m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWO-R1_1P-202 • Zamknięte (ABCD) • 1 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 15

Matura z WOS-u, czerwiec 2020, poziom rozszerzony

Wymaganie:

  1. Samorząd terytorialny w Polsce. Zdający: 3) wyjaśnia, jakie są źródła dochodów samorządów (dochody własne, dotacje, subwencje) i jak jest uchwalany budżet gminy.

Treść zadania

Materiał źródłowy: tekst „O finansach publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej” (na podstawie: mfiles.pl): ta forma dochodów jest przekazywana przez państwo ze środków budżetowych różnym podmiotom w celu wsparcia ich działalności: jednostkom niepaństwowym, instytucjom społecznym, osobom fizycznym, jak również gminom. Te ostatnie uzyskują ją automatycznie, a dochody te przeznacza się na realizację zadań publicznych. W przypadku gmin ta forma dochodów składa się z kilku części, m.in. oświatowej.

Polecenie CKE: „Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Dochody, których dotyczy tekst, to” A. darowizna. B. subwencja. C. dotacja celowa. D. środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej.

Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-202. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

B. subwencja (zasady oceniania CKE). 1 p.

Wskazówki w tekście: gminy otrzymują te środki automatycznie, przeznaczają je na realizację zadań publicznych, a w przypadku gmin składają się one z kilku części, m.in. oświatowej (stan opisany w arkuszu z 2020 r.).

Typowy błąd / pułapka

Uwaga: dotacja celowa (C) jest przekazywana na określony cel, a tekst mówi o środkach otrzymywanych automatycznie na realizację zadań publicznych. Darowizna (A) nie jest dochodem przekazywanym przez państwo z budżetu, a środki unijne (D) nie pochodzą z budżetu państwa.

Strona arkusza CKE z treścią zadania

Zadanie 15 - WOS 2020 PR
Strona arkusza CKE 2020 PR WOS - zadanie 15. Na podstawie: CKE 2020 Oryginalny PDF CKE, str. 10

Rozwiązanie

Dochody gminy

W stanie prawnym z daty egzaminu (ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego) dochodami gminy były m.in.:

  • dochody własne – podatki i opłaty lokalne, udziały w podatkach dochodowych (PIT, CIT), dochody z majątku gminy;
  • subwencja ogólna z budżetu państwa – dla gmin złożona z części wyrównawczej, równoważącej i oświatowej;
  • dotacje celowe z budżetu państwa;
  • środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej.

Subwencja a dotacja celowa

CechaSubwencja ogólnaDotacja celowa
Przeznaczeniena realizację zadań gminy – bez wskazania konkretnego celuna ściśle określony cel
Sposób przyznaniaprzysługuje gminie z mocy ustawy, według zasad w niej określonychprzyznawana na określone zadanie
Rozliczeniegmina sama decyduje o wydatkachpodlega rozliczeniu; środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi

Wskazówki w tekście – „automatycznie”, „na realizację zadań publicznych”, „składa się z kilku części, m.in. oświatowej” – pasują do subwencji.

Analiza odpowiedzi

  • A. Darowizna – to nieodpłatne przekazanie majątku na podstawie umowy, a nie forma dochodów przekazywanych z budżetu państwa.
  • B. Subwencja – poprawna odpowiedź (zasady oceniania CKE).
  • C. Dotacja celowa – przyznawana na konkretny cel, a nie „automatycznie” i bez części oświatowej.
  • D. Środki z budżetu UE – tekst mówi o środkach przekazywanych przez państwo ze środków budżetowych, czyli z budżetu państwa.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „finanse samorządu, subwencja, dotacja, dochody gmin” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl