Zadanie 8
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024. Ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna, pkt 1–2. Szczegółowe: XVI. Reformacja i jej skutki. Zdający: 1) wyjaśnia religijne, polityczne, gospodarcze, społeczne, kulturowe uwarunkowania i następstwa reformacji […] (PP); 3) wyjaśnia wpływ reformacji […] na kulturę (PR).
Treść zadania
Rycina z XVI wieku (źródło: https://www.tagblatt.ch) przedstawiająca scenę alegoryczną z wagą: na jednej szali umieszczono symbole Kościoła katolickiego (m.in. tiarę papieską, klucz, zakonników i Biblię), na drugiej – samą Biblię. Po jednej stronie stoi hierarchia Kościoła katolickiego (papież na tronie, kardynałowie, biskupi, zakonnicy), po drugiej – grupa skromnie i jednolicie ubranych ludzi.
Polecenie CKE: Sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę, że rycina powstała w kręgu zwolenników reformacji.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Argument 1: Na szalach wagi umieszczono z jednej strony symbole Kościoła katolickiego (m.in. tiarę papieską, klucz św. Piotra, zakonników i Biblię), a z drugiej tylko Biblię – i to szala z Biblią przeważa. Oznacza to przewagę Pisma Świętego nad wszystkim innym, a zwolennicy reformacji uważali Biblię za jedyne źródło wiary.
Argument 2: Po jednej stronie ukazano hierarchię Kościoła katolickiego – papieża na tronie, kardynałów, biskupów, przedstawicieli zakonów – a po drugiej grupę równych sobie, skromnie i jednolicie ubranych ludzi. Symbolizuje to wizję Kościoła zgodną z doktryną reformacji (odrzucenie władzy papieża, likwidacja zakonów).
Błąd: ogólnikowe stwierdzenia („rycina krytykuje kościół”). Trzeba wskazać KONKRETNE elementy graficzne (waga, Biblia, atrybuty), które dowodzą stronniczości autora. Drugi błąd: opis bez argumentacji - sam opis nie jest argumentem, trzeba wykazać „dlaczego to świadczy o reformacyjnym pochodzeniu”.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Reformacja - kluczowe hasła
- sola scriptura - tylko Pismo
- sola fide - tylko wiara
- krytyka odpustów, kultu świętych, bogactwa kleru
- Marcin Luter (95 tez, 1517)
Krok 2. Co na rycinie wskazuje na reformację
- Waga: na jednej szali symbole Kościoła katolickiego (m.in. tiara papieska, klucz św. Piotra, zakonnicy i Biblia), na drugiej sama Biblia – i to ona przeważa. To wyraz zasady, że Pismo Święte jest jedynym źródłem wiary.
- Dwie grupy ludzi: po jednej stronie hierarchia Kościoła (papież na tronie, kardynałowie, biskupi, zakonnicy), po drugiej grupa równych sobie, skromnie i jednolicie ubranych ludzi. To obraz Kościoła zgodny z doktryną reformacji (odrzucenie władzy papieża, likwidacja zakonów).
Krok 3. Jak zapisać argument
Każdy argument to element ryciny + wyjaśnienie, dlaczego świadczy o reformacyjnym pochodzeniu. Tak są zbudowane oba przykładowe rozwiązania w zasadach oceniania CKE (2 pkt za dwa poprawne argumenty, 1 pkt za jeden).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „reformacja, XVI wiek, źródło ikonograficzne, propaganda” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl