Zadanie 15
Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogólne: I. Chronologia historyczna (15.2); II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymaganie szczegółowe: XXXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na początku XX w. 1) porównuje procesy zjednoczeniowe Włoch i Niemiec w XIX w. (PP).
Treść zadania
Źródło 1. „Chrzest bojowy” – rysunek satyryczny z epoki (na podstawie: commons.wikimedia.org).
Źródło 2. Dokument z epoki: „Jak tylko wiadomość o zrzeczeniu się księcia Hohenzollern została przez królewsko-hiszpański rząd oficjalnie zakomunikowana gabinetowi cesarsko-francuskiemu, zażądał ambasador francuski w Ems od [króla] upoważnienia do depeszowania do Paryża, że […] król zobowiązuje się po wsze czasy nie dać nigdy swojego przyzwolenia w wypadku, jeżeli Hohenzollernowie zechcą powrócić do wysuwania swej kandydatury. [Król] na to odmówił przyjęcia jeszcze raz ambasadora francuskiego i przez adiutanta urzędowo go zawiadomić polecił, że […] nie ma nic więcej do zakomunikowania ambasadorowi.” Na podstawie: Wiek XIX […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001.
15.1. Rozstrzygnij, czy rysunek ze źródła 1. nawiązuje do wydarzenia, które było skutkiem publikacji dokumentu ze źródła 2. Uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
15.2. Dokończ zdanie: Wydarzenia przedstawione w obu źródłach miały miejsce w okresie między… A. bitwą pod Austerlitz a zwołaniem kongresu wiedeńskiego B. zwołaniem kongresu wiedeńskiego a początkiem Wiosny Ludów C. początkiem Wiosny Ludów a koronacją Wilhelma I na cesarza D. koronacją Wilhelma I na cesarza a wybuchem I wojny światowej
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
15.1.
Rozstrzygnięcie — tak.
Przykładowe uzasadnienie (zasady oceniania CKE) — dokument ze źródła 2. to tzw. depesza emska, pruska prowokacja, która doprowadziła do wybuchu wojny francusko-pruskiej (1870). Do tej wojny nawiązuje rysunek ze źródła 1., na którym Prusak (rozpoznawalny po pikielhaubie) uderza Francuza (Napoleon III).
15.2. C — między początkiem Wiosny Ludów (1848) a koronacją Wilhelma I na cesarza (18 stycznia 1871).
W 15.1 uzasadnienie musi wskazać przesłanki z obu źródeł: nazwę dokumentu i jego skutek z tekstu, a z rysunku — rozpoznawalne postacie (pikielhauba, Napoleon III). Samo „tak, to wojna francusko-pruska” nie punktuje.
W 15.2 odpowiedź D jest błędna. Koronacja Wilhelma I na cesarza w Wersalu odbyła się 18 stycznia 1871, czyli po wybuchu wojny (lipiec 1870) i była jej skutkiem, nie poprzedniczką. Depesza emska (13 lipca 1870) mieści się więc przed tą koronacją, w przedziale C.
Treść zadania (CKE)
Depesza emska — mechanizm prowokacji
- Lipiec 1870 — kandydatura Leopolda Hohenzollerna na tron hiszpański budzi sprzeciw Francji.
- Hohenzollern wycofuje kandydaturę — kryzys wydaje się zażegnany.
- Ambasador Benedetti żąda w Ems od Wilhelma I gwarancji na przyszłość. Król odmawia dalszej rozmowy.
- Bismarck skraca i zaostrza depeszę o przebiegu spotkania, po czym ją publikuje.
- Tekst brzmi jak wzajemna obraza — Francja wypowiada wojnę 19 lipca 1870.
Bismarck nie sfałszował faktów; przeredagował relację tak, by obie opinie publiczne odczytały ją jako afront.
Chronologia do 15.2
1805 Austerlitz
1815 kongres wiedeński
1848 Wiosna Ludów
1870 depesza emska, wojna francusko-pruska ← wydarzenia z zadania
1871 koronacja Wilhelma I na cesarza (Wersal)
1914 wybuch I wojny światowej
Punktacja CKE
- 15.1. 1 pkt — rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem z obu źródeł.
- 15.2. 1 pkt — wybór C.
- Razem: 2 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „depesza emska, wojna francusko-pruska, zjednoczenie Niemiec” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl