Zadanie 10
Matura z WOS-u, czerwiec 2020, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: przepisy prawne z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (stan prawny na 25 lutego 2020 r.):
- Art. 1. Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli.
- Art. 2. Rzeczpospolita Polska jest […] państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
- Art. 3. Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym.
- Art. 4.1. Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu.
Polecenie CKE: „Do każdej z podanych nazw zasad ustrojowych dopisz numer artykułu z Konstytucji RP, w którym ta zasada została unormowana.”
- Zasada suwerenności narodu – ……
- Zasada unitarnej formy państwa – ……
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-202. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Zasady oceniania CKE:
- Zasada suwerenności narodu – art. 4 („Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu”)
- Zasada unitarnej formy państwa – art. 3 („Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym”)
1 p. – za dwa poprawne przyporządkowania.
Uwaga: art. 1 (Rzeczpospolita dobrem wspólnym) i art. 2 (demokratyczne państwo prawne, sprawiedliwość społeczna) wyrażają inne zasady ustrojowe – nie suwerenność narodu ani unitarność państwa.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Zasady ustrojowe w przytoczonych artykułach
Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. formułuje podstawowe zasady ustrojowe w rozdziale I „Rzeczpospolita”. W materiale przytoczono cztery pierwsze artykuły:
| Artykuł | Zasada ustrojowa |
|---|---|
| Art. 1 | zasada dobra wspólnego |
| Art. 2 | zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej |
| Art. 3 | zasada unitarnej (jednolitej) formy państwa |
| Art. 4 | zasada suwerenności Narodu |
Zasada suwerenności Narodu – art. 4
Art. 4 Konstytucji RP: „1. Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu. 2. Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio.” Naród rozumiany jest tu jako wspólnota obywateli. Władzę sprawuje bezpośrednio (np. referendum) albo pośrednio – przez przedstawicieli (posłów, senatorów).
Zasada unitarnej formy państwa – art. 3
Art. 3: „Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym.” W państwie unitarnym obowiązuje jeden system prawny i jedna władza centralna, a jednostki podziału terytorialnego (województwa, powiaty, gminy) nie mają własnej suwerenności. Samorząd terytorialny (decentralizacja) nie zmienia unitarnego charakteru państwa. Przeciwieństwem jest państwo federalne (np. USA, Niemcy), którego części składowe mają własne konstytucje i organy władzy.
Odpowiedź (zasady oceniania CKE)
- Zasada suwerenności narodu – art. 4
- Zasada unitarnej formy państwa – art. 3
1 pkt za oba poprawne przyporządkowania.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Konstytucja RP, zasady ustrojowe, zasada suwerenności, państwo unitarne” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl