m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MHIP-R0-100-2605 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 15

Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Wymagania ogólne: I. Chronologia historyczna (15.2); II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymaganie szczegółowe: XXXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na początku XX w. 1) porównuje procesy zjednoczeniowe Włoch i Niemiec w XIX w. (PP).

Treść zadania

Źródło 1. „Chrzest bojowy” – rysunek satyryczny z epoki (na podstawie: commons.wikimedia.org).

Źródło 2. Dokument z epoki: „Jak tylko wiadomość o zrzeczeniu się księcia Hohenzollern została przez królewsko-hiszpański rząd oficjalnie zakomunikowana gabinetowi cesarsko-francuskiemu, zażądał ambasador francuski w Ems od [króla] upoważnienia do depeszowania do Paryża, że […] król zobowiązuje się po wsze czasy nie dać nigdy swojego przyzwolenia w wypadku, jeżeli Hohenzollernowie zechcą powrócić do wysuwania swej kandydatury. [Król] na to odmówił przyjęcia jeszcze raz ambasadora francuskiego i przez adiutanta urzędowo go zawiadomić polecił, że […] nie ma nic więcej do zakomunikowania ambasadorowi.” Na podstawie: Wiek XIX […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001.

15.1. Rozstrzygnij, czy rysunek ze źródła 1. nawiązuje do wydarzenia, które było skutkiem publikacji dokumentu ze źródła 2. Uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.

15.2. Dokończ zdanie: Wydarzenia przedstawione w obu źródłach miały miejsce w okresie między… A. bitwą pod Austerlitz a zwołaniem kongresu wiedeńskiego B. zwołaniem kongresu wiedeńskiego a początkiem Wiosny Ludów C. początkiem Wiosny Ludów a koronacją Wilhelma I na cesarza D. koronacją Wilhelma I na cesarza a wybuchem I wojny światowej

Rysunek satyryczny „Chrzest bojowy”: żołnierz w pruskiej pikielhaubie uderza pięścią w twarz żołnierza we francuskim hełmie, który upada; z tyłu biegnie mały żołnierz w pikielhaubie.
Źródło 1. Chrzest bojowy – rysunek satyryczny z epoki Na podstawie: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605 Oryginalny PDF CKE, str. 16

Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

15.1.

Rozstrzygnięcie — tak.

Przykładowe uzasadnienie (zasady oceniania CKE) — dokument ze źródła 2. to tzw. depesza emska, pruska prowokacja, która doprowadziła do wybuchu wojny francusko-pruskiej (1870). Do tej wojny nawiązuje rysunek ze źródła 1., na którym Prusak (rozpoznawalny po pikielhaubie) uderza Francuza (Napoleon III).

15.2. C — między początkiem Wiosny Ludów (1848) a koronacją Wilhelma I na cesarza (18 stycznia 1871).

Typowy błąd / pułapka

W 15.1 uzasadnienie musi wskazać przesłanki z obu źródeł: nazwę dokumentu i jego skutek z tekstu, a z rysunku — rozpoznawalne postacie (pikielhauba, Napoleon III). Samo „tak, to wojna francusko-pruska” nie punktuje.

W 15.2 odpowiedź D jest błędna. Koronacja Wilhelma I na cesarza w Wersalu odbyła się 18 stycznia 1871, czyli po wybuchu wojny (lipiec 1870) i była jej skutkiem, nie poprzedniczką. Depesza emska (13 lipca 1870) mieści się więc przed tą koronacją, w przedziale C.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 15 — historia 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MHIP-R0-100-A-2605 — zadanie 15. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, historia PR Oryginalny PDF CKE

Depesza emska — mechanizm prowokacji

  1. Lipiec 1870 — kandydatura Leopolda Hohenzollerna na tron hiszpański budzi sprzeciw Francji.
  2. Hohenzollern wycofuje kandydaturę — kryzys wydaje się zażegnany.
  3. Ambasador Benedetti żąda w Ems od Wilhelma I gwarancji na przyszłość. Król odmawia dalszej rozmowy.
  4. Bismarck skraca i zaostrza depeszę o przebiegu spotkania, po czym ją publikuje.
  5. Tekst brzmi jak wzajemna obraza — Francja wypowiada wojnę 19 lipca 1870.

Bismarck nie sfałszował faktów; przeredagował relację tak, by obie opinie publiczne odczytały ją jako afront.

Chronologia do 15.2

1805  Austerlitz
1815  kongres wiedeński
1848  Wiosna Ludów
1870  depesza emska, wojna francusko-pruska   ← wydarzenia z zadania
1871  koronacja Wilhelma I na cesarza (Wersal)
1914  wybuch I wojny światowej

Punktacja CKE

  • 15.1. 1 pkt — rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem z obu źródeł.
  • 15.2. 1 pkt — wybór C.
  • Razem: 2 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „depesza emska, wojna francusko-pruska, zjednoczenie Niemiec” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl