Zadanie 24
Matura z WOS-u, maj 2020, poziom rozszerzony
Wymaganie: Podstawa programowa WOS PR: IV.3 - znajomosc procesow integracji i dezintegracji w Europie po 1989 r.; rozpad ZSRR, Jugoslawii, Czechoslowacji; integracja unijna.
Treść zadania
Fragmenty map politycznych Europy na przelomie XX i XXI wieku. Pokazane sa dwie mapy ze srodkowa Europa i Balkanami. Roznice w granicach i panstwach miedzy mapami pokazuja stan polityczny z roznych okresow.
Do kazdej mapy politycznej Europy przyporzadkuj miesiac i rok, w ktorym byla ona aktualna. Odpowiedzi wybierz sposrod: styczen 1990 roku, styczen 1992 roku, styczen 2007 roku, styczen 2009 roku.
Mapa 1. - ............ Mapa 2. - ............
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202005. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Mapa 1: styczen 1992 roku
Cecha charakterystyczna - na Balkanach widac juz Slowenie i Chorwacje (jako odrebne panstwa po rozpadzie SFRJ - ogloszenie niepodleglosci 25 czerwca 1991 r., uznanie miedzynarodowe styczen 1992), ale Czechoslowacja jeszcze istnieje jako jedno panstwo (do 1 stycznia 1993). Brak jeszcze Czarnogory jako odrebnego panstwa (Czarnogora niepodlegla od 2006), brak Kosowa (2008).
Mapa 2: styczen 2009 roku
Cecha charakterystyczna - na Balkanach widac juz Kosovo (ogloszenie niepodleglosci 17 lutego 2008 r.) i Czarnogore (niepodlegla od 3 czerwca 2006 r.), Czechoslowacja podzielona na Czechy i Slowacje (od 1 stycznia 1993 r.).
Daty alternatywne (nie pasujace):
- Styczen 1990: jeszcze istnieje ZSRR (do 26 grudnia 1991), Jugoslawia (do 1991), Czechoslowacja (do 1992). Mapa nie pokazuje takiej sytuacji.
- Styczen 2007: Czechy, Slowacja, Slowenia, Chorwacja, Bosnia, Serbia+Czarnogora (rozdzielenie czerwiec 2006 - juz tak), ale BRAK Kosowa jako odrebnego panstwa. Trudniej zinterpretowac bez ogladu mapy - moze pasowac dla Mapy 2 jezeli na niej nie widac Kosowa.
Pulapka: na mapie 2 zwroc uwage czy widac KOSOWO jako odrebne panstwo. Jezeli TAK - to po lutym 2008 (czyli styczen 2009 pasuje). Jezeli NIE - to styczen 2007. Drugi blad: pomylenie etapow rozpadu Jugoslawii - 1991 Slowenia/Chorwacja, 1992 Bosnia, 1992 Macedonia, 2006 Czarnogora, 2008 Kosowo. Kluczowe daty: 1992 - Czechoslowacja jeszcze istnieje; 1993 - podzial; 2006 - rozdzielenie Serbii i Czarnogory; 2008 - Kosowo.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Kluczowe daty zmian granic w Europie srodkowej (1989-2010)
1989-1990:
- 9.11.1989 - upadek muru berlinskiego;
- 3.10.1990 - zjednoczenie Niemiec (RFN + NRD);
- Aksamitna Rewolucja w Czechoslowacji (listopad 1989).
1991:
- 26.06.1991 - Slowenia i Chorwacja oglaszaja niepodleglosc (SFRJ - Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugoslawii zaczyna sie rozpadac);
- 8.09.1991 - Macedonia oglosza niepodleglosc;
- 8.12.1991 - Bialorus, Rosja, Ukraina podpisuja w Bialowiezy porozumienie o rozwiazaniu ZSRR;
- 26.12.1991 - formalne rozwiazanie ZSRR (powstanie WNP).
1992:
- 15.01.1992 - UE uznaje Slowenie i Chorwacje (uznanie miedzynarodowe);
- 1.03.1992 - Bosnia i Hercegowina ogloszenie niepodleglosci;
- 27.04.1992 - Federalna Republika Jugoslawii (Serbia + Czarnogora) jako kontynuator SFRJ.
1993:
- 1.01.1993 - podzial Czechoslowacji na Czechy i Slowacje (“aksamitny rozwod”).
2003:
- 4.02.2003 - przeksztalcenie FRJ w Serbie i Czarnogore (luzna federacja).
2006:
- 3.06.2006 - Czarnogora oglasza niepodleglosc (referendum 21.05.2006);
- 5.06.2006 - Serbia staje sie niezalezna (formalnie po Czarnogorze).
2008:
- 17.02.2008 - Kosowo oglasza niepodleglosc (od Serbii).
Analiza dat z zadania
| Data | Stan polityczny |
|---|---|
| Styczen 1990 | ZSRR jeszcze istnieje, Jugoslawia jeszcze jako SFRJ, Czechoslowacja jeszcze jednolita, NRD+RFN przed zjednoczeniem |
| Styczen 1992 | ZSRR juz rozpad (12.1991), Slowenia/Chorwacja uznane (15.01.1992), ale Czechoslowacja jeszcze istnieje (do 1.01.1993), brak Bosni (uznanie kwiecien 1992) |
| Styczen 2007 | Czechy+Slowacja oddzielnie, Slowenia+Chorwacja oddzielnie, Czarnogora+Serbia juz oddzielnie (od 06.2006), ale Kosowo jeszcze w Serbii |
| Styczen 2009 | Wszystkie powyzsze + Kosowo jako odrebne panstwo (od 02.2008) |
Przyporzadkowanie
Mapa 1: jezeli widac Slowenie i Chorwacje jako oddzielne, Czechoslowacje jeszcze polaczona, Serbia+Czarnogora razem - to styczen 1992.
Mapa 2: jezeli widac wszystkie panstwa rozdzielone, z Kosowem - to styczen 2009. Jezeli bez Kosowa (Kosowo jeszcze czesc Serbii) ale juz z osobna Czarnogora - to styczen 2007.
Najczestsza wersja w arkuszu CKE 2020:
- Mapa 1 - styczen 1992 (Slowenia/Chorwacja niepodlegle, ale Czechoslowacja istnieje)
- Mapa 2 - styczen 2009 (z Kosowem jako odrebnym panstwem)
Klucze rozroznienia
Aby odroznic mape 2007 od 2009, sprawdz:
- Kosowo - czy widoczne jako odrebny obszar w granicach miedzy Serbia, Macedonia, Albania, Czarnogora? Jezeli TAK = 2009; jezeli czesc Serbii = 2007.
Aby odroznic mape 1990 od 1992, sprawdz:
- Slowenia i Chorwacja - czy widoczne jako odrebne panstwa? Jezeli TAK = 1992; jezeli czesc Jugoslawii = 1990.
- Niemcy - czy widoczne jako jedno panstwo? Jezeli RFN+NRD = przed 03.10.1990; jezeli zjednoczone = po.
Najbardziej prawdopodobne odpowiedzi
- Mapa 1: styczen 1992 r.
- Mapa 2: styczen 2009 r.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „rozpad Jugoslawii, integracja europejska, mapy historyczne" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl