Zadanie 26 — rozwiązanie, matura geografii maj 2025, PR

Zadanie 26

Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony

Wymaganie:

I.7 (zakres rozszerzony) — identyfikuje zależności przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne i czasowe między elementami przestrzeni geograficznej. XIX.2 (zakres rozszerzony) — wyjaśnia związki między występowaniem surowców mineralnych a strukturą towarową handlu zagranicznego. I.5 (zakres podstawowy) — interpretuje dane liczbowe przedstawione w postaci wykresów. IX.3 (zakres podstawowy) — analizuje strukturę międzynarodowej wymiany towarowej.

Treść zadania

Zadanie 26. (0–1)

Na wykresach przedstawiono strukturę towarową eksportu Brazylii i Korei Południowej w 2018 roku.

Brazylia (struktura eksportu w %): towary rolno-spożywcze 19,2; surowce z wyjątkiem paliw 31,1; paliwa mineralne, smary i materiały pochodne 12,4; chemikalia i produkty pokrewne 5,1; maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy 17,0; produkty przetwórstwa przemysłowego i inne 15,2.

Korea Południowa (struktura eksportu w %): towary rolno-spożywcze 1,2; surowce z wyjątkiem paliw 1,2; paliwa mineralne, smary i materiały pochodne 7,9; chemikalia i produkty pokrewne 13,3; maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy 57,5; produkty przetwórstwa przemysłowego i inne 18,8.

Na podstawie: Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2019, www.stat.gov.pl

Przedstaw, z czego wynika różnica w strukturze towarowej eksportu Brazylii i Korei Południowej. Odnieś się do innego uwarunkowania niż eksploatacja surowców mineralnych w tych krajach.

Dwa wykresy kołowe struktury towarowej eksportu Brazylii i Korei Południowej w 2018 roku, z legendą grup towarów. — Na podstawie: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505 Oryginalny PDF CKE, str. 31

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Przykładowe odpowiedzi (zasady oceniania CKE):

Korea Południowa ma większy udział przemysłu high-tech niż Brazylia, dlatego w jej eksporcie większy udział mają produkty wysoko przetworzone (maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy, chemikalia).
Korea Południowa jest krajem nowo uprzemysłowionym, nastawionym na produkcję wyrobów przemysłowych na eksport.
W Brazylii występuje wysokotowarowe rolnictwo plantacyjne, którego produkty (np. kawa) są przeznaczane na eksport; Brazylia ma wyższy udział rolnictwa w strukturze PKB.
Korea Południowa ma mniejsze niż Brazylia nadwyżki żywności przeznaczane na eksport.

Typowy błąd / pułapka

Polecenie wyklucza uwarunkowanie związane z eksploatacją surowców mineralnych — odpowiedź o zasobach surowców nie dostanie punktu.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 26. (0–1)

Na wykresach przedstawiono strukturę towarową eksportu Brazylii i Korei Południowej w 2018 roku.

Wykresy kołowe eksportu Brazylii (rozproszone, dużo rolno-spożywczych) i Korei Płd (dominują maszyny 57,5%) — Eksport Brazylii (2018) — 19,2% rolno-spożywcze, 31,1% surowce, 17% maszyny. Korea Płd — 57,5% maszyny, 18,8% przetwórstwo. Na podstawie: Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2019, www.stat.gov.pl Oryginalny PDF CKE, str. 31

Przedstaw, z czego wynika różnica w strukturze towarowej eksportu Brazylii i Korei Południowej. Odnieś się do innego uwarunkowania niż eksploatacja surowców mineralnych w tych krajach.

Co zrobić?

Czytaj wykresy:

Brazylia: największe udziały — surowce (31%), rolno-spożywcze (19%), maszyny (17%). Mieszanka.
Korea Płd.: dominacja — maszyny i transport 57,5%, przetwórstwo 19%, chemikalia 13%. Wysoka specjalizacja.

Wyjaśnienie różnicy (klucz: zadanie wyklucza “eksploatację surowców mineralnych”):

Korea Płd.:

kraj nowo uprzemysłowiony, nastawiony na produkcję wyrobów przemysłowych na eksport;
duży udział przemysłu, w tym high-tech → w eksporcie przeważają maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy oraz chemikalia;
popyt na koreańskie produkty high-tech na rynkach zagranicznych;
mniejsze nadwyżki żywności na eksport.

Brazylia:

wysokotowarowe rolnictwo plantacyjne (np. kawa) nastawione na eksport;
wyższy udział rolnictwa w strukturze PKB → większy udział towarów rolno-spożywczych w eksporcie.

Konstrukcja odpowiedzi (1 pkt): powiąż strukturę eksportu z rozwojem przemysłu (high-tech) albo z rolnictwem (NIE z eksploatacją surowców mineralnych, którą polecenie wyklucza).

Punktacja CKE

1 pkt — poprawne wyjaśnienie odnoszące się do innego uwarunkowania niż eksploatacja surowców mineralnych.
0 pkt — odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Po co to umieć

Struktura towarowa eksportu odzwierciedla strukturę gospodarki: kraje z rozwiniętym przemysłem wysokiej technologii eksportują głównie wyroby wysoko przetworzone, a kraje o dużym znaczeniu rolnictwa i górnictwa — więcej żywności i surowców.