m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MHIP-R0-100-2605 • Zamknięte (Prawda/Fałsz) • 1 pkt • Trudność: ★★☆☆☆

Zadanie 2

Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Wymagania ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymaganie szczegółowe: III. Świat starożytnych Greków. 3) rozpoznaje osiągnięcia kulturowe starożytnych Greków w dziedzinie filozofii […] (PP).

Treść zadania

Fragment opracowania: „Samo sedno działalności [filozofa] kryło się w tym, że pozornie nie starał się wcale pouczać ludzi. Przeciwnie: sprawiał wrażenie, że to on pragnie się czegoś od nich nauczyć. Nie dawał lekcji jak pierwszy lepszy nauczyciel, o nie, [on] jedynie rozmawiał. Nie zostałby jednak sławnym filozofem, gdyby tylko przysłuchiwał się, co mówią inni, ani rzecz jasna nie skazano by go na śmierć. [Filozof] rozpoczynał rozmowę od zadawania pytań. W ten sposób udawał, że nic nie wie. W trakcie pogawędki zmuszał rozmówcę, by ten dostrzegł słabości w swoim sposobie myślenia. Przyparty do muru, rozmówca musiał wreszcie rozróżnić, co jest prawdziwe, a co – nie.” Na podstawie: J. Gaarder, Świat Zofii, Warszawa 1995.

Polecenie CKE: Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

  1. Tekst przedstawia działalność Platona.
  2. Opisana w tekście postać należała do stoickiej szkoły filozoficznej.

Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

FF

  1. F — opisany filozof to Sokrates, nie Platon. Wskazują na to: metoda pytań (majeutyka), udawana niewiedza („wiem, że nic nie wiem”) oraz skazanie na śmierć (399 r. p.n.e.).
  2. F — Sokrates działał w V w. p.n.e., a stoicyzm powstał dopiero ok. 300 r. p.n.e. (Zenon z Kition), już w epoce hellenistycznej.
Typowy błąd / pułapka

Platon był uczniem Sokratesa i to on spisał jego nauki w dialogach — dlatego łatwo ich pomylić. Rozstrzyga tu jedno zdanie: „nie zostałby sławnym filozofem […] ani rzecz jasna nie skazano by go na śmierć”. Platon nie został skazany na śmierć.

Drugie stwierdzenie jest podchwytliwe chronologicznie: stoicyzm to szkoła hellenistyczna, młodsza od Sokratesa o ponad sto lat.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 2 — historia 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MHIP-R0-100-A-2605 — zadanie 2. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, historia PR Oryginalny PDF CKE

Sokrates a Platon

SokratesPlaton
Lataok. 470–399 p.n.e.ok. 427–347 p.n.e.
Pismażadnych — znamy go z relacji uczniówdialogi, Państwo
Metodadialog, pytania, majeutykateoria idei, Akademia
Śmierćskazany na śmierć (cykuta)zmarł ze starości

Szkoły filozoficzne — chronologia

  • V w. p.n.e. — sofiści, Sokrates
  • IV w. p.n.e. — Platon, Arystoteles, pierwsi cynicy
  • przełom IV i III w. p.n.e. (hellenizm) — stoicy (Zenon z Kition), epikurejczycy

Ta oś czasu wystarcza, żeby odrzucić drugie stwierdzenie bez wchodzenia w treść stoicyzmu.

Punktacja CKE

  • 1 pkt — poprawna ocena obu stwierdzeń (FF).

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „filozofia grecka, Sokrates, metoda majeutyczna” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl