m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MHIP-R0-100-2605 • Otwarte krótkie • 1 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 25

Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Wymagania ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: LVII. Polska w latach 1957–1981. 6) wyjaśnia przyczyny i następstwa strajków w 1980 r.; 7) charakteryzuje ruch społeczny „Solidarność” i ocenia jego wpływ na przemiany społeczno-polityczne w Polsce i w Europie (PP).

Treść zadania

Ulotka z lat 80. XX w. z napisami: „SIERPIEŃ”, „1980 1981”, „SOLIDARNOŚĆ”, „1 ROCZNICA POROZUMIEŃ społecznych”, z grafiką Pomnika Poległych Stoczniowców w Gdańsku (krzyże z kotwicą). Na podstawie: dlibra.wimbp.gorzow.pl

Polecenie: rozstrzygnij, czy ulotka powstała przed wprowadzeniem stanu wojennego, czy po jego wprowadzeniu. Uzasadnij, odwołując się do treści ulotki.

Ulotka z lat 80. XX wieku z napisami „Sierpień 1980 1981”, „Solidarność” i „1 rocznica porozumień społecznych” oraz grafiką Pomnika Poległych Stoczniowców w Gdańsku.
Ulotka z lat 80. XX wieku Na podstawie: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605 Oryginalny PDF CKE, str. 26

Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Rozstrzygnięcie — przed wprowadzeniem stanu wojennego.

Przykładowe uzasadnienie (na podstawie zasad oceniania CKE) — ulotka upamiętnia 1. rocznicę porozumień sierpniowych, a te podpisano w sierpniu 1980 r. Pierwsza rocznica przypadała więc na sierpień 1981 r., a stan wojenny wprowadzono 13 grudnia 1981 r. — cztery miesiące później.

Typowy błąd / pułapka

Wystarczy arytmetyka: sierpień 1980 + 1 rok = sierpień 1981, a stan wojenny to 13 grudnia 1981. Daty „1980 1981” na ulotce podają zresztą oba lata wprost.

Uzasadnienie musi odwołać się do treści ulotki — polecenie mówi o tym wprost. Samo „przed, bo Solidarność była wtedy legalna” jest wiedzą własną, nie odczytaniem źródła; trzeba wskazać napis o pierwszej rocznicy albo daty.

Warto znać kontekst grafiki: Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 odsłonięto 16 grudnia 1980 r.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 25 — historia 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MHIP-R0-100-A-2605 — zadanie 25. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, historia PR Oryginalny PDF CKE

Kalendarium, które rozstrzyga zadanie

DataWydarzenie
31 sierpnia 1980porozumienia gdańskie — zgoda na wolne związki zawodowe
17 września 1980powstanie NSZZ „Solidarność”
16 grudnia 1980odsłonięcie Pomnika Poległych Stoczniowców
sierpień 19811. rocznica porozumień — czas powstania ulotki
13 grudnia 1981wprowadzenie stanu wojennego
8 października 1982delegalizacja „Solidarności”

Cztery porozumienia sierpniowe

Podpisano je kolejno w: Szczecinie (30 VIII), Gdańsku (31 VIII), Jastrzębiu-Zdroju (3 IX) i Dąbrowie Górniczej (11 IX 1980). Najbardziej znane jest gdańskie — to z niego pochodzi 21 postulatów, a punkt pierwszy dotyczył właśnie wolnych związków zawodowych.

Druk przed i po 13 grudnia

Po wprowadzeniu stanu wojennego „Solidarność” została zawieszona, a jej wydawnictwa ukazywały się w drugim obiegu. W tym zadaniu rozstrzyga jednak sam napis o pierwszej rocznicy porozumień.

Punktacja CKE

  • 1 pkt — rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do źródła.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Solidarność, porozumienia sierpniowe, stan wojenny, ulotka” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl