Zadanie 6
Matura z historii, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogólne: II. Analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: 6.1: VI. Europa wczesnego średniowiecza. 2) opisuje proces powstawania pierwszych państw w Europie Środkowo-Wschodniej (PR); 6.1 i 6.2: XII. Polska w XIV i XV w. 3) wyjaśnia międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Węgrami […] w XIV i XV w. (PP).
Treść zadania
Fragmenty opracowania historycznego:
Fragment A: „Dynastia pochodzenia normańskiego rządząca Rusią od końca IX wieku do 1598 roku. Za założyciela dynastii uchodzi legendarny wódz Waregów, który miał przybyć w 862 roku na Ruś, zdobyć Wielki Nowogród, Białe Jezioro, Izborsk i założyć tam własne państwo.”
Fragment B: „Dynastia królewska, wywodząca swą nazwę od hrabiów w zachodniej Francji. Karol I dążył do stworzenia władztwa sięgającego wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego. Ta polityka wymagała zbliżenia z Węgrami. Karol Robert objął w 1308 roku tron węgierski.”
Na podstawie: Słownik dynastii Europy, red. J. Dobosz, M. Serwański, Poznań 1999.
6.1. Podaj nazwy dynastii, których dotyczą fragmenty A–B.
6.2. Rozstrzygnij, który fragment dotyczy dynastii zasiadającej w XIV w. na polskim tronie, oraz wyjaśnij okoliczności objęcia przez nią władzy w Polsce.
Źródło: arkusz CKE MHIP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
6.1.
- Fragment A — Rurykowicze
- Fragment B — Andegawenowie (Anjou)
6.2.
Rozstrzygnięcie — B.
Przykładowe wyjaśnienie (zasady oceniania CKE) — wspomniany w źródle Karol Robert zawarł układ z królem Polski Kazimierzem Wielkim, na mocy którego po bezpotomnej śmierci polskiego władcy tron polski przejęła dynastia Andegawenów (Ludwik Węgierski, 1370 r.).
W 6.2 nie wystarczy napisać „B, bo Ludwik Węgierski był Andegawenem”. Polecenie wymaga wyjaśnienia okoliczności — czyli układu sukcesyjnego z Kazimierzem Wielkim i jego bezpotomnej śmierci. Bez tego elementu odpowiedź jest niepełna.
Uwaga na daty: 1308 r. to objęcie tronu węgierskiego przez Karola Roberta, nie polskiego. Andegawenowie zasiedli na tronie polskim dopiero w 1370 r.
Treść zadania (CKE)
Dwie dynastie z zadania
| Rurykowicze | Andegawenowie | |
|---|---|---|
| Pochodzenie | normańskie (Waregowie) | hrabiowie Anjou, zachodnia Francja |
| Gdzie panowali | Ruś (IX w. – 1598) | Neapol, Węgry, Polska |
| Postać z tekstu | legendarny Ruryk (862) | Karol Robert (Węgry od 1308) |
Droga Andegawenów na polski tron
- 1339 — Kazimierz Wielki, nie mając syna, zawiera układ sukcesyjny z Karolem Robertem (mężem swojej siostry Elżbiety Łokietkówny).
- 1370 — śmierć Kazimierza Wielkiego, koniec dynastii Piastów na tronie polskim.
- 1370–1382 — panowanie Ludwika Węgierskiego, syna Karola Roberta.
- 1374 — przywilej koszycki: szlachta w zamian za zgodę na sukcesję jednej z córek Ludwika uzyskuje zwolnienie z większości podatków (poza poradlnym).
- 1384 — koronacja Jadwigi; w 1385 r. unia w Krewie, w 1386 r. koronacja Władysława Jagiełły — początek panowania Jagiellonów.
Punktacja CKE
- 6.1. 1 pkt — dwie poprawne nazwy dynastii.
- 6.2. 1 pkt — poprawne rozstrzygnięcie wraz z wyjaśnieniem okoliczności.
- Razem: 2 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Rurykowicze, Andegawenowie, Karol Robert, układy sukcesyjne” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl