Zadanie 5
Matura z WOS-u, czerwiec 2020, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy:
- Tabela „Najliczniejsze niepolskie identyfikacje narodowo-etniczne w Polsce według spisu powszechnego z 2011 roku” (dane w tysiącach; w nawiasach – jako jedyna / występująca z polską):
| Identyfikacja | jako pierwsza (w tym jako jedyna) | jako pierwsza lub druga (w tym występująca z polską) |
|---|---|---|
| białoruska | 36,4 (30,2) | 46,8 (15,6) |
| kaszubska | 17,7 (16,4) | 232,5 (215,8) |
| niemiecka | 74,5 (44,5) | 147,8 (63,8) |
| romska | 12,6 (9,9) | 17,0 (7,0) |
| ukraińska | 38,4 (27,6) | 51,0 (20,8) |
- Mapa „Podział administracyjny Polski z wybranymi gminami, w których przed organami gminy można posługiwać się językiem grupy mniejszościowej jako językiem pomocniczym” – gminy oznaczone numerami 1–3 (mapa w arkuszu CKE).
5.1. Uzupełnij tabelę – do każdego numeru z mapy dopisz nazwę grupy mniejszościowej, której dotyczą oba materiały źródłowe, oraz nazwę województwa, w którym położone są gminy z językiem tej grupy jako językiem pomocniczym.
5.2. Oceń, czy poniższe informacje dotyczące grup mniejszościowych w Polsce są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
- Najliczniej wskazywana niepolska identyfikacja narodowo-etniczna to identyfikacja osób mających status mniejszości narodowej.
- Kaszubi to grupa mniejszościowa, w której najczęściej wraz z identyfikacją mniejszościową występowała identyfikacja polska.
- Jedyna grupa mniejszościowa – spośród przedstawionych w tabeli – mająca status prawny mniejszości etnicznej to Romowie.
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-202. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
5.1. Zasady oceniania CKE:
| Numer | Grupa mniejszościowa | Województwo |
|---|---|---|
| 1 | Niemcy (niemiecka) | opolskie |
| 2 | Białorusini (białoruska) | podlaskie |
| 3 | Kaszubi (kaszubska) | pomorskie |
Punktacja 5.1: 2 p. – poprawne wypełnienie sześciu rubryk; 1 p. – trzech rubryk; 0 p. – inna odpowiedź.
5.2. Zasady oceniania CKE: 1. F, 2. P, 3. P (1 p. za trzy poprawne oceny).
- F – najliczniej wskazywana jest identyfikacja kaszubska (232,5 tys.), a Kaszubi nie mają statusu mniejszości narodowej – są społecznością posługującą się językiem regionalnym.
- P – u Kaszubów identyfikacja występująca z polską to 215,8 tys. z 232,5 tys. wskazań.
- P – Romowie są mniejszością etniczną; Białorusini, Niemcy i Ukraińcy – mniejszościami narodowymi; Kaszubi – społecznością posługującą się językiem regionalnym.
W 5.2 rozróżnij trzy kategorie z ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym: mniejszości narodowe (m.in. białoruska, niemiecka, ukraińska), mniejszości etniczne (m.in. romska) i społeczność posługująca się językiem regionalnym (Kaszubi).
W 5.1 nazwy grup przypisz na podstawie położenia gmin na mapie – do pełnej punktacji potrzebne są też nazwy województw.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym
Ustawa (art. 2) wymienia:
- mniejszości narodowe (9): białoruską, czeską, litewską, niemiecką, ormiańską, rosyjską, słowacką, ukraińską, żydowską;
- mniejszości etniczne (4): karaimską, łemkowską, romską, tatarską;
- język regionalny (art. 19): język kaszubski. Kaszubi nie są ani mniejszością narodową, ani etniczną – to społeczność posługująca się językiem regionalnym.
Język pomocniczy (art. 9 ustawy): w gminach, w których liczba mieszkańców należących do mniejszości (lub posługujących się językiem regionalnym) jest nie mniejsza niż 20% mieszkańców gminy, a gmina została wpisana do Urzędowego Rejestru Gmin, przed organami gminy można posługiwać się tym językiem jako pomocniczym.
5.1. Grupy i województwa
Zgodnie z zasadami oceniania CKE: 1 – Niemcy, opolskie; 2 – Białorusini, podlaskie; 3 – Kaszubi, pomorskie. Za sześć poprawnych rubryk – 2 pkt, za trzy – 1 pkt.
5.2. Analiza zdań (klucz CKE: 1. F, 2. P, 3. P)
Zdanie 1 – F. Najliczniej wskazywana niepolska identyfikacja (jako pierwsza lub druga) to kaszubska – 232,5 tys. Kaszubi nie mają statusu mniejszości narodowej.
Zdanie 2 – P. U Kaszubów identyfikacja występująca razem z polską to 215,8 tys. z 232,5 tys. wskazań (ok. 93%) – to najwyższy udział spośród grup z tabeli (dla porównania: niemiecka 63,8 z 147,8; białoruska 15,6 z 46,8).
Zdanie 3 – P. Białorusini, Niemcy i Ukraińcy to mniejszości narodowe, Kaszubi – społeczność posługująca się językiem regionalnym, a Romowie – mniejszość etniczna. Romowie są więc jedyną mniejszością etniczną w tabeli.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „mniejszości narodowe i etniczne w Polsce, język pomocniczy, spis powszechny 2011” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl