Zadanie 21

Treść zadania

Zadanie 21. (0–1)

Poniższy tekst odnosi się do jednego z procesów zachodzących w miastach w Polsce.

W centrum Łodzi budynki pierwszej elektrowni miejskiej – czynnej do 2001 roku – zmodernizowano, ale zachowano ich wygląd i elementy instalacji przemysłowych, tak aby połączyć tendencje architektoniczne z początku ubiegłego wieku z nowoczesnym nurtem poprzemysłowym. Obecnie te budynki stanowią przestrzeń, z której mogą korzystać artyści oraz instytucje organizujące imprezy kulturalno-edukacyjne dla mieszkańców miasta i turystów.

Na podstawie: www.piklodz.pl; www.ec1lodz.pl

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.

W tekście opisano proces:

A. industrializacji, B. rewitalizacji,

który polega na:

1. ożywieniu zdegradowanych obszarów miast i zmianie ich funkcji. 2. odbudowie i modernizacji przemysłu, z naciskiem na zaawansowane technologie. 3. lokalizowaniu przemysłu na obszarach położonych w centrach miast.

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

B3 — rewitalizacja, która polega na ożywieniu zdegradowanych obszarów miast i zmianie ich funkcji.

EC1 to klasyczny przykład rewitalizacji: stary budynek przemysłowy (elektrownia 1907-2001) zachowuje swoją bryłę i charakter przemysłowy, ale zmienia funkcję na kulturalno-edukacyjną (Centrum Nauki, Planetarium, kino, warsztaty).

Typowy błąd / pułapka

Industrializacja = budowa nowych zakładów przemysłowych (XIX w.). Reindustrializacja = odbudowa/modernizacja przemysłu (najczęściej w starych okręgach przemysłowych po deindustrializacji). Rewitalizacja = przywrócenie życia zdegradowanym obszarom, często zmiana funkcji (przemysł → kultura).

Treść zadania (CKE)

Zadanie 21. (0–1)

Poniższy tekst odnosi się do jednego z procesów zachodzących w miastach w Polsce:

W centrum Łodzi budynki pierwszej elektrowni miejskiej – czynnej do 2001 roku – zmodernizowano, ale zachowano ich wygląd i elementy instalacji przemysłowych, tak aby połączyć tendencje architektoniczne z początku ubiegłego wieku z nowoczesnym nurtem poprzemysłowym. Obecnie te budynki stanowią przestrzeń, z której mogą korzystać artyści oraz instytucje organizujące imprezy kulturalno-edukacyjne dla mieszkańców miasta i turystów.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.

W tekście opisano proces:

	proces	który polega na
A.	industrializacji,	1. lokalizowaniu przemysłu na obszarach położonych w centrach miast.
B. ✓	rewitalizacji,	2. odbudowie i modernizacji przemysłu, z naciskiem na zaawansowane technologie.
		3. ✓ ożywieniu zdegradowanych obszarów miast i zmianie ich funkcji.

Co zrobić?

Trzy procesy w miastach (uporządkowanie):

Industrializacja = budowa nowych zakładów przemysłowych (XIX-XX w., w Polsce GOP, Łódź — włókiennictwo).
Reindustrializacja = odbudowa / modernizacja przemysłu (np. specjalne strefy ekonomiczne na obszarach poprzemysłowych).
Rewitalizacja = ożywienie zdegradowanych obszarów + zmiana funkcji (przemysł → kultura, mieszkania, biura).

EC1 Łódź — klasyk rewitalizacji:

Stara funkcja: elektrownia miejska (1907-2001).
Stan w 2001: zaprzestano produkcji energii → obiekt zdegradowany.
Rewitalizacja (2010-2018): zachowano bryłę i instalacje, zmieniono funkcję na kulturalno-edukacyjną.
Nowa funkcja: Centrum Nauki, planetarium, kino, warsztaty, instytucje kultury.

Dopasowanie:

Proces: B — rewitalizacja (nie industrializacja — żadnych nowych zakładów).
Polega na: 3 — ożywieniu zdegradowanych obszarów i zmianie funkcji (nie 1 — lokalizacja przemysłu, ani 2 — modernizacja przemysłu).

Odpowiedź: B3.

Punktacja CKE

1 pkt — poprawna odpowiedź.

Po co to umieć

Rewitalizacja obiektów postindustrialnych w Polsce:

EC1 Łódź — elektrownia → Centrum Nauki.
Manufaktura Łódź — fabryka Poznańskiego → centrum handlowe.
Stocznia Gdańska → muzeum + biura.
Bumar Łabędy → SSE + nowe inwestycje.

Globalnie: Tate Modern London (elektrownia → muzeum sztuki), Zollverein Essen (kopalnia → UNESCO + muzeum), High Line New York (linia kolejowa → park miejski).

To postindustrialna transformacja = klasyk XXI w. w postsocjalistycznej Europie.