Zadanie 21 — rozwiązanie, matura geografii maj 2025, PR

Zadanie 21

Matura z geografii, maj 2025, poziom rozszerzony

Wymaganie:

I.7 (zakres rozszerzony) — identyfikuje zależności przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne i czasowe między elementami przestrzeni geograficznej (w zasadach oceniania CKE oznaczone jako I.3). VIII.5 (zakres rozszerzony) — wyróżnia fazy urbanizacji. XV.6 (zakres rozszerzony) — identyfikuje cechy indywidualne wybranych miast w Polsce. XVI.5 (zakres rozszerzony) — przedstawia cele rewitalizacji.

Treść zadania

Zadanie 21. (0–1)

Poniższy tekst odnosi się do jednego z procesów zachodzących w miastach w Polsce.

W centrum Łodzi budynki pierwszej elektrowni miejskiej – czynnej do 2001 roku – zmodernizowano, ale zachowano ich wygląd i elementy instalacji przemysłowych, tak aby połączyć tendencje architektoniczne z początku ubiegłego wieku z nowoczesnym nurtem poprzemysłowym. Obecnie te budynki stanowią przestrzeń, z której mogą korzystać artyści oraz instytucje organizujące imprezy kulturalno-edukacyjne dla mieszkańców miasta i turystów.

Na podstawie: www.piklodz.pl; www.ec1lodz.pl

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.

W tekście opisano proces:

A. industrializacji, B. rewitalizacji,

który polega na:

1. ożywieniu zdegradowanych obszarów miast i zmianie ich funkcji. 2. odbudowie i modernizacji przemysłu, z naciskiem na zaawansowane technologie. 3. lokalizowaniu przemysłu na obszarach położonych w centrach miast.

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

B1 — rewitalizacja, która polega na ożywieniu zdegradowanych obszarów miast i zmianie ich funkcji.

W tekście dawna elektrownia (czynna do 2001 r.) zachowała wygląd i elementy instalacji przemysłowych, ale zmieniła funkcję na kulturalno-edukacyjną.

Typowy błąd / pułapka

Opcja 2 (odbudowa i modernizacja przemysłu) opisuje reindustrializację, a nie rewitalizację. W tekście nie ma mowy o przywróceniu produkcji — budynki zmieniły funkcję.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 21. (0–1)

Poniższy tekst odnosi się do jednego z procesów zachodzących w miastach w Polsce.

W centrum Łodzi budynki pierwszej elektrowni miejskiej – czynnej do 2001 roku – zmodernizowano, ale zachowano ich wygląd i elementy instalacji przemysłowych, tak aby połączyć tendencje architektoniczne z początku ubiegłego wieku z nowoczesnym nurtem poprzemysłowym. Obecnie te budynki stanowią przestrzeń, z której mogą korzystać artyści oraz instytucje organizujące imprezy kulturalno-edukacyjne dla mieszkańców miasta i turystów.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.

W tekście opisano proces:

	proces	który polega na
A.	industrializacji,	1. ✓ ożywieniu zdegradowanych obszarów miast i zmianie ich funkcji.
B. ✓	rewitalizacji,	2. odbudowie i modernizacji przemysłu, z naciskiem na zaawansowane technologie.
		3. lokalizowaniu przemysłu na obszarach położonych w centrach miast.

Co zrobić?

Trzy procesy w miastach (uporządkowanie):

Industrializacja = budowa nowych zakładów przemysłowych (XIX-XX w., w Polsce GOP, Łódź — włókiennictwo).
Reindustrializacja = odbudowa / modernizacja przemysłu (np. specjalne strefy ekonomiczne na obszarach poprzemysłowych).
Rewitalizacja = ożywienie zdegradowanych obszarów + zmiana funkcji (przemysł → kultura, mieszkania, biura).

Co mówi tekst:

Dawna funkcja: pierwsza elektrownia miejska w Łodzi, czynna do 2001 r.
Zmiana: budynki zmodernizowano, zachowując ich wygląd i elementy instalacji przemysłowych.
Nowa funkcja: przestrzeń dla artystów i instytucji organizujących imprezy kulturalno-edukacyjne.

Dopasowanie:

Proces: B — rewitalizacja (nie industrializacja — nie powstaje nowy zakład przemysłowy).
Polega na: 1 — ożywieniu zdegradowanych obszarów miast i zmianie ich funkcji (nie 2 — modernizacja przemysłu, ani 3 — lokalizacja przemysłu w centrach miast).

Odpowiedź: B1.

Punktacja CKE

1 pkt — poprawna odpowiedź (B1).
0 pkt — odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Po co to umieć

Rewitalizacja to ożywienie zdegradowanych obszarów miast, często połączone ze zmianą ich funkcji — np. dawne zakłady przemysłowe stają się miejscami kultury, handlu, usług lub mieszkań. W Łodzi przykładem jest też Manufaktura — dawny kompleks fabryczny przekształcony w centrum handlowo-usługowe.