Zadanie 24
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XX wiek. Wymaganie XXXI - PRL; propaganda; kampanie polityczne (Marzec '68, walka z Kościołem).
Treść zadania
Źródło 1. Fragment strony tytułowej gazety z okresu PRL z nagłówkiem o powszechnym poparciu dla Władysława Gomułki i odrzuceniu syjonizmu oraz przewrotu, z informacją o masowych wiecach w całej Polsce.
Źródło 2. Rysunek propagandowy z okresu PRL "Dobry Pasterz" - krytyczny w wymowie wobec polityki PRL (Propaganda Polski Ludowej, Łódź 2007).
Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy zaprezentowane źródła 1. i 2. powstały w ramach tej samej kampanii propagandowej z okresu PRL. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł i własnej wiedzy.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: NIE - źródła powstały w ramach RÓŻNYCH kampanii.
Uzasadnienie:
Źródło 1 (gazeta z poparciem dla Gomułki, hasło antysyjonistyczne) powstało prawdopodobnie podczas kampanii Marca 1968 - antysemickiej i antyinteligenckiej akcji władz PRL pod kierownictwem Gomułki i Moczara, lub wcześniej podczas wydarzeń Października 1956 (poparcie dla powrotu Gomułki na czele PZPR). Nagłówek "Masowe wiece w całej Polsce" pasuje do obu okresów. Hasło antysyjonistyczne wskazuje raczej na 1968.
Źródło 2 ("Dobry Pasterz") to rysunek propagandowy/antykościelny lub satyryczny. Pochodzi z innej kampanii (np. antykościelnej z lat 50.) - krytykuje hierarchię duchowną, nie odnosi się do Gomułki ani syjonizmu.
Oba źródła to propaganda PRL, ale dotyczą RÓŻNYCH celów: jedno - poparcia kursu partii, drugie - walki z kościołem (lub odwrotnie, w zależności od interpretacji rysunku). Nie były częścią jednej, spójnej kampanii.
(Uwaga: bez pełnego widzenia rysunku trudno o ostateczną identyfikację - kluczowe jest porównanie tematyczne: gazeta o Gomułce/syjonizmie ≠ rysunek o "pasterzu/kościele".)
Częsty błąd: zakwalifikowanie obu jako "propaganda PRL" → wniosek "ta sama kampania". Klucz: KAMPANIA to konkretna akcja z konkretnym celem, datą i adresatem - Marzec '68, Październik '56, walka z Kościołem 1953, akcje przeciw "rewizjonistom" itd. Trzeba wskazać RÓŻNE kampanie konkretnie.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Kampania pro-Gomułkowska
Październik 1956 - powrót Gomułki do władzy po VIII Plenum KC PZPR. Lub Marzec 1968 - kampania antysemicka/antysyjonistyczna pod kierownictwem Gomułki i Moczara.
Hasło antysyjonistyczne + Gomułka + “masowe wiece” → wskazuje na Marzec 1968 (lub okres po wojnie sześciodniowej 1967, gdy ZSRR i PRL zerwały stosunki z Izraelem).
Krok 2. “Dobry Pasterz”
Tytuł sugeruje krytykę hierarchii kościelnej (Chrystus jako “Dobry Pasterz” - kontrast z propagandą antykościelną). W PRL kampanie antykościelne: lata 1949-56 (uwięzienie kard. Wyszyńskiego 1953), 1966 (Tysiąclecie Chrztu Polski vs Tysiąclecie Państwa Polskiego), 1976+.
Krok 3. Porównanie
Dwa różne fronty propagandy PRL:
- antysyjonizm/walka z “rewizjonizmem” (Marzec ‘68)
- walka z Kościołem (lata 50., 60., 70.)
→ RÓŻNE kampanie.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Październik 1956, Gomułka, PRL, propaganda" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl