Zadanie 13
Matura z WOS-u, maj 2020, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa WOS PR: II.9 - znajomosc organow konstytucyjnych RP (NIK, TK, RPO, KRRiT itd.) i ich kompetencji.
Treść zadania
Art. 7.1. z ustawy obowiazujacej w Rzeczypospolitej Polskiej: "[Organ ten] [...] przedklada Sejmowi: 1) analize wykonania budzetu panstwa i zalozen polityki pienieznej; 2) opinie w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow; [...] 4) informacje o wynikach kontroli przeprowadzonych na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej, Prezesa Rady Ministrow oraz innych wazniejszych kontroli [...]". (Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59, z pozn. zm., stan prawny na 25 lutego 2020 r.)
Podaj pelna nazwe konstytucyjnego organu, ktory przedklada Sejmowi RP dokumenty wskazane w przytoczonym fragmencie aktu prawnego.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202005. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Najwyzsza Izba Kontroli (NIK)
Wskazowki w tekscie:
- Przedklada Sejmowi analize wykonania budzetu panstwa - to obowiazek NIK z art. 204 Konstytucji RP.
- Przedklada opinie w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow - to klasyczna funkcja NIK.
- Przeprowadza kontrole na wniosek Prezydenta, Premiera - to kompetencja NIK.
- Akt prawny: Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59 - to Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyzszej Izbie Kontroli.
NIK jest naczelnym organem kontroli panstwowej, zgodnie z art. 202 Konstytucji RP: "Najwyzsza Izba Kontroli jest naczelnym organem kontroli panstwowej. Najwyzsza Izba Kontroli podlega Sejmowi."
Czesty blad: skrot "NIK" zamiast pelnej nazwy - polecenie CKE wyraznie zada PELNA NAZWE. Drugi blad: pomylenie z Trybunalem Konstytucyjnym (ten orzeka o zgodnosci ustaw z Konstytucja - to inna funkcja) lub Rzecznikiem Praw Obywatelskich (ten chroni prawa obywateli, nie kontroluje wykonania budzetu). Trzeci blad: "Izba Kontroli" - niedokladnie. PELNA nazwa: Najwyzsza Izba Kontroli.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Najwyzsza Izba Kontroli (NIK) - charakterystyka
Podstawa prawna:
- Art. 202-207 Konstytucji RP z 1997 r.
- Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyzszej Izbie Kontroli (Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59 - to wlasnie ta ustawa, o ktorej mowa w zadaniu)
Pozycja ustrojowa NIK (art. 202 Konstytucji RP)
- NIK jest naczelnym organem kontroli panstwowej;
- podlega Sejmowi (a nie rzadowi - to gwarantuje jej niezaleznosc od kontrolowanej wladzy wykonawczej);
- dziala na zasadach kolegialnosci.
Prezes NIK (art. 205 Konstytucji RP)
- powolywany przez Sejm za zgoda Senatu na 6 lat;
- moze byc ponownie powolany tylko raz;
- nie moze nalezec do partii politycznej, zwiazku zawodowego ani prowadzic dzialalnosci publicznej nie do pogodzenia z godnoscia urzedu;
- nie moze byc bez uprzedniej zgody Sejmu pociagniety do odpowiedzialnosci karnej.
Zakres kontroli NIK (art. 203 Konstytucji RP)
- obligatoryjnie kontroluje: organy administracji rzadowej, NBP, panstwowe osoby prawne i inne panstwowe jednostki organizacyjne - z punktu widzenia legalnosci, gospodarnosci, celowosci i rzetelnosci.
- fakultatywnie moze kontrolowac: organy samorzadu terytorialnego, komunalne osoby prawne (z punktu widzenia legalnosci, gospodarnosci i rzetelnosci).
- fakultatywnie moze kontrolowac inne jednostki organizacyjne i podmioty gospodarcze w zakresie, w jakim wykorzystuja one majatek panstwowy lub komunalny.
Dokumenty przedkladane Sejmowi (art. 204 Konstytucji RP)
NIK przedklada Sejmowi:
- analize wykonania budzetu panstwa i zalozen polityki pienieznej (zadanie z polecenia);
- opinie w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow (zadanie z polecenia);
- informacje o wynikach kontroli, wnioski i wystapienia okreslone w ustawie;
- (z ustawy o NIK) informacje o wynikach kontroli przeprowadzonych na wniosek Prezydenta RP, Prezesa Rady Ministrow oraz innych wazniejszych kontroli (cytat z zadania).
Identyfikacja w zadaniu
Trzy charakterystyczne sygnaly z fragmentu:
- Analiza wykonania budzetu panstwa - to slynne “wykonanie budzetu”, co roku NIK przygotowuje obszerny dokument.
- Opinia w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow - absolutorium to formalne zwolnienie rzadu z odpowiedzialnosci za wykonanie budzetu; Sejm uchwala absolutorium m.in. na podstawie opinii NIK.
- Numer Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59 - to jednoznacznie ustawa o NIK.
Odpowiedz
Najwyzsza Izba Kontroli (pelna nazwa konstytucyjnego organu).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Najwyzsza Izba Kontroli, organy konstytucyjne RP, ustawa o NIK" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl