m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MHIP-R0-100-2605 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 18

Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Wymagania ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: XLI. Walka o odrodzenie państwa polskiego po I wojnie światowej. 2) przedstawia postanowienia konferencji pokojowej w Paryżu dotyczące Polski (PP); 18.2: XLVII. II wojna światowa i jej etapy. 5) opisuje uwarunkowania militarne i polityczne konferencji Wielkiej Trójki (Teheran, Jałta, Poczdam) oraz przedstawia ich ustalenia (PP).

Treść zadania

Źródło 1. Znaczek pocztowy upamiętniający traktat i dwóch delegatów Polski (na podstawie: katalogznaczkow.net).

Źródło 2. Fragment dokumentu: „Dawne ziemie niemieckie na wschód od linii idącej od Morza Bałtyckiego bezpośrednio na zachód od Świnoujścia i stąd wzdłuż rzeki Odry, łącznie z częścią Prus Wschodnich oraz łącznie z obszarem dawnego Wolnego Miasta Gdańska, będą pod administracją Państwa Polskiego.” Na podstawie: Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, Nr 61, Warszawa 1959.

18.1. Podaj nazwisko jednego z dwóch delegatów Polski upamiętnionych na znaczku ze źródła 1.

18.2. Rozstrzygnij, czy fragment dokumentu przedstawiony w źródle 2. jest częścią traktatu, do którego odnosi się znaczek ze źródła 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.

Znaczek pocztowy Poczty Polskiej z 1999 roku o nominale 1,40 zł z napisem „80. rocznica podpisania traktatu wersalskiego” i portretami dwóch delegatów Polski.
Źródło 1. Znaczek pocztowy Na podstawie: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605 Oryginalny PDF CKE, str. 19

Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

18.1. Ignacy Jan Paderewski albo Roman Dmowski — to oni podpisali traktat wersalski w imieniu Polski (28 czerwca 1919).

18.2.

Rozstrzygnięcie — nie.

Przykładowe uzasadnienie (na podstawie zasad oceniania CKE) — znaczek odnosi się do traktatu wersalskiego (1919), o czym informuje m.in. napis na znaczku. W źródle 2. przytoczono natomiast postanowienia konferencji poczdamskiej (1945), o czym świadczą informacje o nabytkach terytorialnych Polski kosztem Niemiec — granica na Odrze, część Prus Wschodnich, Gdańsk.

Typowy błąd / pułapka

Rozstrzyga treść dokumentu, nie przeczucie. Wersal (1919) nie przyznawał Polsce ziem nad Odrą ani Prus Wschodnich — Gdańsk stał się wtedy Wolnym Miastem, a nie częścią Polski. Sformułowanie „dawnego Wolnego Miasta Gdańska” w źródle 2. samo w sobie dowodzi, że mowa o czasach po likwidacji tego statusu, czyli po 1939/1945.

W 18.1 nie podawaj Józefa Piłsudskiego — nie było go w Wersalu, delegacji przewodzili Paderewski (premier) i Dmowski (KNP).

Treść zadania (CKE)

Zadanie 18 — historia 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MHIP-R0-100-A-2605 — zadanie 18. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, historia PR Oryginalny PDF CKE

Wersal a Poczdam — co komu przyznano

Traktat wersalski (1919)Konferencja poczdamska (1945)
Wielkopolska, Pomorzeprzyznane Polsce—
GdańskWolne Miasto pod ochroną Ligi Narodówpod administracją polską
Górny Śląskplebiscyt (1921)—
Warmia i Mazuryplebiscyt (1920, przegrany)część Prus Wschodnich dla Polski
Granica zachodnia—Odra i Nysa Łużycka
Delegaci PolskiPaderewski, Dmowski (sygnatariusze)Polska nie była stroną postanowień konferencji

Dlaczego „administracja”, a nie „granica”

Poczdam mówił o oddaniu ziem pod administrację Państwa Polskiego, z zastrzeżeniem, że ostateczne wytyczenie granicy nastąpi w traktacie pokojowym z Niemcami. Ostatecznie granicę polsko-niemiecką potwierdził traktat z 14 listopada 1990 r., po zjednoczeniu Niemiec (traktat „2+4”).

Punktacja CKE

  • 18.1. 1 pkt — jedno poprawne nazwisko.
  • 18.2. 1 pkt — rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem z obu źródeł.
  • Razem: 2 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „traktat wersalski, konferencja poczdamska, granica na Odrze i Nysie” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl