Zadanie 17
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XIX wiek. Wymaganie XXIII - kolonializm; imperializm; Indie pod rządami brytyjskimi.
Treść zadania
Źródło 1. Fragment przemówienia brytyjskiego polityka Johna Brighta z 1877 r. - krytyczny wobec polityki Wielkiej Brytanii w Indiach: opisuje eksploatację milionów Hindusów, ściąganie podatków gruntowych, podatków od soli, brak skutecznej pomocy w czasie głodu i milionowe ofiary, których głosu nikt nie słucha.
Źródło 2. "Brytyjczycy i Hindusi" - fragment strony tytułowej francuskiego czasopisma "Le Petit Journal" z 1897 r., satyryczna ilustracja przedstawiająca relacje kolonialne między Brytyjczykami a hinduskimi poddanymi.
Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy opinia na temat polityki Brytyjczyków w Indiach wyrażona w źródle 1. znajduje potwierdzenie w ilustracji ze źródła 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: TAK - opinia Brighta ze źródła 1. znajduje potwierdzenie w ilustracji ze źródła 2.
Uzasadnienie:
- Źródło 1 (Bright) krytykuje brytyjską politykę w Indiach jako eksploatacyjną: ściąganie wysokich podatków, ignorowanie potrzeb miejscowej ludności (głodu, podatków od najuboższych), brak realnego uczestnictwa Hindusów w decydowaniu o własnym losie.
- Źródło 2 (ilustracja francuska) przedstawia satyrycznie nierówność relacji kolonialnych - Brytyjczycy ukazani jako dominujący, eksploatujący, a Hindusi jako poddani, biedni, bezsilni.
Obie krytyki - słowna polityka brytyjska i obrazowa francuska - zgodnie pokazują, że rządy brytyjskie w Indiach były wyzyskiem, nie cywilizacyjną misją. Francuski "Le Petit Journal" jako organ konkurencyjnego imperium chętnie krytykował brytyjski kolonializm, co wzmacnia spójność przekazu.
Częsty błąd: powierzchowne porównanie bez analizy ideologicznej. Trzeba pamiętać, że obie krytyki mają różne motywacje (Bright - liberał brytyjski, krytyk własnego rządu; Francuzi - konkurenci kolonialni), ale obie ZGODNIE pokazują eksploatacyjny charakter rządów brytyjskich.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Treść źródła 1
John Bright - brytyjski liberał, krytyk imperializmu. Wytyka rządowi:
- ściąganie podatków gruntowych
- podatki od soli
- ignorowanie głodu
- brak głosu Hindusów
Krok 2. Treść źródła 2
“Brytyjczycy i Hindusi” - satyra ilustrowana, pokazująca nierówność stosunków: dominacja Anglików, ubóstwo Hindusów.
Krok 3. Zgodność
Oba źródła przedstawiają rządy brytyjskie w Indiach jako wyzysk - obraz potwierdza tekst. → ROZSTRZYGNIĘCIE: TAK.
Kontekst
Indie były “klejnotem korony” Imperium Brytyjskiego (od 1858 r. korona, wcześniej East India Company). Wielkie głody (1876-78, 1899-1900) pochłonęły miliony ofiar.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „kolonializm, imperium brytyjskie, Indie, XIX wiek" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl