Zadanie 19
Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: VIII.2 — analiza zmian liczby ludności świata.
Treść zadania
Zadanie 19. (0–1)
Na wykresie przedstawiono medianę wieku mieszkańców Polski oraz innych wybranych krajów oznaczonych numerami 1–4 w latach 1980, 2000 i 2020. Mediana dzieli populację każdego z krajów na dwie części o równej liczebności w ten sposób, że poniżej i powyżej jej wartości znajduje się jednakowa liczba mieszkańców.
Wartości mediany wieku (w latach) odczytane z wykresu: Polska – 1980: ok. 29, 2000: ok. 35, 2020: ok. 42. Kraj 1 – 1980: ok. 18, 2000: ok. 17, 2020: ok. 20. Kraj 2 – 1980: ok. 33, 2000: ok. 37, 2020: ok. 40. Kraj 3 – 1980: ok. 33, 2000: ok. 41, 2020: ok. 48. Kraj 4 – 1980: ok. 20, 2000: ok. 25, 2020: ok. 31.
Na podstawie: World Population Prospects, www.population.un.org
Wśród państw oznaczonych na wykresie numerami 1–4 znajdują się: Turcja, Etiopia, Japonia i Norwegia.
Który kraj oznaczono numerem 4 na wykresie? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
A. Turcja — mediana wieku 20→31 lat odpowiada krajowi w trakcie transformacji demograficznej.
Pozostałe:
- Kraj 1 (stała mediana ~17-20): Etiopia (wciąż młoda populacja)
- Kraj 2 (mediana 33→40): Norwegia (rozwinięta, umiarkowanie starzejąca)
- Kraj 3 (mediana 32→48): Japonia (najszybciej starzejąca się)
Treść zadania (CKE)
Zadanie 19. (0–1)
Na wykresie przedstawiono medianę wieku mieszkańców Polski oraz innych wybranych krajów oznaczonych numerami 1–4 w latach 1980, 2000 i 2020.
Wśród państw oznaczonych na wykresie numerami 1–4 znajdują się: Turcja, Etiopia, Japonia i Norwegia.
Który kraj oznaczono numerem 4 na wykresie? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- A. Turcja ✓
- B. Etiopia
- C. Japonia
- D. Norwegia
Co zrobić?
Mediana wieku = wiek, który dzieli populację na dwie równe części. Wskaźnik zaawansowania transformacji demograficznej:
- Niska (~17-25): kraje rozwijające się, dużo dzieci.
- Średnia (~25-35): transformacja.
- Wysoka (~35-50): kraje rozwinięte, starzenie.
Klasyfikacja krajów:
- Etiopia: stała ~17-20 lat (młoda populacja).
- Turcja: wzrost z ~20 do ~31 (klasyczna transformacja).
- Norwegia: ~33-40 (umiarkowane starzenie).
- Japonia: ~32-48 (najszybciej starzejąca).
Kraj 4 (mediana 20→31) = Turcja (A).
Punktacja CKE
- 1 pkt — poprawna odpowiedź.
Po co to umieć
Transformacja demograficzna świata:
- Faza 1: wysokie urodzenia + wysokie zgony (mediana ~18, niewiele krajów dziś).
- Faza 2: wysokie urodzenia + spadek zgonów (Afryka — Etiopia, Niger).
- Faza 3: spadek urodzeń + niskie zgony (Azja Płd. — Indie, Turcja).
- Faza 4-5: niskie urodzenia + niskie zgony, starzenie (Europa, Japonia).
Mediana wieku to proxy dla fazy transformacji.
Podobne zadania
piramidy wieku Polski 2011 vs 2021, starzenie społeczeństwa
Zadanie 18 (2 pkt)
### Zadanie 18. (0–2) Na wykresach przedstawiono dane dotyczące struktury ludności Polski według wieku i płci w 2011 roku oraz w 2021 roku. Piramidy pokazują liczebność (w tys.) mężczyzn i kobiet w pięcioletnich grupach wieku od 0–4 do 95–99 oraz ≥100 lat. Na podstawie: *Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021. Raport z wstępnych wyników*, Warszawa 2022. **Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.** 1. W 2011 roku współczynnik feminizacji w grupie ludności w wieku przedprodukcyjnym wynosił powyżej 100. — **P / F** 2. Liczebność roczników należących do powojennego wyżu kompensacyjnego była wyższa w 2021 roku niż w 2011 roku. — **P / F** 3. Liczba osób w wieku przedprodukcyjnym była większa w 2011 roku niż w 2021 roku. — **P / F**
gęstość zaludnienia Afryki, Algieria, Nigeria, RPA
Zadanie 22 (2 pkt)
### Zadanie 22. (0–2) Na mapie przedstawiono gęstość zaludnienia i wybrane miasta Afryki. Legenda: liczba mieszkańców na 1 km² — powyżej 200, 100–200, 50–100, 10–50, 1–10, poniżej 1; obszary niezamieszkane; miasta. Na podstawie: *Atlas geograficzny*, Warszawa 2020. Literami A–D oznaczono opisy odnoszące się do gęstości zaludnienia w wybranych krajach Afryki: **A.** Do dużej gęstości zaludnienia na wybrzeżu tego kraju przyczyniają się obecność delty rzeki i bogate złoża ropy naftowej. **B.** Ograniczeniem dla gęstości zaludnienia na południe od stolicy kraju jest występowanie gór i obszarów pustynnych. **C.** Do dużej gęstości zaludnienia na tym obszarze przyczynia się obecność jednego z największych jezior Afryki. **D.** Zasoby złóż surowców mineralnych, takich jak węgiel kamienny, złoto, diamenty i rudy metali, przyczyniają się do dużej gęstości zaludnienia w rejonach ich wydobycia. **Uzupełnij tabelę. Wpisz obok nazwy każdego z krajów literę, którą oznaczono właściwy opis wybrany z podanych.** | Kraj | Opis (wpisz literę) | |---|---| | Algieria | .......... | | Nigeria | .......... | | Republika Południowej Afryki | .......... |
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „mediana wieku, Turcja, Etiopia, Japonia, Norwegia" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl