Zadanie 19 — rozwiązanie, matura geografii maj 2025, PR

Zadanie 19

Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony

Wymaganie:

I.7 (zakres rozszerzony) — identyfikuje zależności przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne i czasowe między elementami przestrzeni geograficznej. XXI.1 (zakres rozszerzony) — charakteryzuje problemy demograficzne (starzenie demograficzne), podając ich skutki. XXI.2 (zakres rozszerzony) — formułuje hipotezy dotyczące wpływu procesów starzenia się ludności na życie społeczne i gospodarkę.

Treść zadania

Zadanie 19. (0–1)

Na wykresie przedstawiono medianę wieku mieszkańców Polski oraz innych wybranych krajów oznaczonych numerami 1–4 w latach 1980, 2000 i 2020. Mediana dzieli populację każdego z krajów na dwie części o równej liczebności w ten sposób, że poniżej i powyżej jej wartości znajduje się jednakowa liczba mieszkańców.

Wartości mediany wieku (w latach) odczytane z wykresu: Polska – 1980: ok. 29, 2000: ok. 35, 2020: ok. 42. Kraj 1 – 1980: ok. 18, 2000: ok. 17, 2020: ok. 20. Kraj 2 – 1980: ok. 33, 2000: ok. 37, 2020: ok. 40. Kraj 3 – 1980: ok. 33, 2000: ok. 41, 2020: ok. 48. Kraj 4 – 1980: ok. 20, 2000: ok. 25, 2020: ok. 31.

Na podstawie: World Population Prospects, www.population.un.org

Wśród państw oznaczonych na wykresie numerami 1–4 znajdują się: Turcja, Etiopia, Japonia i Norwegia.

Który kraj oznaczono numerem 4 na wykresie? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. TurcjaB. EtiopiaC. JaponiaD. Norwegia

Wykres słupkowy mediany wieku mieszkańców Polski i krajów oznaczonych numerami 1–4 w latach 1980, 2000 i 2020. — Na podstawie: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505 Oryginalny PDF CKE, str. 23

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

A. Turcja — mediana wieku wzrosła z ok. 20 do ok. 31 lat: populacja wciąż stosunkowo młoda, ale szybko się starzeje.

Pozostałe kraje (wniosek z wykresu; klucz CKE podaje tylko kraj nr 4):

Kraj 1 (mediana ok. 17–20 lat): Etiopia — bardzo młoda populacja.
Kraj 2 (mediana ok. 33→40 lat): Norwegia — kraj rozwinięty, starzenie umiarkowane.
Kraj 3 (mediana ok. 32→48 lat): Japonia — najwyższa mediana w 2020 r.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 19. (0–1)

Na wykresie przedstawiono medianę wieku mieszkańców Polski oraz innych wybranych krajów oznaczonych numerami 1–4 w latach 1980, 2000 i 2020.

Wykres słupkowy mediany wieku w Polsce i 4 krajach (1, 2, 3, 4) w latach 1980, 2000, 2020 — Mediana wieku w latach 1980, 2000, 2020: Polska ok. 29→35→42, kraj 1 ok. 18→17→20, kraj 2 ok. 33→37→40, kraj 3 ok. 33→41→48, kraj 4 ok. 20→25→31. Na podstawie: World Population Prospects, www.population.un.org Oryginalny PDF CKE, str. 23

Wśród państw oznaczonych na wykresie numerami 1–4 znajdują się: Turcja, Etiopia, Japonia i Norwegia.

Który kraj oznaczono numerem 4 na wykresie? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. Turcja ✓
B. Etiopia
C. Japonia
D. Norwegia

Co zrobić?

Mediana wieku = wiek, który dzieli populację na dwie równe części. Niska mediana oznacza młode społeczeństwo z dużą liczbą dzieci, wysoka — społeczeństwo starzejące się.

Dopasowanie krajów do wykresu:

najniższa, prawie niezmieniona mediana (kraj 1) → kraj o bardzo młodej populacji — Etiopia;
najwyższa mediana w 2020 r. i jej najszybszy wzrost (kraj 3) → Japonia;
wysoka, wolno rosnąca mediana (kraj 2) → Norwegia;
niska w 1980 r., ale szybko rosnąca mediana (kraj 4) → Turcja.

Kraj 4 (mediana ok. 20→31) = Turcja (A).

Punktacja CKE

1 pkt — poprawna odpowiedź (A).
0 pkt — odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Po co to umieć

Mediana wieku pomaga ocenić, jak bardzo starzeje się społeczeństwo. W krajach o wysokiej liczbie urodzeń jest niska, a w krajach o niskiej liczbie urodzeń i długim trwaniu życia — wysoka i rośnie.