Zadanie 1
Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: II. Pradzieje i historia starożytnego Wschodu. 1) wymienia najważniejsze cywilizacje starożytnego Bliskiego Wschodu ([…] Egipt […]) oraz przedstawia ich wkład w kulturowe dziedzictwo ludzkości (PP); 2) charakteryzuje organizację państw i strukturę społeczeństw w cywilizacjach starożytnego Dalekiego Wschodu (PR).
Treść zadania
Źródło 1. Mapa z czterema ponumerowanymi obszarami (1–4) cywilizacji starożytnych.
Źródło 2. Fragmenty opracowań historycznych:
Fragment A: „Podczas wyprawy wojennej w 1798 roku wraz z oddziałami Napoleona przybyła duża grupa badaczy. W trakcie prac fortyfikacyjnych w mieście Rosetta kpt. F. Bouchard 15 lipca 1799 roku odkrył czarną kamienną (bazaltową) płytę z tekstem wyrytym w trzech wersjach. Znalezisko, znane jako kamień z Rosetty, pozwoliło na rozszyfrowanie starożytnego pisma.”
Fragment B: „Archeolodzy rozpoczęli prace wykopaliskowe i w 1974 roku odkryli tajne wojsko. 7000 naturalnej wielkości żołnierzy z terakoty strzegło ciała cesarza. Każdy z posągów miał indywidualne rysy twarzy – zapewne są to portrety wojowników cesarskiej armii.”
Polecenie CKE: Uzupełnij tabelę. Wpisz obok fragmentów opisów odkryć archeologicznych nazwy właściwych cywilizacji starożytnych oraz numery, którymi na mapie oznaczono obszary tych cywilizacji.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
| Nazwa cywilizacji | Numer na mapie | |
|---|---|---|
| Fragment A | starożytny Egipt | 1 |
| Fragment B | starożytne Chiny | 4 |
Nazwy cywilizacji wskazują opisy odkryć: kamień z Rosetty (Egipt) i armia z terakoty (Chiny). Numery trzeba odczytać z mapy — z położenia obszarów, bo mapa nie ma podpisów.
Uwaga na punktację: CKE daje 1 pkt także za podanie samych dwóch nazw bez numerów. Jeśli nie masz pewności co do mapy, i tak wpisz nazwy — to połowa punktów zamiast zera.
Treść zadania (CKE)
Dwa znaleziska, które warto umieć rozpoznać
| Znalezisko | Rok | Cywilizacja | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| kamień z Rosetty | 1799 | Egipt | trójjęzyczny zapis (hieroglify, demotyka, greka) — klucz do odczytania hieroglifów przez J.-F. Champolliona w 1822 r. |
| armia terakotowa | 1974 | Chiny | ok. 7000 figur strzegących grobowca Qin Shi Huanga, pierwszego cesarza Chin |
Wskazówka w treści: „wraz z oddziałami Napoleona” i „Rosetta” wskazują wyprawę do Egiptu, a „cesarz” i „żołnierze z terakoty” — Chiny.
Punktacja CKE
- 2 pkt — dwie poprawne nazwy oraz ich lokalizacje.
- 1 pkt — jedna nazwa z lokalizacją albo dwie nazwy bez lokalizacji.
- Razem: 2 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „cywilizacje starożytne, Egipt, Chiny, odkrycia archeologiczne” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl