Zadanie 20

Treść zadania

Zadanie 20. (0–2)

Na planie z 1935 roku (numer 1) oraz na współczesnym ukośnym zdjęciu lotniczym (numer 2) literą X oznaczono fragmenty wybranego obszaru w Poznaniu, położonego w pobliżu rzeki. Na planie z 1935 roku w okolicy dzielnic Dębiec i Dębina widoczne są obszary lasów liściastych i iglastych, zabudowy mieszkaniowej oraz linia kolejowa. Współczesne zdjęcie lotnicze pokazuje, że obszar X pozostaje w przeważającej części zalesiony, otoczony zabudową mieszkaniową miasta.

Na podstawie: www.cyryl.poznan.pl; www.google.com

Uzasadnij trzema argumentami, że pozostawienie użytkowania terenu – takiego jak na planie z 1935 roku – na obszarze oznaczonym literą X jest korzystne dla mieszkańców miasta.

......................
......................
......................

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Trzy argumenty (przykłady):

Poprawa jakości powietrza — las pochłania CO₂ i pyły, produkuje tlen → redukcja smogu w mieście.
Rekreacja i wypoczynek — przestrzeń dla mieszkańców (spacery, jogging, rower, ścieżki dydaktyczne).
Regulacja mikroklimatu — niższa temperatura latem (-4°C vs zabudowa), wyższa wilgotność, hamowanie efektu miejskiej wyspy ciepła.
Retencja wodna — las wchłania opady, ogranicza spływ powierzchniowy, zmniejsza ryzyko podtopień.
Bioróżnorodność — ostoja dla zwierząt (ptaki, owady, sarny) w mieście.
Ochrona przed hałasem — drzewa stanowią barierę akustyczną.
Wartość estetyczna i zdrowie psychiczne — kontakt z naturą obniża stres.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 20. (0–2)

Na planie z 1935 roku (numer 1) oraz na współczesnym ukośnym zdjęciu lotniczym (numer 2) literą X oznaczono fragmenty wybranego obszaru w Poznaniu, położonego w pobliżu rzeki.

Plan Poznania 1935 z lasem liściastym/iglastym X w dzielnicy Dębiec + współczesne zdjęcie lotnicze tej samej okolicy — Plan Poznania (1935) — dzielnica Dębiec z lasem X + współczesne zdjęcie lotnicze (X w dalszym ciągu zalesiony). Na podstawie: www.cyryl.poznan.pl; www.google.com Oryginalny PDF CKE, str. 24

Uzasadnij trzema argumentami, że pozostawienie użytkowania terenu – takiego jak na planie z 1935 roku – na obszarze oznaczonym literą X jest korzystne dla mieszkańców miasta.

Co zrobić?

Funkcje terenów zielonych w mieście — wybierz 3 różne kategorie:

Ekologiczne:

Jakość powietrza — las pochłania CO₂, pyły, generuje tlen → redukcja smogu.
Retencja wodna — drzewa wchłaniają opady, ograniczają spływ powierzchniowy → mniejsze ryzyko podtopień.
Mikroklimat — chłodzenie miasta latem (do -4°C niż zabudowa), redukcja miejskiej wyspy ciepła.
Bioróżnorodność — siedlisko ptaków, owadów, drobnych ssaków.

Społeczne:

Rekreacja — spacery, jogging, rowery, ścieżki edukacyjne.
Zdrowie psychiczne — kontakt z naturą redukuje stres.
Aktywność fizyczna mieszkańców → lepsza kondycja zdrowotna.

Estetyczno-akustyczne:

Bariera akustyczna przed hałasem ulic.
Walory estetyczne krajobrazu miejskiego.

Konstrukcja odpowiedzi (2 pkt) — wybierz 3 różne argumenty z różnych kategorii (np. jeden ekologiczny + jeden społeczny + jeden estetyczny). To pokazuje pełne rozumienie funkcji zielonych terenów.

Punktacja CKE

2 pkt — trzy poprawne argumenty.
1 pkt — dwa argumenty.

Po co to umieć

Tereny zielone w miastach — kluczowy element urbanistyki ekologicznej XXI w.:

Miejska wyspa ciepła — centra miast są o 2-8°C cieplejsze niż obrzeża. Lasy miejskie ją łagodzą.
Kanały zielone — łączenie parków w sieć, korzystne dla bioróżnorodności i mieszkańców.
Zielone dachy — alternatywa, gdy brak miejsca na drzewa.

W Polsce wzór: Las Łagiewnicki (Łódź), Lasek na Sołaczu (Poznań), Las Wolski (Kraków), Las Kabacki (Warszawa). Wszystkie chronione prawnie, kluczowe dla jakości życia mieszkańców.