Zadanie 22
Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: LI. Świat po II wojnie światowej. Początek zimnej wojny. 1) charakteryzuje polityczne, społeczne, gospodarcze i kulturowe skutki II wojny światowej; 2) wyjaśnia genezę zimnej wojny i wskazuje najpoważniejsze punkty zapalne w pierwszej jej fazie […] (PP).
Treść zadania
Wykres. Wielkość pomocy dla wybranych krajów (w mln dolarów amerykańskich) udzielonej w ramach jednego z planów odbudowy: Albania 27,2; Austria 136,1; Białoruś 60,8; Chiny 529,7; Czechosłowacja 264,1; Etiopia 1; Filipiny 10,4; Finlandia 2,5; Grecja 350,5; Jugosławia 420,5; Korea 1; Polska 481,2; Ukraina 188,2; Węgry 4,5; Włochy 420,7. Na podstawie: R. Antosiak, E. Pustuła, C. Tulin, Historia […], Gdynia 2011.
Polecenie CKE: Rozstrzygnij, czy pomoc przedstawiona na wykresie została udzielona w ramach tzw. planu Marshalla. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z wykresu i własnej wiedzy.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie — nie.
Przykładowe uzasadnienia z zasad oceniania CKE (jedno wystarczy):
- Do planu Marshalla nie przystąpiły kraje należące do sowieckiej strefy wpływów — m.in. Polska i Czechosłowacja — a wykres uwzględnia je wśród beneficjentów.
- Plan Marshalla był adresowany wyłącznie do państw europejskich, a wykres uwzględnia kraje pozaeuropejskie: Filipiny, Etiopię, Chiny, Koreę.
Wykres przedstawia pomoc UNRRA (Administracja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy), działającą w latach 1943–1947.
Uzasadnienie musi łączyć dane z wykresu z wiedzą własną. Samo „nie, bo to UNRRA” nie punktuje — trzeba wskazać, co na wykresie temu przeczy: obecność Polski i Czechosłowacji albo krajów spoza Europy.
Uwaga: wykres pokazuje też Włochy, Grecję i Austrię — realnych beneficjentów planu Marshalla. Ale wystarczy jeden kraj bloku wschodniego na liście, żeby to wykluczyć: Polska odrzuciła plan Marshalla pod naciskiem Moskwy w lipcu 1947 r.
Treść zadania (CKE)
UNRRA a plan Marshalla
| UNRRA | Plan Marshalla (ERP) | |
|---|---|---|
| Lata | 1943–1947 | 1948–1951 |
| Zasięg | Europa, Azja, Afryka | tylko Europa |
| Beneficjenci | także blok wschodni (Polska, Czechosłowacja, Ukraina, Białoruś, Jugosławia) | państwa europejskie spoza sowieckiej strefy wpływów |
| Charakter | doraźna pomoc humanitarna (żywność, leki, odzież) | program odbudowy gospodarczej, kredyty i inwestycje |
| Kontekst | koalicja antyhitlerowska jeszcze działa | zimna wojna, podział Europy |
Dlaczego blok wschodni odrzucił plan Marshalla
Polska i Czechosłowacja początkowo wyraziły zainteresowanie, ale w lipcu 1947 r. Stalin nakazał wycofanie się — udział oznaczałby wgląd Zachodu w gospodarki tych państw i osłabienie kontroli Moskwy. W zamian utworzono RWPG (1949).
Dlatego obecność Polski na wykresie wyklucza plan Marshalla.
Punktacja CKE
- 1 pkt — rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do wykresu i wiedzy własnej.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „plan Marshalla, UNRRA, zimna wojna, odbudowa powojenna” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl