m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MGEP-R0-100-2605 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 30

Matura z geografii, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

30.1 i 30.2. Zakres rozszerzony I.7) Zdający identyfikuje zależności przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne i czasowe między elementami przestrzeni geograficznej; XIX.2) Zdający wyjaśnia związki między występowaniem surowców mineralnych a kierunkami rozwoju przemysłu i strukturą towarową handlu zagranicznego. Zakres podstawowy I.5) Zdający interpretuje dane liczbowe przedstawione w postaci wykresów; IX.3) Zdający analizuje strukturę międzynarodowej wymiany towarowej.

Treść zadania

Przedstawiono strukturę handlu zagranicznego w 2020 roku według grup towarów dla dwóch krajów — Japonii oraz kraju oznaczonego literą X. Wykresy pokazują udział pięciu grup w imporcie i eksporcie każdego kraju:

  • produkty przetwórstwa przemysłowego i inne wyroby,
  • maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy,
  • chemikalia,
  • surowce mineralne i paliwa,
  • towary rolno-spożywcze.

W strukturze Japonii maszyny i urządzenia dominują w eksporcie, a surowce mineralne i paliwa mają wysoki udział w imporcie.

30.1. (0–1) W kraju oznaczonym literą X warunki środowiska geograficznego sprzyjają produkcji towarów rolno-spożywczych i występowaniu dodatniego salda w handlu zagranicznym tymi towarami, mimo największej — obok Chin — liczebności konsumentów na kontynencie.

Dokończ zdanie. Kraj oznaczony literą X to:

A. Indie. B. Singapur. C. Korea Południowa. D. Zjednoczone Emiraty Arabskie.

30.2. (0–1) Rozstrzygnij, w której grupie towarów w handlu zagranicznym Japonii występuje saldo ujemne:

A. maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy B. surowce mineralne i paliwa

Następnie wykaż wpływ warunków środowiska geograficznego Japonii na saldo w tej grupie towarów.

Wykresy struktury importu i eksportu według grup towarów w 2020 roku dla Japonii i kraju oznaczonego literą X.
Na podstawie: arkusz CKE MGEP-R0-100-2605 Oryginalny PDF CKE, str. 35

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

30.1. A — Indie

Wskazówki z opisu prowadzą jednoznacznie do Indii:

  • „największa — obok Chin — liczebność konsumentów na kontynencie” — Indie i Chiny to dwa najludniejsze państwa Azji (i świata).
  • „warunki środowiska sprzyjają produkcji rolno-spożywczej” — klimat monsunowy, żyzne mady Niziny Hindustańskiej, długi okres wegetacyjny.
  • „dodatnie saldo w handlu towarami rolno-spożywczymi” — Indie są m.in. czołowym eksporterem ryżu. Na wykresie X udział towarów rolno-spożywczych w eksporcie jest wyraźnie większy niż w imporcie.

Dlaczego nie pozostałe:

Odpowiedź Dlaczego odpada
B. Singapur małe miasto-państwo, praktycznie brak rolnictwa — importer żywności
C. Korea Południowa górzysta, mało gruntów ornych, importer żywności; znacznie mniej ludna niż Indie
D. ZEA klimat pustynny, słabe warunki dla rolnictwa, importer żywności

30.2. Rozstrzygnięcie: B — surowce mineralne i paliwa

Wpływ warunków środowiska geograficznego (zasady oceniania CKE uznają m.in.: niedobór eksploatacji krajowych złóż, wysoki popyt przemysłu, wysoki popyt mieszkańców na paliwa):

Japonia ma bardzo ubogie zasoby surowców mineralnych i energetycznych — wydobycie krajowe ropy naftowej, gazu ziemnego, węgla i rud metali jest znikome. Kraj tworzy łuk wysp o młodej, wulkanicznej budowie geologicznej.

Jednocześnie Japonia to jedna z największych gospodarek przemysłowych świata, a jej przemysł generuje ogromne zapotrzebowanie na surowce i energię. Wysoki popyt na paliwa zgłaszają też mieszkańcy tego ludnego kraju.

Rozbieżność między znikomą podażą krajową a ogromnym popytem sprawia, że Japonia musi importować niemal wszystkie surowce mineralne i paliwa, przy minimalnym eksporcie tej grupy towarów — stąd wyraźnie ujemne saldo.

Odwrotnie jest w grupie A (maszyny i urządzenia) — tu Japonia ma saldo dodatnie, bo eksportuje samochody, maszyny, elektronikę i roboty przemysłowe.

Typowy błąd / pułapka

Klucz w 30.2 wymaga rozstrzygnięcia I uzasadnienia łącznie za 1 punkt. Samo „B" bez wykazania wpływu środowiska = 0 pkt.

Uzasadnienie musi wyjaśniać saldo w tej grupie towarów. Zasady oceniania uznają zarówno niedobór krajowych złóż, jak i wysoki popyt przemysłu (sektora II) albo mieszkańców na paliwa.

Saldo ujemne = import przewyższa eksport. . W grupie maszyn Japonia ma saldo dodatnie (jest ich eksporterem), w grupie surowców — ujemne.

Japonia to archipelag ubogi w surowce. Niemal całe zapotrzebowanie na ropę naftową i gaz ziemny pokrywa import.

Ludność Indii to wskazówka, nie ciekawostka. Fraza „obok Chin największa liczebność konsumentów na kontynencie” odróżnia Indie od Singapuru, Korei Południowej i ZEA — wszystkie trzy są wielokrotnie mniej ludne.

Nie utożsamiaj wysokiej ludności z importem żywności. O saldzie decydują warunki przyrodnicze i wydajność rolnictwa, a nie sama liczba konsumentów.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 30 — geografia 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MGEP-R0-100-A-2605 — zadanie 30. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, geografia PR Oryginalny PDF CKE, str. 35

Saldo handlu zagranicznego

SaldoZnaczenie
dodatnie (nadwyżka)eksport przewyższa import
ujemne (deficyt)import przewyższa eksport
zrównoważoneeksport ≈ import

Japonia — struktura handlu zagranicznego (odczyt z wykresu, udziały)

Grupa towarówUdział w eksporcieUdział w imporcie
maszyny, urządzenia, sprzęt transportowynajwiększy (ponad połowa)ok. 30%
produkty przetwórstwa przemysłowegook. 1/4ok. 1/4
chemikaliaok. 12%ok. 11%
surowce mineralne i paliwaznikomyok. 1/4
towary rolno-spożywczeznikomyok. 10%

Wykres pokazuje udziały procentowe, a nie wartości — saldo w grupie surowców jest jednak wyraźnie ujemne, bo Japonia surowców prawie nie eksportuje.

Japonia — dlaczego ubogie zasoby i duży popyt

CzynnikOpis
budowa geologicznałuk wysp o młodej, wulkanicznej budowie; brak dużych złóż surowców energetycznych
rzeźbakraj przeważnie górzysty
przemysłduże zapotrzebowanie na energię i surowce
mieszkańcywysoki popyt na paliwa
ograniczenie energetyki jądrowej po awarii w Fukushimie (2011)wzrost importu paliw

Indie — rolnictwo i handel żywnością

CechaOpis
ludnośćobok Chin największa w Azji
klimatmonsunowy
glebymady Niziny Hindustańskiej i inne żyzne gleby
eksport żywnościm.in. ryż, herbata, przyprawy
saldo w handlu żywnościądodatnie (wg treści zadania)

Cztery kraje z zadania 30.1

PaństwoWarunki dla rolnictwaSaldo w handlu żywnością
A. Indiedobre — monsun, mady, nizinydodatnie ✔
B. Singapurbrak — małe miasto-państwoujemne
C. Korea Płd.słabe — przewaga górujemne
D. ZEAbardzo słabe — klimat pustynnyujemne

Struktura towarowa handlu a poziom rozwoju

Poziom rozwojuEksportImport
wysoko rozwiniętewyroby przetworzone, maszyny, technologie, usługisurowce, żywność, towary konsumpcyjne
rozwijające sięsurowce, płody rolne, wyroby pracochłonnemaszyny, technologie, wyroby przetworzone

Japonia to dobry przykład kraju wysoko rozwiniętego: eksportuje głównie maszyny i urządzenia, a importuje m.in. surowce i żywność.

Punktacja CKE

  • 30.1. 1 pkt — odpowiedź A (Indie).
  • 30.2. 1 pkt — poprawne rozstrzygnięcie (B — surowce mineralne i paliwa) i poprawne wykazanie wpływu warunków środowiska geograficznego Japonii (np. niedobór eksploatacji krajowych złóż, wysoki popyt przemysłu albo mieszkańców).
  • W obu częściach 0 pkt — odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „handel zagraniczny, saldo bilansu handlowego, Japonia, Indie, struktura towarowa importu” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl