Zadanie 11
Matura z WOS-u, czerwiec 2020, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy:
- Tekst „O systemie politycznym jednego z państw europejskich” (na podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski, Warszawa 2017, t. II): W tym federalnym państwie funkcje ustawodawcze pełnią dwie różne instytucje. Na czele rządu stoi kanclerz. W XX wieku najczęściej mieliśmy do czynienia z rządami koalicyjnymi tzw. wielkiej koalicji socjalistów i chadeków. Rola prezydenta – mimo że jest wybierany przez naród w wyborach bezpośrednich – ogranicza się do funkcji ceremonialno-reprezentacyjnej.
- Schemat „System polityczny jednego z państw europejskich” (na podstawie: B. Bryk, K. Wojtowicz, Systemy polityczne państw Unii Europejskiej, Przemyśl 2001): Kanclerz Federalny, Prezydent Federalny, Rząd Federalny, Parlament Federalny, Zgromadzenie Federalne, Rada Federalna; strzałki prowadzą od Zgromadzenia Federalnego do Prezydenta Federalnego, od Parlamentu Federalnego do Kanclerza Federalnego i od Kanclerza Federalnego do Rządu Federalnego.
Polecenie CKE: „Rozstrzygnij, czy tekst i schemat dotyczą systemu politycznego tego samego państwa. Swój wybór uzasadnij, odwołując się do obu materiałów źródłowych.”
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-202. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE:
- Rozstrzygnięcie: nie.
- Uzasadnienie: schemat dotyczy RFN (państwa, w którym prezydent jest wybierany przez Zgromadzenie Federalne), a tekst – Austrii (państwa, w którym prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych).
1 p. – za dwa poprawne elementy.
Uwaga: oba państwa są federacjami z kanclerzem na czele rządu i dwiema instytucjami ustawodawczymi, więc te cechy nie rozstrzygają zadania. Rozstrzyga sposób wyboru prezydenta: w tekście – wybory bezpośrednie (Austria), na schemacie – wybór przez Zgromadzenie Federalne (Niemcy).
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Co wspólnego mają oba materiały
Tekst i schemat opisują państwo federalne z kanclerzem na czele rządu, prezydentem federalnym i dwiema instytucjami ustawodawczymi. Te cechy pasują zarówno do Niemiec, jak i do Austrii, więc nie rozstrzygają zadania.
Co je różni – sposób wyboru prezydenta
- Tekst: prezydent jest wybierany „przez naród w wyborach bezpośrednich”, a jego rola ogranicza się do funkcji ceremonialno-reprezentacyjnej. Tak wybierany jest prezydent Austrii.
- Schemat: strzałka prowadzi od Zgromadzenia Federalnego do Prezydenta Federalnego – prezydenta wybiera Zgromadzenie Federalne. Tak wybierany jest prezydent RFN (Niemiec). Kanclerza wskazuje Parlament Federalny, a kanclerz – rząd.
Odpowiedź (przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE)
Rozstrzygnięcie – nie.
Uzasadnienie – schemat dotyczy RFN (państwa, w którym prezydent jest wybierany przez Zgromadzenie Federalne), a tekst – Austrii (państwa, w którym prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych).
1 pkt za dwa elementy: rozstrzygnięcie i uzasadnienie odwołujące się do obu materiałów.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „systemy polityczne, Niemcy i Austria, kanclerz, państwo federalne” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl