Zadanie 25
Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony
Wymaganie: X.3 — zasięg geograficzny głównych upraw.
XIX.1 — związki kierunków produkcji rolnej z klimatem i glebami.
Treść zadania
Zadanie 25.
Na mapie numerami 1–3 oznaczono wybrane obszary rolnicze (na terenie Ameryki Północnej: obszar 1 — środkowa część USA, obszar 2 — położony bardziej na południe, obszar 3 — pogranicze USA i Meksyku).
Na podstawie: www.wikimedia.org
Zadanie 25.1. (0–1)
Które uwarunkowanie przyrodnicze jest charakterystyczne dla obszaru rolniczego oznaczonego numerem 1? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Całoroczny okres wegetacyjny.
B. Średnia roczna amplituda temperatury powietrza <15 °C.
C. Obecność gleb strefowych o wysokich klasach bonitacyjnych.
D. Roczne sumy opadów atmosferycznych >1500 mm z przewagą w chłodnej porze roku.
Zadanie 25.2. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj do każdego z obszarów oznaczonych numerami 2 i 3 po dwie charakterystyczne dla nich rośliny uprawne wybrane spośród podanych.
bawełna, burak cukrowy, maniok, soja, trzcina cukrowa
| Obszar | Rośliny uprawne |
|---|---|
| 2 | .......... |
| 3 | .......... |
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
25.1. Obszar 1 (Corn Belt, ok. 40°N w środkowych USA) — odpowiedź C. Obecność gleb strefowych o wysokich klasach bonitacyjnych (czarnoziemy preriowe, mollisole — Iowa, Illinois, Nebraska).
- A. F — okres wegetacyjny w Corn Belt NIE jest całoroczny (mroźna zima).
- B. F — amplituda termiczna jest >25°C (kontynentalny klimat).
- D. F — opady ~700-1000 mm, głównie latem.
25.2. Obszar 2 (~35°N, Bawełniczy Pas USA — Mississippi, Tennessee): bawełna + soja.
Obszar 3 (~25°N, Teksas/Meksyk): bawełna + trzcina cukrowa (subtropikalna).
Najczęściej w kluczu CKE:
- Obszar 2: soja, bawełna (lub kukurydza w południowej części)
- Obszar 3: trzcina cukrowa, bawełna
Treść zadania (CKE)
Zadanie 25.
Na mapie numerami 1–3 oznaczono wybrane obszary rolnicze.
Zadanie 25.1. (0–1)
Które uwarunkowanie przyrodnicze jest charakterystyczne dla obszaru rolniczego oznaczonego numerem 1? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- A. Całoroczny okres wegetacyjny.
- B. Średnia roczna amplituda temperatury powietrza <15 °C.
- C. Obecność gleb strefowych o wysokich klasach bonitacyjnych. ✓
- D. Roczne sumy opadów atmosferycznych >1500 mm z przewagą w chłodnej porze roku.
Zadanie 25.2. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj do każdego z obszarów oznaczonych numerami 2 i 3 po dwie charakterystyczne dla nich rośliny uprawne wybrane spośród podanych: bawełna, burak cukrowy, maniok, soja, trzcina cukrowa.
| Obszar | Rośliny uprawne |
|---|---|
| 2 | soja, bawełna (35°N — strefa wilgotnego subtropiku) |
| 3 | trzcina cukrowa, bawełna (25°N — Teksas, Meksyk) |
Co zrobić?
25.1. — uwarunkowanie Corn Belt
Obszar 1 = Corn Belt (Iowa, Illinois, Nebraska, Indiana — środkowe USA, ok. 40°N). Specyfika:
- Klimat kontynentalny (gorące lato, mroźna zima).
- Gleby preriowe = mollisole / czarnoziemy preriowe — najżyźniejsze gleby USA, klasy bonitacyjne najwyższe.
- Opady 700-1000 mm, maksimum letnie.
- Okres wegetacyjny ~150-180 dni (nie całoroczny — zimy są mroźne).
- Amplituda termiczna >25°C (kontynentalny).
Eliminuj opcje:
- A (całoroczny okres wegetacyjny) — błąd. Corn Belt ma mroźne zimy.
- B (amplituda <15°C) — błąd. Amplituda jest >25°C.
- C ✓ (gleby strefowe wysokich klas bonitacyjnych — czarnoziemy preriowe).
- D (opady >1500 mm) — błąd. Opady ~700-1000 mm.
Odpowiedź: C.
25.2. — rośliny dla obszarów 2 i 3
Obszar 2 (~35°N, płd-wsch USA — Mississippi, Tennessee, Alabama):
- Klimat: subtropikalny wilgotny, gorące lata, łagodne zimy.
- Tradycyjny Cotton Belt (bawełna).
- Też soja (dominuje obecnie po Corn Belt).
→ soja, bawełna.
Obszar 3 (~25°N, Teksas / Meksyk):
- Klimat: półtropikalny, ciepły cały rok.
- Trzcina cukrowa (Floryda, Teksas, Meksyk).
- Bawełna (też tu uprawiana).
→ trzcina cukrowa, bawełna.
Eliminuj:
- Burak cukrowy — uprawiany w strefie umiarkowanej (UE, Rosja, północne USA). Nie pasuje do 2 i 3.
- Maniok — uprawiany w tropikalnej strefie Ameryki Płd. (Brazylia, Kolumbia). Nie typowy dla USA.
Punktacja CKE
- 25.1: 1 pkt — poprawna odpowiedź.
- 25.2: 2 pkt — wszystkie poprawne; 1 pkt — 2 z 4 poprawne.
Po co to umieć
Pasy rolnicze USA (klasyk geografii rolnictwa):
- Wheat Belt (~45°N): pszenica (Dakota, Kansas).
- Corn Belt (~40°N): kukurydza + soja (Iowa, Illinois).
- Cotton Belt (~30-35°N): bawełna + soja (Mississippi, Teksas).
- Sugar Belt (~25-30°N): trzcina cukrowa (Floryda, Luizjana).
- Citrus Belt (~25-30°N): cytrusy (Floryda, Kalifornia).
Każdy pas wynika z klimatu strefowego + gleb regionu.
Podobne zadania
plony pszenicy, Australia vs Belgia, klimat suchy vs intensywne rolnictwo
Zadanie 23 (2 pkt)
### Zadanie 23. (0–2) W tabeli przedstawiono dane dotyczące uprawy pszenicy w wybranych państwach świata w 2020 roku. | Państwo | Plony pszenicy z 1 ha w dt | |---|:-:| | Argentyna | 29 | | Australia | 15 | | Belgia | 90 | | Niemcy | 78 | Na podstawie: www.ourworldindata.org **Dlaczego Australię i Belgię spośród państw podanych w tabeli wyróżniają – odpowiednio – najmniejsze i największe plony pszenicy? Przedstaw argument odnoszący się do uwarunkowania przyrodniczego przyczyniającego się do wielkości plonów w Australii oraz argument odnoszący się do uwarunkowania pozaprzyrodniczego przyczyniającego się do wielkości plonów w Belgii.** - Australia – argument odnoszący się do uwarunkowania przyrodniczego: ...................... - Belgia – argument odnoszący się do uwarunkowania pozaprzyrodniczego: ......................
eksport Brazylii vs Korei Płd, struktura towarowa
Zadanie 26 (1 pkt)
### Zadanie 26. (0–1) Na wykresach przedstawiono strukturę towarową eksportu Brazylii i Korei Południowej w 2018 roku. Brazylia (struktura eksportu w %): towary rolno-spożywcze 19,2; surowce z wyjątkiem paliw 31,1; paliwa mineralne, smary i materiały pochodne 12,4; chemikalia i produkty pokrewne 5,1; maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy 17,0; produkty przetwórstwa przemysłowego i inne 15,2. Korea Południowa (struktura eksportu w %): towary rolno-spożywcze 1,2; surowce z wyjątkiem paliw 1,2; paliwa mineralne, smary i materiały pochodne 7,9; chemikalia i produkty pokrewne 13,3; maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy 57,5; produkty przetwórstwa przemysłowego i inne 18,8. Na podstawie: *Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2019*, www.stat.gov.pl **Przedstaw, z czego wynika różnica w strukturze towarowej eksportu Brazylii i Korei Południowej. Odnieś się do innego uwarunkowania niż eksploatacja surowców mineralnych w tych krajach.**
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „rolnictwo Ameryki Płn, kukurydza, soja, bawełna, trzcina cukrowa" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl