Zadanie 13 — rozwiązanie, matura historii maj 2026, PR

Treść zadania

Trzy pamiątkowe znaczki z XX wieku (A–C). Znaczek B ma napis „Wojna między siłami króla i parlamentu"; znaczek C — pieczęć z napisem „Filadelfia, 29 maja 1976".

Polecenie: przyporządkuj opisom właściwe znaczki i uzasadnij, odwołując się do elementów graficznych lub napisów:

Znaczek upamiętniający wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych
Znaczek upamiętniający wojnę secesyjną

Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

1. Wojna o niepodległość USA — znaczek C.

Uzasadnienie: charakterystyczne umundurowanie z epoki oraz datacja nawiązująca do rocznicy ogłoszenia Deklaracji Niepodległości (Filadelfia, 1776 → znaczek z 1976 r., dwustulecie).

2. Wojna secesyjna — znaczek A.

Uzasadnienie: umundurowanie charakterystyczne dla okresu wojny secesyjnej oraz nazwa bitwy wraz z datą nawiązującą do rocznicy jej stoczenia.

Typowy błąd / pułapka

Znaczek B jest dystraktorem — napis „wojna między siłami króla i parlamentu" wskazuje na angielską wojnę domową (1642–1651), a nie na żadną z wojen amerykańskich. Przypisanie go do któregokolwiek opisu to pewne zero.

Uzasadnienie musi odwołać się do konkretnego elementu znaczka — napisu, daty albo umundurowania. Samo „bo tak wygląda" albo wiedza pozaźródłowa („wojna secesyjna była w latach 1861–1865") nie punktuje, bo polecenie mówi wprost o elementach graficznych lub napisach.

Wskazówka: Filadelfia + 1976 to dwustulecie Deklaracji Niepodległości (4 lipca 1776, Filadelfia). Ta para dat rozstrzyga przyporządkowanie C.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 13 — historia 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE — Fragment arkusza CKE MHIP-R0-100-A-2605 — zadanie 13. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, historia PR Oryginalny PDF CKE

Trzy wojny, trzy konteksty

Znaczek	Wojna	Lata	Trop na znaczku
C	o niepodległość USA	1775–1783	Filadelfia, 1976 = 200. rocznica Deklaracji
A	secesyjna	1861–1865	nazwa bitwy z datą, mundury Unii/Konfederacji
B	angielska wojna domowa	1642–1651	„siły króla i parlamentu” — rojaliści vs parlamentarzyści

Dlaczego rocznice są dobrym tropem

Znaczki okolicznościowe emituje się w okrągłe rocznice. Data na znaczku to zwykle rok emisji, a nie rok wydarzenia — trzeba odjąć 100, 150 albo 200 lat i sprawdzić, co wypada.

1976 − 200 = 1776 → Deklaracja Niepodległości
znaczki wojny secesyjnej emitowano m.in. w latach 1961–1965 (stulecie)

Punktacja CKE

2 pkt — dwa poprawne wskazania wraz z uzasadnieniami odwołującymi się do treści znaczków.
1 pkt — jedno wskazanie z uzasadnieniem.
Razem: 2 pkt.