin Luter (95 tez, 1517)
Krok 2. Co na rycinie wskazuje na reformację
Waga + Biblia jako “ciężka” + duchowieństwo katolickie jako “lekkie” = jasny komunikat wartościujący na korzyść reformacji. Tylko zwolennicy nowej nauki przedstawialiby tak swoje symbole.
Krok 3. Język propagandy
Typowe zabiegi propagandy luterańskiej:
- karykatura papieża i kleru
- gloryfikacja Lutra
- wyniesienie Biblii ponad tradycję
- alegoryczne “ważenie” prawd wiary
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „reformacja, XVI wiek, źródło ikonograficzne, propaganda" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl