Zadanie 2
Matura z WOS-u, maj 2020, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa WOS PR: I.3 - analizowanie zjawisk i procesow spolecznych, w tym nierownosci spolecznych; umiejetnosc czytania danych statystycznych.
Treść zadania
Wykres ze strony www.ineteconomics.org. Srednie dochody w wybranych panstwach Europy (Dania, Francja, Niemcy, Szwecja) w porownaniu do USA.
Z wykresu wynika, ze sredni dochod mieszkanca tych panstw europejskich wynosi ok. 80-83% sredniego dochodu mieszkanca USA (Dania ~82%, Francja ~83%, Niemcy ~84%, Szwecja ~81%), natomiast sredni dochod 40% najbiedniejszych mieszkancow tych panstw wynosi ok. 110-120% sredniego dochodu 40% najbiedniejszych mieszkancow USA (Dania ~120%, Francja ~111%, Niemcy ~114%, Szwecja ~116%).
Porownaj pod wzgledem rozwarstwienia spolecznego - przytaczajac wlasciwe dane z wykresu - wskazane panstwa Europy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202005. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
W panstwach Europy (Dania, Francja, Niemcy, Szwecja) wystepuje mniejsze rozwarstwienie spoleczne (mniejsze nierownosci dochodowe) niz w USA. Mimo ze sredni dochod mieszkanca tych panstw stanowi tylko ok. 80-84% sredniego dochodu mieszkanca USA (np. Dania 82%, Niemcy 84%), to sredni dochod 40% najbiedniejszych mieszkancow tych panstw jest wyzszy niz w USA - stanowi ok. 110-120% dochodu 40% najbiedniejszych Amerykanow (np. Dania 120%, Szwecja 116%).
Oznacza to, ze przecietny Amerykanin zarabia wiecej niz przecietny Europejczyk, ale najbiedniejsi Amerykanie zarabiaja MNIEJ niz najbiedniejsi Europejczycy - rozpietosc miedzy bogatymi a biednymi w USA jest wieksza, czyli rozwarstwienie spoleczne jest tam wyzsze.
Bez przytoczenia konkretnych liczb z wykresu (procentow) odpowiedz nie dostanie punktu - polecenie CKE wymaga DANYCH. Czesty blad: porownywanie tylko ogolnych dochodow ("Amerykanie zarabiaja wiecej") bez wniosku o rozwarstwieniu. Drugi blad: pomylenie kierunku - osoba odpowiada, ze rozwarstwienie jest wieksze w Europie, bo bogatsi zarabiaja wiecej.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Wykres pokazuje dwa rozne wskazniki dla kazdego panstwa europejskiego (Dania, Francja, Niemcy, Szwecja), kazdy w odniesieniu do analogicznego wskaznika dla USA:
| Panstwo | Sredni dochod mieszkanca (vs USA) | Sredni dochod 40% najbiedniejszych (vs USA) |
|---|---|---|
| Dania | ~82% | ~120% |
| Francja | ~83% | ~111% |
| Niemcy | ~84% | ~114% |
| Szwecja | ~81% | ~116% |
Klucz interpretacyjny: w kazdym z tych panstw przecietny mieszkaniec zarabia mniej niz przecietny Amerykanin (ok. 80-84% poziomu USA), ale najbiedniejsza grupa (40% populacji) zarabia wiecej niz analogiczna grupa w USA (110-120% poziomu USA).
Wniosek o rozwarstwieniu: jezeli przecietna jest nizsza, a “dol” wyzszy, to “gora” (najbogatsi) musi w Europie zarabiac mniej w stosunku do reszty spoleczenstwa niz w USA. Innymi slowy - w USA odleglosc miedzy najbiedniejszymi a srednia (i najbogatszymi) jest wieksza. Rozwarstwienie spoleczne w USA jest wieksze niz w analizowanych panstwach Europy.
To zjawisko jest dobrze znane w ekonomii porownawczej. Skandynawskie i niektore zachodnioeuropejskie panstwa opiekuncze (welfare states) maja nizszy wspolczynnik Giniego niz USA, co wynika z silniejszej redystrybucji (progresywne podatki, transfery socjalne, plaga minimalna). USA ma jeden z najwyzszych wspolczynnikow Giniego wsrod krajow OECD (ok. 0,39-0,41), podczas gdy Dania, Szwecja, Niemcy maja 0,25-0,30.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „rozwarstwienie spoleczne, nierownosci dochodowe, USA, Europa" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl