Zadanie 21
Matura z historii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024. Ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna, pkt 1–2. Szczegółowe: L. Działalność władz Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie i w okupowanym kraju. Zdający: 5) charakteryzuje organizację i cele Polskiego Państwa Podziemnego; 6) charakteryzuje polityczną i militarną działalność Armii Krajowej […] (PP); 1) ocenia rolę wielkich postaci polskiej polityki z okresu II wojny światowej, w tym: Władysława Sikorskiego, Stefana Grota-Roweckiego […] (PR).
Treść zadania
Fragment depeszy Naczelnego Wodza
W ślad za moim rozkazem L.2926 1/ Znoszę dla użytku zewnętrznego nazwę Z.W.Z. – Wszyscy żołnierze w czynnej służbie wojskowej w Kraju stanowią „Armię Krajową” podległą Panu Generałowi, jako jej dowódcy. 2/ Stanowisko Pana Generała nosi nazwę Dowódcy Armii Krajowej. 3/ Pewne specjalne uprawnienia Pana Generała w powyższym charakterze zostaną określone w osobnej instrukcji. 4/ Nazwa Z.W.Z. lub inne nazwy konspiracyjne mogą być zachowane na użytek wewnętrzny według uznania Pana Generała. 5/ Rozkaz powyższy proszę podać do wiadomości Delegata Rządu. NACZELNY WÓDZ
(Na podstawie: Multimedialna historia Polski […], t. 26, Warszawa 2007, s. 37)
Polecenie CKE: Dokończ zdania 1. i 2. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- Depesza przedstawiona w źródle była skierowana do generała
- Zaprezentowaną depeszę podpisał generał
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
1. Odpowiedź: B. Stefana Roweckiego „Grota”
Depesza dotyczy przekształcenia Związku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Armię Krajową (AK), co nastąpiło 14 lutego 1942 r. W tym czasie komendantem głównym ZWZ (a po przemianowaniu - pierwszym komendantem AK) był gen. Stefan Rowecki „Grot” (od czerwca 1940 do aresztowania przez Gestapo 30 czerwca 1943 r.).
Następcami byli:
- „Bór” (Tadeusz Komorowski) - od lipca 1943 do października 1944 (po Powstaniu Warszawskim)
- „Niedźwiadek” (Leopold Okulicki) - ostatni komendant AK, do rozwiązania AK 19 stycznia 1945.
2. Odpowiedź: C. Władysław Sikorski
W lutym 1942 r. Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych i premierem Rządu RP na uchodźstwie był gen. Władysław Sikorski (premier od września 1939 r., Naczelny Wódz od listopada 1939 r., do śmierci 4 lipca 1943 r. w katastrofie w Gibraltarze).
Kazimierz Sosnkowski został Naczelnym Wodzem dopiero po śmierci Sikorskiego (lipiec 1943). Anders dowodził Armią Polską na Wschodzie/II Korpusem (Włochy). Fieldorf „Nil” dowodził Kedywem AK, nie był Naczelnym Wodzem.
Błąd przy 1: wybór „Bora” Komorowskiego - jest najbardziej znany (Powstanie Warszawskie), ale w lutym 1942 dowodził Stefan Rowecki „Grot”. Przy 2: wybór Sosnkowskiego - on objął dowództwo PO Sikorskim. Klucz: data utworzenia AK = 14 II 1942 → Naczelny Wódz = Sikorski (jeszcze żyje), komendant AK = Rowecki „Grot”.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Krok 1. Datowanie depeszy
Przemianowanie ZWZ → AK: 14 lutego 1942 r. Depesza znosi nazwę „Z.W.Z.” dla użytku zewnętrznego i wprowadza nazwę „Armia Krajowa”.
Krok 2. Komendant ZWZ/AK w 1942
| Dowódca | Pseudonim | Okres |
|---|---|---|
| Tokarzewski | - | komendant SZP (1939-40) |
| Rowecki | ”Grot” | VI 1940 - VI 1943 |
| Komorowski | ”Bór” | VII 1943 - X 1944 |
| Okulicki | ”Niedźwiadek” | X 1944 - I 1945 |
W II 1942 → Rowecki “Grot” → odpowiedź B.
Krok 3. Naczelny Wódz w 1942
| NW PSZ | Okres |
|---|---|
| Sikorski | XI 1939 - VII 1943 |
| Sosnkowski | VII 1943 - IX 1944 |
W II 1942 → Sikorski → odpowiedź C.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Armia Krajowa, ZWZ, polskie podziemie, II wojna światowa” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl