m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWOP-R0-100-202005 Otwarte krótkie 1 pkt Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 13

Matura z WOS-u, maj 2020, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Podstawa programowa WOS PR: II.9 - znajomosc organow konstytucyjnych RP (NIK, TK, RPO, KRRiT itd.) i ich kompetencji.

Treść zadania

Art. 7.1. z ustawy obowiazujacej w Rzeczypospolitej Polskiej: "[Organ ten] [...] przedklada Sejmowi: 1) analize wykonania budzetu panstwa i zalozen polityki pienieznej; 2) opinie w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow; [...] 4) informacje o wynikach kontroli przeprowadzonych na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej, Prezesa Rady Ministrow oraz innych wazniejszych kontroli [...]". (Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59, z pozn. zm., stan prawny na 25 lutego 2020 r.)

Podaj pelna nazwe konstytucyjnego organu, ktory przedklada Sejmowi RP dokumenty wskazane w przytoczonym fragmencie aktu prawnego.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202005. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Najwyzsza Izba Kontroli (NIK)

Wskazowki w tekscie:

  • Przedklada Sejmowi analize wykonania budzetu panstwa - to obowiazek NIK z art. 204 Konstytucji RP.
  • Przedklada opinie w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow - to klasyczna funkcja NIK.
  • Przeprowadza kontrole na wniosek Prezydenta, Premiera - to kompetencja NIK.
  • Akt prawny: Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59 - to Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyzszej Izbie Kontroli.

NIK jest naczelnym organem kontroli panstwowej, zgodnie z art. 202 Konstytucji RP: "Najwyzsza Izba Kontroli jest naczelnym organem kontroli panstwowej. Najwyzsza Izba Kontroli podlega Sejmowi."

Typowy błąd / pułapka

Czesty blad: skrot "NIK" zamiast pelnej nazwy - polecenie CKE wyraznie zada PELNA NAZWE. Drugi blad: pomylenie z Trybunalem Konstytucyjnym (ten orzeka o zgodnosci ustaw z Konstytucja - to inna funkcja) lub Rzecznikiem Praw Obywatelskich (ten chroni prawa obywateli, nie kontroluje wykonania budzetu). Trzeci blad: "Izba Kontroli" - niedokladnie. PELNA nazwa: Najwyzsza Izba Kontroli.

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 13 - WOS 2020 PR
Strona arkusza CKE 2020 PR WOS - zadanie 13. Na podstawie: CKE 2020 Oryginalny PDF CKE, str. 9

Rozwiazanie

Najwyzsza Izba Kontroli (NIK) - charakterystyka

Podstawa prawna:

  • Art. 202-207 Konstytucji RP z 1997 r.
  • Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyzszej Izbie Kontroli (Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59 - to wlasnie ta ustawa, o ktorej mowa w zadaniu)

Pozycja ustrojowa NIK (art. 202 Konstytucji RP)

  • NIK jest naczelnym organem kontroli panstwowej;
  • podlega Sejmowi (a nie rzadowi - to gwarantuje jej niezaleznosc od kontrolowanej wladzy wykonawczej);
  • dziala na zasadach kolegialnosci.

Prezes NIK (art. 205 Konstytucji RP)

  • powolywany przez Sejm za zgoda Senatu na 6 lat;
  • moze byc ponownie powolany tylko raz;
  • nie moze nalezec do partii politycznej, zwiazku zawodowego ani prowadzic dzialalnosci publicznej nie do pogodzenia z godnoscia urzedu;
  • nie moze byc bez uprzedniej zgody Sejmu pociagniety do odpowiedzialnosci karnej.

Zakres kontroli NIK (art. 203 Konstytucji RP)

  • obligatoryjnie kontroluje: organy administracji rzadowej, NBP, panstwowe osoby prawne i inne panstwowe jednostki organizacyjne - z punktu widzenia legalnosci, gospodarnosci, celowosci i rzetelnosci.
  • fakultatywnie moze kontrolowac: organy samorzadu terytorialnego, komunalne osoby prawne (z punktu widzenia legalnosci, gospodarnosci i rzetelnosci).
  • fakultatywnie moze kontrolowac inne jednostki organizacyjne i podmioty gospodarcze w zakresie, w jakim wykorzystuja one majatek panstwowy lub komunalny.

Dokumenty przedkladane Sejmowi (art. 204 Konstytucji RP)

NIK przedklada Sejmowi:

  1. analize wykonania budzetu panstwa i zalozen polityki pienieznej (zadanie z polecenia);
  2. opinie w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow (zadanie z polecenia);
  3. informacje o wynikach kontroli, wnioski i wystapienia okreslone w ustawie;
  4. (z ustawy o NIK) informacje o wynikach kontroli przeprowadzonych na wniosek Prezydenta RP, Prezesa Rady Ministrow oraz innych wazniejszych kontroli (cytat z zadania).

Identyfikacja w zadaniu

Trzy charakterystyczne sygnaly z fragmentu:

  1. Analiza wykonania budzetu panstwa - to slynne “wykonanie budzetu”, co roku NIK przygotowuje obszerny dokument.
  2. Opinia w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrow - absolutorium to formalne zwolnienie rzadu z odpowiedzialnosci za wykonanie budzetu; Sejm uchwala absolutorium m.in. na podstawie opinii NIK.
  3. Numer Dz.U. 1995, nr 13, poz. 59 - to jednoznacznie ustawa o NIK.

Odpowiedz

Najwyzsza Izba Kontroli (pelna nazwa konstytucyjnego organu).

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Najwyzsza Izba Kontroli, organy konstytucyjne RP, ustawa o NIK" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl