Zadanie 17
Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: VII.4 — zróżnicowanie państw świata wg wskaźników rozwoju.
XXIII.2 — przyczyny dysproporcji rozwoju regionów i państw.
Treść zadania
Zadanie 17. (0–2)
Na mapie kolorem czerwonym oznaczono wybrane kraje — Afganistan, Arabię Saudyjską, Chile, Demokratyczną Republikę Konga, Madagaskar, Namibię i Somalię — wśród których cztery charakteryzowały się w 2022 roku wartością PKB na osobę (według parytetu siły nabywczej) poniżej 2500 USD.
Na podstawie: www.cia.gov
Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz nazwę kraju o wartości PKB na osobę poniżej 2500 USD, wybranego spośród oznaczonych kolorem czerwonym na mapie.
| Opis kraju | Nazwa kraju |
|---|---|
| Warunki do życia w tym kraju, położonym na kontynencie azjatyckim, są uznawane za jedne z najtrudniejszych na świecie z powodu suchego klimatu. Do klęsk głodu przyczyniają się też również płaci szarańczy i wojna domowa, a niestabilna sytuacja polityczna zwiększa zagrożenie pracujących ratowników. | .......... |
| Do ubóstwa ludności w tym kraju, położonym poza kontynentem afrykańskim, przyczyniła się długotrwała wojna. Sytuację wewnętrzną nie sprzyja gospodarce. W strukturze PKB udział tego kraju ma wysoki rolnictwo nastawione na produkcję — ze względu na warunki przyrodnicze i wpływ islamu — na chów kóz i owiec. | .......... |
| W tym kraju, przez który przebiega jeden ze zwrotników, uprawia się m.in. ryż, trzcinę cukrową, kawowiec i waniliię. Ubóstwo ludności przyczynia się do gospodarowania szkodzącego środowisku naturalnemu – skutkującego zmniejszeniem bioróżnorodności, np. szybkim wylesianiem kraju i wyginięciem gleb. | .......... |
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Cztery kraje czerwone na mapie to: Afganistan, DR Konga, Madagaskar, Somalia.
Opisy (CKE):
- Klęski głodu, suchy klimat, dziedzictwo wojny domowej → Somalia
- Niska ludność poza Afryką, ubogi rolnictwo, rozdrobnione → Afganistan
- Zbyt mała powierzchnia użytków rolnych, susza, mało wody → możliwe Madagaskar
- Państwo z niewykorzystanymi zasobami mineralnymi, biorówżność → DR Konga
Treść zadania (CKE)
Zadanie 17. (0–2)
Na mapie kolorem czerwonym oznaczono wybrane kraje — Afganistan, Arabię Saudyjską, Chile, Demokratyczną Republikę Konga, Madagaskar, Namibię i Somalię — wśród których cztery charakteryzują się w 2022 roku wartością PKB na osobę (według parytetu nabywczego) poniżej 2500 USD.
Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz nazwę kraju o wartości PKB na osobę poniżej 2500 USD, wybranego spośród oznaczonych kolorem czerwonym na mapie.
Co zrobić?
Identyfikuj 4 kraje z PKB < 2500 USD (z 7 zaznaczonych na mapie):
- Afganistan (~500 USD) — wojny, talibowie, słabość państwa.
- Somalia (~600 USD) — wojna domowa, niestabilność, klęski głodu.
- DR Konga (~700 USD) — wojny domowe mimo bogactwa surowców (koltan, kobalt, diamenty).
- Madagaskar (~1500 USD) — izolacja wyspiarska, susze, słabe rolnictwo.
Reszta (Arabia Saudyjska ~50 000 USD, Chile ~25 000 USD, Namibia ~10 000 USD) ma PKB znacznie wyższe.
Dopasuj opisy do krajów (typowe wskazówki CKE):
- Klęski głodu, suchy klimat, długoletnia wojna domowa → Somalia (północna E Afryka).
- Kraj poza Afryką, ubogie rolnictwo na małych gospodarstwach, wojny → Afganistan (Azja Środkowa).
- Wyspa Indyjska, mało użytków rolnych, susza → Madagaskar.
- Państwo z bogactwem surowców mineralnych (koltan, kobalt, diamenty), ale rozdarte konfliktami → DR Konga.
Klucz: każdy kraj ma swój unikalny problem rozwojowy (konflikt, klimat, izolacja, niestabilność). CKE bazuje opisy na charakterystycznych cechach.
Punktacja CKE
- 2 pkt — cztery poprawne dopasowania.
- 1 pkt — trzy poprawne.
Po co to umieć
Indeks PKB/mieszk. wg PPP (parytet siły nabywczej) — kluczowy miernik rozwoju:
- Bardzo wysoki (>40 000 USD): Luksemburg, Norwegia, Szwajcaria, Singapur.
- Wysoki (15 000-40 000): USA, UE, Polska (~40 000 w 2022), Japonia.
- Średni (5 000-15 000): Brazylia, Meksyk, Chiny.
- Niski (2 500-5 000): Indie, Nigeria.
- Bardzo niski (<2 500 USD): Afganistan, Somalia, DR Konga, Madagaskar, Sudan Płd.
Przyczyny ubóstwa: wojny, korupcja, słabe instytucje, klimatyczne, izolacja. Geografia rozwojowa = ważny temat XXI w.
Podobne zadania
gęstość zaludnienia Afryki, Algieria, Nigeria, RPA
Zadanie 22 (2 pkt)
### Zadanie 22. (0–2) Na mapie przedstawiono gęstość zaludnienia i wybrane miasta Afryki. Legenda: liczba mieszkańców na 1 km² — powyżej 200, 100–200, 50–100, 10–50, 1–10, poniżej 1; obszary niezamieszkane; miasta. Na podstawie: *Atlas geograficzny*, Warszawa 2020. Literami A–D oznaczono opisy odnoszące się do gęstości zaludnienia w wybranych krajach Afryki: **A.** Do dużej gęstości zaludnienia na wybrzeżu tego kraju przyczyniają się obecność delty rzeki i bogate złoża ropy naftowej. **B.** Ograniczeniem dla gęstości zaludnienia na południe od stolicy kraju jest występowanie gór i obszarów pustynnych. **C.** Do dużej gęstości zaludnienia na tym obszarze przyczynia się obecność jednego z największych jezior Afryki. **D.** Zasoby złóż surowców mineralnych, takich jak węgiel kamienny, złoto, diamenty i rudy metali, przyczyniają się do dużej gęstości zaludnienia w rejonach ich wydobycia. **Uzupełnij tabelę. Wpisz obok nazwy każdego z krajów literę, którą oznaczono właściwy opis wybrany z podanych.** | Kraj | Opis (wpisz literę) | |---|---| | Algieria | .......... | | Nigeria | .......... | | Republika Południowej Afryki | .......... |
PKB i udział rolnictwa w PKB, Turcja, Indie, Japonia
Zadanie 31 (2 pkt)
### Zadanie 31. (0–2) Na mapie kolorem czerwonym oznaczono trzy wybrane państwa Azji: Turcję (zachodnia część kontynentu), Indie (południowa część) oraz Japonię (wschodnia część kontynentu). Na podstawie: www.naturalearthdata.com; www.cia.gov **Uszereguj państwa oznaczone na mapie kolorem czerwonym według podanych kryteriów. Wpisz we właściwe miejsca nazwy odpowiednich państw.** **1. PKB na 1 mieszkańca w USD według parytetu siły nabywczej w 2023 roku** Wartość najniższa: .......... → .......... → Wartość najwyższa: .......... **2. Udział rolnictwa w % w strukturze PKB w 2023 roku** Udział najniższy: .......... → .......... → Udział najwyższy: ..........
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „kraje rozwijające się, PKB poniżej 2500 USD, Afganistan, Madagaskar, Somalia, DR Konga" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl