Zadanie 4 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2020, PR

Treść zadania

Fragment z A.W. Jelonek "Wielokulturowosc, separatyzm i budowa panstwa narodowego w Tajlandii" (Krakow 2011) opisuje mieszkancow regionu poludniowego Tajlandii - Pataniow. Region zamieszkuja Tajowie poludniowi, Malajowie, Chinczycy i Hindusi; obok dominujacego buddyzmu praktykowane sa islam, hinduizm i sikhizm. Dane: ok. 28% Malajowie, 25,8% Tajamie, 21,2% Malajami i Tajami, 5,5% Hindusi, 4,7% Chinczycy.

4.1. Sformuluj argument swiadczacy o wielojezycznosci znacznej czesci mieszkancow regionu, ktorego dotyczy tekst.

4.2. Sformuluj argument i kontrargument do tezy: Wiekszosc mieszkancow regionu, ktorego dotyczy tekst, czuje sie czlonkami tajlandzkiego narodu politycznego.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202005. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

4.1. Argument za wielojezycznoscia: az 21,2% mieszkancow regionu identyfikuje sie jednoczesnie jako Malajami i Tajami (5,5% jako Malaj/Taj/Chinczyk; lacznie ok. 26,7% deklaruje wielokulturowa/wielojezyczna tozsamosc). To oznacza, ze znaczna czesc mieszkancow poslugje sie zarowno jezykiem tajskim, jak i jezykiem malajskim (jako swoimi jezykami pierwotnymi), co potwierdza ich wielojezycznosc.

Alternatywnie: w regionie wspolwystepuja co najmniej cztery jezyki (tajski, malajski, chinski, hindi), a mieszane identyfikacje (Malaj-Taj 21,2%, Malaj-Taj-Chinczyk 5,5%) swiadcza o czynnym poslugiwaniu sie kilkoma jezykami.

4.2. Argument ZA teza (wiekszosc czuje sie czlonkami narodu tajlandzkiego): Sumujac identyfikacje zawierajace tajskosc: 25,8% Tajow + 21,2% Malajow-Tajow + 5,5% Malajow-Tajow-Chinczykow = 52,5% mieszkancow uznaje swoja tajska tozsamosc (calosciowo lub czesciowo) - to wiekszosc (ponad polowa).

Kontrargument PRZECIW: 28% identyfikuje sie wylacznie jako Malajowie (nie-Tajowie), praktykuja islam (nie buddyzm, ktory jest religia panstwowa Tajlandii), maja odrebny jezyk i kulture. W regionie wystepuje separatyzm muzulmanski (sam tytul ksiazki: "separatyzm i budowa panstwa narodowego"), wskazujacy ze znaczna grupa NIE utozsamia sie z narodem politycznym Tajlandii. Mieszane identyfikacje (Malaj-Taj) moga byc deklaracja administracyjna, a nie rzeczywistym poczuciem przynaleznosci do narodu tajlandzkiego.

Typowy błąd / pułapka

Czesty blad: mylenie "naród polityczny" z "naród etniczny". Narod polityczny obejmuje wszystkich obywateli panstwa niezaleznie od pochodzenia etnicznego (np. Francuzi - obywatele Francji). Narod etniczny - wspolne pochodzenie, jezyk, kultura. Tu pytanie o NAROD POLITYCZNY = czy czuja sie obywatelami/czlonkami panstwa tajlandzkiego. Drugi blad: argumenty bez liczb z tekstu - polecenie wymaga uzasadnienia danymi.

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 4 - WOS 2020 PR — Strona arkusza CKE 2020 PR WOS - zadanie 4. Na podstawie: CKE 2020 Oryginalny PDF CKE, str. 3

Rozwiazanie

4.1. Wielojezycznosc

Tekst podaje strukture etniczna regionu Patani z procentowymi udzialami. Kluczowe sa identyfikacje mieszane - 21,2% deklaruje sie jako Malajowie i Tajowie jednoczesnie, 5,5% jako Malajowie-Tajowie-Chinczycy. Te identyfikacje musza obejmowac wielojezycznosc - czlowiek deklarujacy sie jako Malaj i Taj w warunkach realnego wspolzycia tych dwoch grup poslugje sie obydwoma jezykami. Lacznie wielokulturowych identyfikacji jest ok. 26,7% - znaczna czesc populacji.

Argument moze tez przywolac wspolwystepowanie czterech jezykow (tajskiego, malajskiego, chinskiego, hindi) i czterech religii (buddyzm, islam, hinduizm, sikhizm) jako kontekst dla wielojezycznosci.

4.2. Narod polityczny - argument i kontrargument

Definicja: Narod polityczny (civic nation) to wspolnota obywateli panstwa polaczonych instytucjami, prawem, lojalnoscia panstwowa - niezaleznie od pochodzenia etnicznego, jezyka, religii. Narod etniczny (ethnic nation) opiera sie na wspolnym pochodzeniu, jezyku, kulturze.

Argument ZA (wiekszosc czuje sie czlonkami tajlandzkiego narodu politycznego):

Sumujac procentowe udzialy osob, ktorych identyfikacja zawiera element tajski:

Tajowie poludniowi: 25,8%
Malajowie+Tajowie: 21,2%
Malajowie+Tajowie+Chinczycy: 5,5%
RAZEM: 52,5%

To wiecej niz polowa mieszkancow, ktorzy w swojej identyfikacji uwzgledniaja przynaleznosc tajska (cala lub czesciowa). Jest to argument za tym, ze wiekszosc utozsamia sie z panstwem/narodem tajlandzkim.

Kontrargument PRZECIW:

Az 28% mieszkancow identyfikuje sie wylacznie jako Malajowie (bez tajskosci), praktykuje islam (a buddyzm jest religia powiazana z tozsamoscia tajska), zachowuje odrebnosc jezykowa i kulturowa. Sama nazwa ksiazki (“separatyzm i budowa panstwa narodowego w Tajlandii”) wskazuje, ze region jest miejscem konfliktu separatystycznego - od dziesiecioleci dziala tam ruch separatystyczny domagajacy sie autonomii lub niepodleglosci Pataniow.

Co wiecej: mieszane identyfikacje “Malaj-Taj” moga byc rezultatem przymusowej asymilacji panstwowej (polityka tajlandyzacji od XX wieku) i niekoniecznie odzwierciedlaja autentyczne poczucie wspolnoty politycznej. W praktyce zatem znaczna czesc mieszkancow regionu Patani NIE czuje sie czlonkami tajlandzkiego narodu politycznego, czego dowodem sa trwajace konflikty zbrojne i ataki terrorystyczne w regionie poludniowym Tajlandii od 2004 roku.