Zadanie 1
Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: I.7 (zakres rozszerzony) — identyfikuje zależności przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne i czasowe między elementami przestrzeni geograficznej.
I.3 (zakres podstawowy) — czyta i interpretuje treści różnych map, w tym topograficznych.
XIV.7 (zakres podstawowy) — identyfikuje cechy sieci rzecznej Polski.
Treść zadania
Zadania od 1. do 6. odnoszą się do obszaru przedstawionego na mapie szczegółowej fragmentu Tatr.
Zadanie 1. (0–2)
Na fotografii przedstawiono masyw Giewontu (pole GH2).
Na fotografii podpisane są szczyty: Giewont oraz Długi Giewont (na podstawie: www.wikimedia.org).
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.
- Między miejscem, z którego wykonano fotografię, a masywem Giewontu jest położona (Czerwona Przełęcz / Kondracka Przełęcz) ........... .
- Azymut grzbietu Długiego Giewontu, wyznaczony ze szczytu Giewontu, zawiera się w przedziale (0°–90° / 180°–270°) ........... .
- Granica między zlewiskiem Morza Bałtyckiego a zlewiskiem Morza Czarnego (przebiega / nie przebiega) ........... przez szczyty widoczne na fotografii.
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
- Kondracka Przełęcz
- 0°–90°
- nie przebiega
Uwaga na kierunek: azymut wyznacza się ze szczytu Giewontu w stronę grzbietu Długiego Giewontu, licząc od kierunku N zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Odwrócenie kierunku zmienia azymut o 180° (zasady oceniania CKE: 0°–90°).
Treść zadania (CKE)
Zadania od 1. do 6. odnoszą się do obszaru przedstawionego na mapie szczegółowej fragmentu Tatr.
Zadanie 1. (0–2)
Na fotografii przedstawiono masyw Giewontu (pole GH2).
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.
-
Między miejscem, z którego wykonano fotografię, a masywem Giewontu jest położona (Czerwona Przełęcz / Kondracka Przełęcz) … .
-
Azymut grzbietu Długiego Giewontu, wyznaczony ze szczytu Giewontu, zawiera się w przedziale (0°–90° / 180°–270°) … .
-
Granica między zlewiskiem Morza Bałtyckiego a zlewiskiem Morza Czarnego (przebiega / nie przebiega) … przez szczyty widoczne na fotografii.
Co zrobić?
Luka 1: która przełęcz? Na mapie szczegółowej przy Giewoncie są dwie przełęcze z nawiasu:
- Czerwona Przełęcz — na północ od Giewontu, od strony Zakopanego.
- Kondracka Przełęcz — na południe od Giewontu, między Giewontem a Kondracką Kopą.
Fotografię zrobiono od południa, ze stoku opadającego od głównego grzbietu Tatr (w tle widać zabudowę na północ od gór). Między tym miejscem a Giewontem leży więc Kondracka Przełęcz.
Luka 2: azymut grzbietu Długiego Giewontu ze szczytu Giewontu. Azymut liczymy zgodnie z ruchem wskazówek zegara od kierunku N:
- 0° = N, 90° = E, 180° = S, 270° = W.
Na mapie szczegółowej grzbiet Długiego Giewontu ciągnie się od szczytu Giewontu na wschód–północny wschód. Azymut wyznaczony ze szczytu Giewontu mieści się więc w przedziale 0°–90°.
Luka 3: granica zlewisk Bałtyku i Morza Czarnego. W tym fragmencie Tatr granica zlewisk biegnie głównym grzbietem (Kasprowy Wierch – Goryczkowa Czuba – Kondracka Kopa), którym prowadzi granica państwa. Giewont i Długi Giewont leżą na północ od głównego grzbietu, w całości w dorzeczu potoków spływających do Wisły (zlewisko Bałtyku). Granica zlewisk nie przebiega przez szczyty widoczne na fotografii.
Punktacja CKE
- 2 pkt — trzy poprawne uzupełnienia.
- 1 pkt — dwa poprawne uzupełnienia.
- 0 pkt — odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Po co to umieć
Azymut to podstawowa umiejętność topograficzna. Memo:
- N = 0° / 360°
- NE = 45°
- E = 90°
- SE = 135°
- S = 180°
- SW = 225°
- W = 270°
- NW = 315°
Azymut wyznacza się na podstawie mapy topograficznej, a w tym zadaniu trzeba go połączyć z interpretacją fotografii.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Tatry, masyw Giewontu, azymut, dział wodny” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl