Zadanie 21
Matura z WOS-u, czerwiec 2020, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: plakaty dotyczące łamania jednej z wolności człowieka (autorzy: M. Saba’aneh i P.X. Molina; na podstawie: www.cartoonmovement.com).
- Plakat 1: pióro (długopis) leży na placu otoczonym murem, jak w więzieniu lub obozie; w narożnikach stoją wieże strażnicze z reflektorami skierowanymi na pióro.
- Plakat 2: ogromna czarna ręka ze szponami, złożona z wielu nożyczek, sięga po białego gołębia, który niesie w dziobie pióro.
(Plakaty są w arkuszu CKE – opis powyżej zastępuje rysunki.)
Polecenie CKE: „Uzasadnij, że plakaty dotyczą łamania tej samej wolności człowieka – w odpowiedzi podaj nazwę tej wolności i odnieś się do właściwych elementów graficznych tych plakatów.”
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-202. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE: plakaty dotyczą wolności słowa. Na pierwszym z nich pióro do pisania (symbol wolności słowa) jest zamknięte w więzieniu czy obozie pod czujnym okiem straży. Na drugim z nich czarne szpony złożone z nożyczek (cenzorskich) próbują złapać białego gołębia niosącego w dziobie pióro do pisania.
1 p. – za dwa poprawne elementy odpowiedzi (nazwę wolności i uzasadnienie odnoszące się do obu plakatów).
Uwaga: sama nazwa wolności nie wystarczy – uzasadnienie musi odnosić się do elementów graficznych obu plakatów (pióro w obozie pod strażą; nożyczki cenzora i gołąb z piórem).
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Wolność słowa – podstawy prawne
Wolność słowa (wolność wyrażania poglądów) gwarantują m.in.:
- Powszechna Deklaracja Praw Człowieka (1948), art. 19;
- Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych (1966), art. 19;
- Europejska Konwencja Praw Człowieka (1950), art. 10;
- Konstytucja RP, art. 54 ust. 1: „Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.”
Elementy graficzne plakatów
- Plakat 1: pióro – narzędzie do pisania i symbol słowa pisanego – leży na placu otoczonym murem, pilnowanym z wież strażniczych z reflektorami. Pióro jest jak więzień w obozie: słowo zostało uwięzione i jest pod nadzorem.
- Plakat 2: czarna ręka ze szponami, złożona z wielu nożyczek (symbolu cenzury), sięga po białego gołębia niosącego w dziobie pióro. Cenzura próbuje schwytać i stłumić swobodne słowo.
Odpowiedź
Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE: plakaty dotyczą wolności słowa. Na pierwszym pióro do pisania (symbol wolności słowa) jest zamknięte w więzieniu czy obozie pod czujnym okiem straży. Na drugim czarne szpony złożone z nożyczek (cenzorskich) próbują złapać białego gołębia niosącego w dziobie pióro do pisania.
1 pkt za dwa elementy: nazwę wolności i uzasadnienie odwołujące się do obu plakatów.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „prawa człowieka, wolność słowa, cenzura, plakat” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl