Zadanie 18 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2020, PR

Treść zadania

Artykul z aktu prawnego obowiazujacego w Rzeczypospolitej Polskiej. Reguluje malzenstwo kanoniczne - zawarcie konkordatowe (wywiera takie skutki jak malzenstwo cywilne, jezeli nie istnieja przeszkody z prawa polskiego, zlozono zgodne oswiadczenia woli przy zawieraniu malzenstwa, a zawarcie wpisano w aktach stanu cywilnego w ciagu 5 dni). Ust. 3: Orzekanie o waznosci malzenstwa kanonicznego nalezy do wladzy koscielnej. Ust. 4: Orzekanie w sprawach malzenskich w zakresie skutkow w prawie polskim nalezy do sadow panstwowych.

Zaznacz poprawne dokonczenie zdania. Akt prawny, w ktorym zamieszczono przytoczone przepisy prawne, to

A. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. B. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekunczy. C. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. [...]. D. Konkordat miedzy Stolica Apostolska i Rzeczapospolita Polska, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202005. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

D. Konkordat miedzy Stolica Apostolska i Rzeczapospolita Polska z 28 lipca 1993 r.

Kluczowe slowo: "malzenstwo kanoniczne wywiera takie skutki jak malzenstwo cywilne" - to instytucja malzenstwa konkordatowego, uregulowana w art. 10 Konkordatu miedzy Stolica Apostolska a RP. Konkordat zostal podpisany 28 lipca 1993 r. (rzad Hanny Suchockiej), a wszedl w zycie po ratyfikacji w 1998 r. (za prezydentury Aleksandra Kwasniewskiego).

Cytat (art. 10 Konkordatu): "Od chwili zawarcia malzenstwo kanoniczne wywiera takie skutki, jakie pociaga za soba zawarcie malzenstwa zgodnie z prawem polskim, jezeli: 1) miedzy nupturientami nie istnieja przeszkody wynikajace z prawa polskiego, 2) zloza oni przy zawieraniu malzenstwa zgodne oswiadczenie woli dotyczace wywarcia takich skutkow i 3) zawarcie malzenstwa zostalo wpisane w aktach stanu cywilnego na wniosek przekazany urzedowi stanu cywilnego w terminie pieciu dni od zawarcia malzenstwa."

Typowy błąd / pułapka

Glowna pulapka: kodeks rodzinny i opiekunczy (B) - student myli, bo "malzenstwo" to KRO. Ale to KONKORDAT reguluje WZAJEMNE UZNAWANIE malzenstwa kanonicznego przez panstwo. KRO odsyla do konkordatu i reguluje strone polska (urzad stanu cywilnego), ale sam przepis o "uznawaniu malzenstwa kanonicznego" jest w konkordacie. Drugi sygnal: "Stolica Apostolska" i "wladza koscielna" - to slownictwo konkordatu, nie kodeksu cywilnego.

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 18 - WOS 2020 PR — Strona arkusza CKE 2020 PR WOS - zadanie 18. Na podstawie: CKE 2020 Oryginalny PDF CKE, str. 11

Rozwiazanie

Konkordat miedzy Stolica Apostolska i RP - kontekst

Konkordat to umowa miedzynarodowa miedzy panstwem a Stolica Apostolska (czyli z Kosciolem Katolickim) regulujaca wzajemne stosunki. Konkordat polski z 28 lipca 1993 r.:

podpisany: 28 lipca 1993 r. (rzad Hanny Suchockiej, ostatni dzien przed wotum nieufnoscia);
ratyfikowany: dopiero 23 lutego 1998 r. przez prezydenta Aleksandra Kwasniewskiego (po dlugiej debacie politycznej; Sejm wyrazil zgode na ratyfikacje ustawa z 8 stycznia 1998 r.);
weszla w zycie: 25 kwietnia 1998 r.

Najwazniejsze regulacje konkordatu:

Wolnosc dzialalnosci Kosciola (art. 1-5);
Wolnosc religii (art. 8);
Religia w szkole (art. 12);
Malzenstwo konkordatowe (art. 10) - TO Z ZADANIA;
Duszpasterstwo wojskowe i wieznienne (art. 16-17);
Status duchownych w sprawach swiadczen socjalnych;
Finanse Kosciola (art. 22) - Fundusz Koscielny i sprawy podatkowe.

Malzenstwo konkordatowe - art. 10 Konkordatu

Wprowadzenie konkordatu zmienilo polskie prawo malzenskie. Wczesniej (od 1946 r.) obowiazywal system rozdzialu - tylko malzenstwo cywilne (urzedowe) wywieralo skutki prawne; malzenstwo koscielne bylo wylacznie aktem religijnym.

Po wejsciu w zycie konkordatu (1998) wprowadzono system fakultatywny - obywatel moze wybrac:

malzenstwo cywilne w urzedzie stanu cywilnego (USC);
malzenstwo konkordatowe - zawarte w formie wyznaniowej (najczesciej w kosciele) z jednoczesnymi skutkami cywilnymi, pod warunkami z art. 10 ust. 1 Konkordatu i art. 1 § 2 KRO:
1. brak przeszkod z prawa polskiego (np. wiek 18 lat, brak istniejacego malzenstwa);
2. zgodne oswiadczenie woli wywarcia skutkow cywilnych zlozone podczas ceremonii;
3. wpis do aktow stanu cywilnego w ciagu 5 dni (duchowny przekazuje zaswiadczenie do USC).

Ust. 3 i 4 art. 10: rozdzielenie kompetencji - kosciol orzeka o waznosci malzenstwa kanonicznego (uniewaznienie koscielne - “stwierdzenie niewaznosci”), panstwo orzeka w sprawach skutkow cywilnych (rozwod cywilny, alimenty, podzial majatku - tylko sady panstwowe).

Analiza odpowiedzi

A. Kodeks cywilny - reguluje stosunki majatkowe miedzy osobami (wlasnosc, umowy, dziedziczenie). Malzenstwo NIE jest w kodeksie cywilnym - jest w odrebnym kodeksie rodzinnym i opiekunczym.

B. Kodeks rodzinny i opiekunczy (KRO) - reguluje malzenstwo, rodzicielstwo, alimenty, opieke. KRO odwoluje sie do konkordatu (art. 1 § 2 KRO mowi o malzenstwie wyznaniowym), ALE PRZYTOCZONE PRZEPISY SA Z KONKORDATU - widac to po formie “wladza koscielna”, “Stolica Apostolska” (w tytulach umowy), oraz po tym, ze konkordat to akt miedzynarodowy miedzy panstwami (RP a Stolica Apostolska), ktory ma pierwszenstwo przed ustawami zwyklymi.

C. Konstytucja RP - zawiera ogolna zasade rozdzialu Panstwa i Kosciolow (art. 25 - autonomia i niezaleznosc) ale nie reguluje szczegolnie malzenstwa konkordatowego.

D. Konkordat z 28 lipca 1993 r. - TO TEN AKT. Pasuja sygnaly: “wladza koscielna”, “malzenstwo kanoniczne”, systematyczna regulacja stosunkow Panstwo-Kosciol.

Odpowiedz

D. Konkordat miedzy Stolica Apostolska i Rzeczapospolita Polska, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r.

(Pelny tytul aktu prawnego: “Konkordat miedzy Stolica Apostolska i Rzeczapospolita Polska, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r.”, Dz.U. 1998, nr 51, poz. 318.)